Egemen Qazaqstan
13149 ماتەريال تابىلدى

ەكونوميكا • 05 مامىر، 2021

جۇك تاسىمالداۋدىڭ بەسجىلدىق جوسپارى

«قتج-جۇك تاسىمالى» جشس قازاقستان مەن قحر اراسىندا ەكسپورتتىق جانە يمپورتتىق جۇكتەردى تاسىمالداۋدىڭ بەسجىلدىق جوسپارىن ازىرلەدى. بۇل قۇجات تاسىمالداۋدىڭ ناقتى كورىنىسىن كورسەتەدى جانە جۇك اينا­لىمىنىڭ جىل سايىنعى ءوسۋىن بولجايدى. تاسىمالداۋ جوسپارى قازاقستاندىق-قىتايلىق ارالاس كوميسسياسىنىڭ وتىرىسىندا تالقىلانىپ، كەلىسىلەدى دەپ كۇتىلۋدە.

رۋحانيات • 05 مامىر، 2021

شىعىس سامالىنىڭ قۇدىرەتى

ايگىلى گەتە دە جەتپىسكە كەلىپ شاۋ تارتىپ، مىنا دۇنيەنىڭ جاقسىلىعىنان دا جاماندىعىنان دا قاجىپ، جانىن نۇرعا بولەپ، تىنىمسىز جۇرەگى سايا تاباتىن سامال ىزدەگەندە قولىنا شىعىستىڭ جاۋھارلارى تۇسەدى. اقىن توسىننان تاپقان ولجاسىن بىلايشا سۋرەتتەيدى: «دۇنيەنىڭ تەرىسكەيى تارىلىپ، باتىس باتپاققا باتىپ، وڭتۇستىك تە ىدىراپ، پاتشالاردىڭ التىن تاعى قۇ­لاپ جاتقان مىنا شاقتا شىعىسقا ۇم­تىل. قايماعى بۇزىلماعان الەمنىڭ ساما­لى­مەن سەرگىپ، ءومىرىڭدى جاڭارتىپ قايتا جاسا». بار ماعىناسى وسى ءبىر جولداردان سەزى­لە­تىنىن­دەي، گەتەنىڭ كوزقاراسى، بولمىسى، دۇنيەتانىمى جاڭاشا تۇرلەنىپ، وسى اسەردە جا­زىلعان «باتىس-شىعىس ديۆانى» ءوزىن شىعىس جۇلدىزدارىنىڭ قاتارىنا قويۋعا قۇقىق بەردى.

ءبىلىم • 05 مامىر، 2021

دوسمۇحامەدوۆ ۋنيۆەرسيتەتى – اتىراۋ وڭىرىندەگى ءبىلىم جانە عىلىم ورتالىعى

بيىلعى وقۋ جىلىندا اتىراۋ وڭىرىندەگى العاشقى جانە ىرگەلى وقۋ ورنى سانالاتىن ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتى ءوزىنىڭ 70 جىلدىعىن اتاپ ءوتتى. وسى اتاۋلى كەزەڭگە وراي ۋنيۆەرسيتەتتە «70 جىلدىققا – 70 ناقتى جەتىستىك» كەشەندى باعدارلاماسى جاسالىپ، جۇزەگە اسىرىلدى. ءبىلىم، عىلىم، مادەنيەت، سپورت، الەۋمەتتىك قولداۋ سالاسىن قامتىعان جوسپاردىڭ ناتيجەسىندە العا قويعان مەجە ورىندالدى.

رۋحانيات • 05 مامىر، 2021

زيرات جانە زيارات مادەنيەتى

زيرات كوتەرۋ ادەبى اللا تاعالا تىرشىلىك اتاۋلى اراسىندا ادام بالاسىن ارداقتى ەتىپ، ەڭ كوركەم بەينەدە جاراتقان. بۇل تۋرالى جاراتۋشى جاببار يەمىز قاسيەتتى قۇراندا بىلايشا باياندايدى: ء«بىز، راسىندا دا، ادام بالاسىن ارداقتى ەتىپ، كوپتەگەن نىعمەتكە بولەدىك: ولارعا قۇرلىقتا دا، تەڭىزدە دە ءمىنىس كولىكتەر ءناسىپ ەتتىك. تازا ءارى جاعىمدى ازىقتاردى ريزىق ەتىپ بەردىك. سونداي-اق ولاردى جاراتقاندارىمىزدىڭ كوبىنەن الدەقايدا ۇستەم ەتتىك» («يسرا» سۇرەسى، 70-ايات).

قوعام • 05 مامىر، 2021

ەرتە دامىتۋدى قولعا الماساق، «z ۇرپاق» وزىنشە وسەدى

تەحنيكا مەن تەحنولوگيا دامىعان زاماندا ۇرپاق تاربيەسى ۋىستان شىعىپ بارادى. بۇل شىن مانىندە بولاشاعىن ويلاعان ەل ءۇشىن ۇلتتىق ماسەلەگە اينالۋى ءتيىس. البەتتە سەزىمىمىزگە ءاردايىم ءۋاج تابىلار، ويتكەنى اتالعان تۇيتكىل قازاقستاندى عانا تولعاندىرمايدى. دامىعان ەلدەر دە وسى جاعدايمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىر. ال مۇنداي تىعىرىقتان ءبىزدى نە الىپ شىعادى؟

