اركىمگە ءارتۇرلى اسەر ەتكەنىمەن, باستاپقى سەزىمدەر ۇقساس. ونى اسىرەلەپ جازۋدى كوكسەي مە جازۋشى, بىراق. جوق, ارينە. قاسيەتتى ءومىر جىرىنىڭ وزەگى ماحاببات سەزىمى بويىڭىزدى بيلەدى مە, اللانىڭ قيعان ەڭ ۇلى سەزىمىن ءسىز قانشالىقتى سەزىنە الدىڭىز؟ «عاشىقتىق قۇمارلىق پەن ول ەكى جول, قۇمارلىق ءبىر ءناپسى ءۇشىن بولادى سول» دەدى اباي. ءسىز قايسىمەن جونەلدىڭىز؟ ەگەر شىن ماحاببات بولسا, ونى قاستەرلەپ, ادالدىق تانىتا ءبىلدىڭىز بە؟ «ساعان قۇربان مال مەن باس» دەپ! مۇنىڭ ءبارى ايتۋعا جەڭىل بولعانىمەن, ادام ءومىر بويى ىزدەسە تاپپايتىن, دۋشار بولعان كۇننىڭ وزىندە, بالكىم كەيبىرەۋلەر بولماشى ۇشقىندارىنىڭ وزىنەن تايقىپ كەتە باراتىن ەڭ ۇلى, ەڭ ازاپ ءارى عاجاپ سەزىمدەر ەمەس پە؟
سوندىقتان ء«ومىر جىرىنىڭ» تەرەڭىنە ەكىنىڭ ءبىرى ۇڭىلە بەرە الماسى حاق. ءبىز دە سونىڭ ءبىرى ەدىك. كەيىن تالاسبەك اسەمقۇلدىڭ «ابايدىڭ ۇلى جۇمباعى» اتتى ماقالاسىن وقۋ بارىسىندا ەپتەپ ماڭايلاعانداي بولدىق پا, ونىڭ وزىنە اسا سەنىمدى ەمەسپىز. دەسەك تە, وقىرمانعا سىلتەمەسىن قالدىرىپ, ءىز تاستاعان لازىم. كەيىپكەرلەرىنىڭ ءوزى اساۋ. اۋەلگىسى – سۋرەتشى, عاشىقتىق دەرتىنە دۋشار بولعان جانە سونى ءومىرىنىڭ وزەگىنە اينالدىرعان وزگەشە جان, تاعدىر يەسى. الەمدىك بەينەلەۋ ونەرىندە قولتاڭباسىن قالدىرعان ۆان گوگ, پول گوگەندەردىڭ بيىگىن مۇرات تۇتقان تالانتتىڭ ءسۇيۋى دە, كەزدەسۋى دە, قوشتاسۋى دا قىزىق. مەنىڭشە, ول قىرسىقتىعىنا باقپاعاندا... وندا سۋرەت ونەرىندە ارقاۋ تاۋىپ, «العاشقى ماحابباتتى» سالىپ شىعۋى... مۇمكىن ودان دا بيىكتەرگە قۇلاش ۇرار ما ەدى؟ وسى ەكى ارادا ءتاڭىردىڭ ۇلى جۇمباعى تۇرعانداي سەزىلەدى... تۇيەرىمىز, قول جەتپەگەن ماحاببات ءتۇيىرىنىڭ ءوزى شىعارماشىلىققا اينالسا, ەلدىڭ اۋزىن اشتىرادى, ماڭگىلىك بەينەگە اينالارى ءسوزسىز.
