Egemen Qazaqstan
14109 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 10 قازان، 2021

پوەزيا قۇدىرەتى

گازەتىمىزدىڭ تۇراقتى اۆتورى امانگەلدى كەڭشىلىك ۇلى ۇلتىمىزدىڭ ۇلى اقىنى مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولۋىنا وراي وتكەن «بىلگىڭ كەلسە، الدىمەن زەرتتە مەنى...» اتتى عىلىمي-تانىمدىق ماقالالارعا ارنالعان بايگەدە باس جۇلدەنى جەڭىپ الدى. ارىپتەسىمىزدى جەڭىسىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ، مۇقاعاليتانۋ عىلىمىنىڭ نەگىزىن قالاۋعا زور ۇلەس قوسىپ جاتقان بەلگىلى سىنشىنىڭ تاعى ءبىر جاڭا ەڭبەگىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.

قازاقستان • 10 قازان، 2021

قارتتاردى قولداۋ شارالارىنىڭ قارقىنى

ەلىمىزدە جىل سايىن قازان ايىنىڭ باسىندا قارتتار كۇنى اتاپ وتىلەدى. رەسپۋبليكادا 2 ملن 236 مىڭنان استام جاسى بويىنشا زەينەتكەر تۇرادى. ءاربىر ازاماتتىڭ لايىقتى قارتتىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قامقورلىق – ۇكىمەتتىڭ الەۋمەتتىك ساياساتىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى.

تانىم • 08 قازان، 2021

باتىر كوتەرگەن تۋ

ەرتەدە اكەم ءبايدىلدا، ناعيپا اجەم، سەيىتقاسىم كوكەم ءبىزدىڭ اۋلەتتە تۋ بولعانىن، ونى 1932 جىلى اشتىقتا ەلدەن اۋاردا جىلانشىق بويىنداعى «ادەن تورە» دەگەن جەردەگى كەنجەباي اتتى اكەمىزدىڭ تەرەزە كوسىگى استىنا قۇرىم كيىزگە وراپ تىققانىن ايتىپ وتىراتىن. سول جىلانشىقتاعى اتامەكەنگە 1962 جىلى ورالدىق.

قوعام • 08 قازان، 2021

الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك نىساندارى كوبەيە ءتۇستى

ەلوردادا ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادامدارعا كومەك كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك نىساندارى دامىپ كەلەدى.

قازاقستان • 08 قازان، 2021

جاھاندىق وركەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ تەڭ ديالوگى

قازاقستان استاناسىندا وتكەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوش­باسشىلارى سەزى حاتشىلىعىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا الەمدىك كونفەسسيالار مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى بۇگىنگىدەي كۇردەلى كەزەڭدە بەيبىتشىلىك پەن تا­تۋ­لىقتى ساقتاۋ جانە ءتۇرلى مادە­نيەتتەر مەن ۇلتتار اراسىنداعى دوستىقتى نىعايتۋ ماسەلەسىن كوتەردى.

تاريح • 07 قازان، 2021

تاستاعى تاڭبا توزباسىن

رەسەيدىڭ كەمەروۆو قا­لا­سىندا كۋز­باستىڭ «توم­ جازبالارى» مۇرا­جاي-قورىعىنىڭ جانە كەمەروۆو مەملە­كەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا توم جازبالارىنىڭ عىلىمي اشىلۋىنىڭ 300 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسيا ءوتتى.