الەم • 04 مامىر، 2021

كليمات وزگەرۋىنىڭ گەوساياساتى

بريۋسسەل. ەۋروپالىق وداق كليمات وزگەرۋى سالاسىنداعى كوشباسشىعا اينالدى. تاياۋدا عانا زاڭگەرلەر مەن وداققا مۇشە مەملەكەتتەر ەۋروپانىڭ كليمات زاڭى تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى. قۇجاتتا كليماتتى جاقسارتۋ جونىندەگى ماقساتىمىز زاڭدى تۇردە بەكىتىلگەن. ەكونوميكانى دامىتۋ ستراتەگيامىز – «جاسىل كەلىسىم». 2030 جىلعا قاراي پارنيكتى گازدار شىعارىلىمىن 55 پايىزعا ازايتۋ مىندەتىن الدىق. ناتيجەسىندە، ەۋروپالىق وداق 2050 جىلى شىعارىلىم كولەمىن مۇلدەم جويۋ باعىتىندا ۇلكەن قادام جاسادى. بىراق ەۋروپا جالعىز ەمەس. كوپتەگەن مەملەكەت دەكاربونيزاتسيا بويىنشا مىندەتتەمە العاندىقتان، جاھاندىق اۋقىمدا قاجەتتى ماسسا قالىپتاسىپ كەلەدى.

الەم • 04 مامىر، 2021

گەرمانياداعى «بارقىت رەۆوليۋتسيا»

بەرلين. كەيىنگى 50 جىلدا گەرمانيا ءۇش كەرەمەتتى باستان وتكەردى. ەۋروپانىڭ باستى «ناۋقاسى» Exportweltmeister (ەكسپورت چەمپيونى) اتاندى. سونىمەن بىرگە وتكەنىن جەڭدى (Vergangenheitsbewältigung). بۇرىنعى دۇشپاندارىمەن دوستاسىپ، ساياسي-ەكونوميكالىق وداق قۇردى. بىراق ەندى وسى كەرەمەت ارقىلى قۇرىلعان قولايلى ورتا قۇلدىراپ بارادى. سونىڭ سالدارىنان گەرمانيانىڭ قازىرگى باسقارۋشى پارتياسى – حريستيان-دەموكراتيالىق وداق (CDU) كوزىنە شام جارىعى تۇسكەن بۇعى ىسپەتتى.

ادەبيەت • 04 مامىر، 2021

پوەزيا مەن فيلوسوفيا. ولجاس سۇلەيمەنوۆ شىعارماشىلىعىنىڭ فيلوسوفيالىق كونتەكسى

ءاسىلى، باتىر ولجاباي اۋلەتى، ۇزىن سۇلەيمەن ۇرپاعى – ۇشقان ۇيادان جەتكەن ۇلىلىققا دەيىنگى ارالىقتا – ۇزاق (ۇلكەن) جول ءجۇرىپ ءوتىپتى. جۇرگەن سايىن جول سىلەمى قىردان جونعا، شوقىدان جوتاعا، قۇزدان شىڭعا كوتەرىلە بەرگەن ەكەن. ەندى، ەتەگىن قاراعايلى ورمان، قالىڭ تەرەك، توپ قايىڭ جاپقان تاۋ باسىندا جان-جاعىنا كوز جىبەرىپ تۇرىپ، ساپارىن ەسىنە ءتۇسىرىپ، ساياحاتىن بايىپ­تاي الادى.

قازاقستان • 04 مامىر، 2021

«ۇكىمەت ءۇيىنىڭ» تۇرعىنى بولعان قازاق كىم ەدى؟

ادامزات تاريحىنداعى ەڭ ءبىر اۋىر زۇلمات بولعان، ميلليونداعان ادام­نىڭ ولىمىنە، قايعى-قاسىرەت شەگۋىنە، وراسان زور كولەمدە ماتەريالدىق قۇندى­لىقتاردىڭ تالقاندالىپ جويىلۋىنا اكەلىپ سوقتىرعان، مىڭداعان شاقىرىمدارعا سوزىلعان مايدانداردا جويقىن، قانتوگىس شايقاستار وتكەن ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ اياقتالعانىنا بيىل 76 جىل بولعالى وتىر. سونىمەن قاتار بۇرىنعى كەڭەس وداعىنا قارسى سوعىستىڭ باستالعانىنا 80 جىل تولادى.

قوعام • 04 مامىر، 2021

جەتىم بالالاردى ءوزىمىز اسىرايىق

كۇنى وتكەن كەڭەس زامانىنداعى كوممۋنيستىك يدەولوگيانىڭ سالدارىنان جەتىمىن جىلاتپاعان، جەسىرىن قاڭعىرتپاعان اتا داستۇرىمىزدەن ايىرىلىپ، وسى ۇلتتىق قۇندىلىعىمىزدى تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا دا تولىق تۇگەندەي الماعانىمىز انىق. سونىڭ سالدارىنان بەسىكتەن بەلى شىقپاي جاتىپ، «تاستاندى» اتانعان تالاي بەيكۇنا ءسابي زاڭدى-زاڭسىز ساۋداعا سالىنىپ، ۇلتىمىزعا ۇيات كەلتىرىپ تۇرعاندىعى بەلگىلى. وسى جونىندە «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە ء«سابي ساۋداسى قاشان توقتايدى؟» (2021 جىلعى 23 ءساۋىر) دەگەن تاقىرىپپەن جاريالانعان سىني ماقالا وقىرمان قاۋىمدى بەيجاي قالدىرماعان سياقتى.