ال ەكىنشى كەيىپكەر – قاتارداعى جۇرگىزۋشى, ول دا وسال جان ەمەس. ماحاببات دەرتىنە ۇشىراعاندىقتان جانە سول جولدا تاۋەكەلگە بارا العانىنان. بىراق مۇندا ادام جانىنىڭ پسيحولوگيالىق تەرەڭ قاتپارلارى ءبىر سۇراقتان كەلەسىگە جەتەلەپ, ءارى-ءسارى كۇيگە تۇسىرەدى. شىعارماداعى ايەل ءاسيانىڭ قىلىقتارى ابايدىڭ «سۇرعىلت تۇمان دىم بۇركىپ» دەپ باستالار ولەڭ ياكي اۋدارماسىن ەسكە سالادى. العاشقى سۋرەتشىنىڭ ماحابباتى شىعارمادا ءۇش جاقتان تالدانادى, ازداپ بولسا دا شەت جاعاسىنا جاقىندايسىز. بىراق وندا دا جاسىرۋلى جۇمباق از ەمەس. تالاسبەك تەرەڭ پايىمدايدى ونى:
«اۆتور ماحابباتتىڭ قيلى تاعدىرىن اشا وتىرىپ, ۇلكەن ىزگىلىك ساۋالدارىن كوتەرگەن. ءبىرىنشى نوۆەللاداعى سۋرەتشى – شىن سۇيگەن ادام. ارينە, پوۆەستى العاشقى وقىعاندا كەيىپكەردىڭ تۇسىنىكسىز قاتىگەزدىگىنە تاڭعالار ەدىڭىز. ترامۆايدا كەزدەيسوق كەزدەسكەن قىزدىڭ كوزىنە عاشىق بولعان سۋرەتشى ارادا بىرنەشە اي تىنىمسىز ىزدەۋدىڭ ناتيجەسىندە سۇيگەنىن تابادى. بىراق ودان كەيىن سوزدەن جاڭىلىپ, عاشىعىن ازاپتاپ قيناي باستايدى. اراعا اپتا سالىپ, اي سالىپ, ءتىپتى جىل سالىپ, ماحابباتىن سىناعان سۋرەتشىنىڭ جالعىز عانا ماقساتى – قىزعا سۇيەم دەگەن ءسوزدى ايتقىزۋ. مۇنداي قاتىگەزدىككە سۇحباتتاس جازۋشى دا تاڭعالادى», دەيدى. مۇندا «سۇحباتتاس جازۋشى» اۆتور ەمەس, شىعارمادا سۋرەتشى, جازۋشى, كومپوزيتور – ۇشەۋى العاشقى ماحابباتتارى تۋرالى بايانداپ وتىرعانداعى كەيىپكەر.
ء«بىز ەستىگەن حيكايادا سۇيگەن ءبىر-اق ادام – ءاليا دەپ ويلايمىن. جارايدى, شىعارىپ سالماسىن. سول كۇنى نە جاعداي بولعانىن قايدان ءبىلدىڭىز؟ قالىپتى ءومىر اعىسىن بۇزاتىن كەزدەيسوق وقيعالار ومىردە از با؟ مەيلى, بىزدىكى تەك جورامال. ودان كەيىنگى كۇندەر شە؟ حابار كۇتكەنى كۇمانسىز. ىنتىعا, زارىعا كۇتتى. بالكي, ءتىپتى سىزبەن ەرىپ كەتپەگەنىنە وكىندى. ءسىز ويلانۋعا دا مۇرشا بەرگەن جوقسىز عوي. ءسوزدىڭ ءتۇيىنى, كىنالى ءبىر-اق ادام – ءسىز. سۇيگەن ءبىر-اق ادام – ول», دەيدى جازۋشى.
وكىنىشكە قاراي, جازۋشى (كەيىپكەر) حيكايانى تىڭداپ وتىرىپ, ەشتەڭە ۇعىنباعان. ارينە, ول ءوزى ويلاعانداي, ادام جانىنىڭ بىلگىرى بولسا, بۇل جەردە ەشقانداي قاتىگەزدىكتىڭ جوق ەكەنىن, سۋرەتشىنىڭ تەنتەك قالجىڭدارى نەمەسە ساديزم, (...) ماحابباتتىڭ سۋبليماتسياسى ەكەنىن اڭدار ەدى. اراعا پالەنباي ۋاقىت سالىپ, اسىعىپ-اپتىعىپ جەتكەن سۋرەتشىگە سۇيگەن قىزى ءوزىنىڭ باسقا ادامعا تۇرمىسقا شىققانىن جايباراقات قانا بايان ەتەدى.