ادەبيەت • 07 قازان، 2021

ءيىرسۋدىڭ ءيىرىمى

قازاق كوركەم ويىنىڭ ءبىر بيىگى، قاناتتى قالامگەر، اعا-دوس نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ ءومىربايانى مەن ونەربايانىنا ۇڭىلگەن سايىن ونىڭ «مىنەز» دەپ اتالاتىن اڭگىمەسىندەگى جازۋشى حاكىمجاننىڭ: – «قانشا كىتاپ جازساڭ دا ءومىر ءوز جولىمەن جۇرەدى»، دەپ قامىقتى ول. تولستويدى ايتام دا. ادامداردان ءبىرتۇرلى كوڭىلى قالدى. ءوز ءۇيىنىڭ تەرەزەسىنەن ۇرلانىپ قاشىپ شىققاندا، ءوزىن بۇكىل الەمنەن قىزعانعان تاس قۇيرىق قاتىنى سوفيا اندرەەۆنادان ەمەس، كورسوقىر قوعامنان بەزدى. تولستوي – ءوزى سومداعان اننا كارەنينا تاعدىرىنىڭ قايعىلى جالعاسى، اعا. ول دا، اباي دا، ءوزىن ءوزى اتىپ سالعان حەمينگۋەي دە ىشىندە ءوزىمىز بار قالىڭ ءنوپىر باياعىدان كونگەن، ابدەن مويىنداپ العان، ايداۋىنا جۇرگەن كونبىس، كوڭىلشەك ومىرگە ەشقاشان سىيمايتىن ازابى مەن شەرى مول، شەڭبىرەك اتقان شەرمەن­دە مىنەزدەر» – دەيتىن جەرى ويىما ورالا بەرەدى. 

قوعام • 07 قازان، 2021

تەحنووليگارحتار جانە ماڭگىلىك القابى

1990 جىلى بۇۇ ساناعى بويىنشا الەمدە 100-دەن اسقان ادامداردىڭ سانى 5 مىڭ بولسا، 2015 جىلى 450 مىڭعا جەتكەن. ەندى پلانەتامىزدىڭ حالقى ادەتتەگىدەي ادامداردىڭ تۋ ەسەبىنەن ەمەس، ۇزاق ءومىر سۇرەتىندىكتەرىنەن كوبەيەتىن بولادى. 2100 جىلعا قاراي ۇزاق ءومىر سۇرۋشىلەر سانى 25 ميلليونعا جەتەدى دەپ بولجانىپ وتىر. وعان قوسا جاسى 110-نان اسقانداردىڭ سانى تۇراقتى ءوسۋ ۇستىندە. وتكەن عاسىردىڭ الپىسىنشى جىلدارىنان باستاپ مۇنداي «سۋپەر قاريالاردىڭ» سانى 10 ەسە كوبەيگەن ەكەن. تەك جاپونيانىڭ وزىندە بۇگىندە 150-دەن استام تۇرعىن ەكىنشى جۇزجىلدىققا قادام باسقان. سونىمەن قاتار رەكوردتىق جاسقا جەتكەندەر دە بار. ولار – 122 جاسقا دە­يىن ءومىر سۇرگەن فرانتسۋز ايەل جاننا كالمان، 119 جاسىندا دۇنيەدەن وزعان امەريكالىق سارا كناۋسس، 118 جاستاعى جاپوندىق كانە تاناكا.

ادەبيەت • 07 قازان، 2021

ونەگەلى ءسوز ورنەگى

شىن اقىندىق – جاراتىلىستىڭ سىيى دەگەنمەن، ونىڭ بىرنەشە قۇرامداس بو­لى­گى بولادى. وي، سەزىم، پوەتيكا دەگەندەي. ءۇش بىرلىك تەڭدەي ءتۇسىپ جاتسا عانا، شىن ماعىناسىنداعى كوركەم ونەر دۇنيەسى ومىرگە كەلەدى. بالكىم، پوەزياداعى ويدىڭ ءوزىن جىكتەۋگە بولار. دۇنيەتانىم كەڭىستىگى، ازاماتتىق ۇستانىم، فيلوسوفيالىق تەرەڭدىك، ءومىر قۇبىلىستارىن وزگەشە قابىلداۋ، تاعى باسقالار. ال سەزىم – ۇشقىننان جالىن تۋىنداتۋ.

قازاقستان • 07 قازان، 2021

بايتەرەك بەينەلى ەل

1991 جىلدان باستاپ قازاقستان ءوزىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەرپىن بەرۋىنىڭ ارقاسىندا بۇكىل الەمدەگى بەيبىتشىلىك ءۇشىن ءتيىمدى ويىنشى بولىپ سانالادى.