«اقىل توقتاتقان كەزىمدە ويلاپ وتىرسام, ول مەنى ەشقاشان دا سۇيمەپتى. ۇناتۋى, تەرىس كورمەۋى مۇمكىن. ال ماحاببات جوق. مۇمكىن ەمەس», دەيدى سۋرەتشى.
پوۆەستەگى ءۇشىنشى نوۆەللا – جازۋشىعا پويىزدا كەزدەسىپ قالعان كەزدەيسوق جۇرگىنشىنىڭ ماحابباتىن باياندايدى. وزىنەن بىرنەشە جاس ۇلكەن, ءومىر كورگەن ايەلگە عاشىق بولعان, وسى جولدا تالاي قاسىرەت شەككەن كەيىپكەردىڭ ورتەنە وتىرىپ ايتقان اڭگىمەسى وقىرمانىن قاتتى تەبىرەنتەدى. ماحابباتتىڭ وت-جالىن ستيحياسىندا زاڭنان, ادەپتەن ۇستەم شىعاتىن اسقاق شىندىق بار. جىگىتتىڭ سول وڭىرگە اتى شىعىپ قالعان, ەسىك كورگەن ايەلگە عاشىق بولۋى – ەسسىزدىك, بىراق ءوزىنىڭ قايتالانباس سىرى بار ەسسىزدىك. شىن اسىقتىق – قۇپيا جانە زاڭسىز. ەكى عاشىق تۋعان ەلدى كورمەي كەتۋى, زاڭدى تۇردە نەكەگە تۇرماۋى – وسىنىڭ بارلىعى جازۋشى شەبەر پايدالانعان جاناما كەپ. دۇنيەدەگى ەڭ ۇلكەن قايعى – باسقامەن بولىسە الماعان ماحاببات. ارادا قانشا ۋاقىت وتسە دە, كەمەرىنەن ءبىر ەلى تومەن تۇسپەگەن, كۇيىپ-جانعان اسىقتىق اقىر سوڭىندا ايەلدى ۇركىتە باستايدى. ەكەۋىنىڭ ءبىر-بىرىنە لايىق ەمەس ەكەنىن سەزەسىز. شىن ماحاببات – كەزدەسۋ كەزدەيسوق بولماعاندا عانا, ءتاڭىرى قوسقان ەكى جاردىڭ اراسىندا عانا بولادى. بىراق كوپ جاعدايدا ادامدار ءدام ايداپ, كەزدەيسوق كەزدەسەدى. باسقا جاعدايدا ادام وزىنە لايىقتىراق باسقا بىرەۋدى تابار ەدى. كوپ ادامنىڭ اراسىنداعى سيىقسىز نەكە وسىنداي كەزدەيسوق كەزدەسۋدەن. اڭگىمەنىڭ اياعىندا عاشىق جىگىت جالعىز ءۇيلى رازەزدەن تۇسەدى. ونى ەشكىم قارسى المايدى. بۇل – بۇكىل حيكايانىڭ لوگيكاسىمەن دايىندالعان جالعىزدىقتىڭ سيمۆولى.
«ماحاببات سىرىن تاۋىسۋ مۇمكىن ەمەس» دەگەن وي تۇيەدى اۆتور. سەبەبى ءار ادام – ماحابباتتاعى جەكە تاعدىر» دەپ اياقتايدى تالاسبەك اسەمقۇل.
شىعارمانى وقىعان ءسىز مۇلدە باسقاشا ءتۇسىنۋىڭىز مۇمكىن.
