Egemen Qazaqstan
383 ماتەريال تابىلدى

قازاقستان • 27 شىلدە، 2020

ءبىلىمى كەمەل ەلدىڭ بولاشاعى زور

2007 جىلى 27 شىلدەدە رەسپۋبليكا ازاماتتارىنىڭ ءبىلىم الۋعا كونستيتۋتسيالىق قۇقىن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان، 68 باپتان، 12 تاراۋدان تۇراتىن ءبىلىم تۋرالى زاڭى قابىلداندى. بۇل زاڭدا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى قوعامدىق قارىم-قاتىناستاردى رەتتەيتىن، ءبىلىم پروتسەسى سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى، وكىلەتتىلىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگى بەلگىلەنگەن.

اباي • 21 مامىر، 2020

ابايدىڭ «اقتولقىن» كۇيى

ۇلى ابايدىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن بىزگە جەتكەن «ماي ءتۇنى»، «مايدا قوڭىر»، «تورى جورعا»، «ابايدىڭ جەلدىرمەسى» قاتارلى ءتورت كۇيى بار. «ماي ءتۇنى»، «تورى جورعا» كۇيلەرىن جازۋشى، جۋرناليست شىعىس قازاقستاندىق عايسا ءسارمۋرزيننىڭ (1904-1987) ورىنداۋىندا، كۇيشى-زەرتتەۋشى، عالىم ءۋالي بەكەنوۆ 1983 جىلى جازىپ الىپ، نوتاعا تۇسىرگەن (م. ابۋعازى شىعىستىڭ شىڭىراۋ كۇيلەرى. – وسكەمەن: 2009. – 303 ب.). ال ابايدىڭ «مايدا قوڭىر» كۇيى شىعىس قازاقستاننىڭ شۇبارتاۋ وڭىرىنەن شىققان اتاقتى كۇيشى ءجۇنىسباي ستامباەۆتىڭ ورىنداۋىندا 1965 جىلى جازىلىپ الىنىپ بىزگە جەتتى (تالاسبەك اسەمقۇلوۆ. ءتالتۇس. سد كۇيلەر جيناعى. سد 3. 2015. Otuken.kz.). ءبىز دە بالا كۇنىمىزدەن ەل اراسىنداعى كۇيشىلەردەن ابايدىڭ اتىمەن اتالاتىن كۇيلەردى ەستىپ وستىك.

ايماقتار • 17 ءساۋىر، 2020

شىمكەنتتە ىندەتپەن كۇرەس بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلۋدا

تاريحتا نەبىر الاساپىران زاماندار ءوتتى. ونىڭ كەيبىرىن قاۋىمدار، حالىقتار مەن مەملەكەتتەر ءبىر-بىرىمەن سوعىسىپ قولدان جاسادى. ەندى ءبىرازى ادام بالاسىنىڭ ەركىنەن تىس تابيعي اپاتتار مەن ىندەتتەر تۇرىندە ورىن الدى. ءار عاسىردا اينالىپ كەلىپ وتىرعان وبانىڭ ادامزاتقا قانداي قايعى-قاسىرەت اكەلگەنىنە قارت تاريح كۋا. بىراق، ادامزات وركەنيەتى سونىڭ بارىنەن امان-ەسەن ءوتتى. ادامزاتتى اپاتتاردان الىپ وتكەن ونىڭ بويىنداعى كۇرەسكەرلىك رۋح پەن سابىر-ءتوزىم، اقىل-پاراسات پەن عىلىم-ءبىلىم، ىنتىماق-بىرلىك پەن ءتارتىپ دەيتىن قۇندىلىقتار. دەمەك، بۇل جولى دا كورونوۆيرۋس پاندەمياسىن وسى قۇندىلىقتارعا ارقا سۇيەۋ ارقىلى عانا جەڭە الامىز.

قازاقستان • 09 ءساۋىر، 2020

كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينانى ازىرلەۋ تاۋلىك بويى ءجۇرىپ جاتىر

بۇل تۋرالى قازاقستاندىق عالىمدار «قازاقپارات» حاا تىلشىسىنە ايتىپ بەردى.

رۋحانيات • 06 ءساۋىر، 2020

ساحناداعى اباي بەينەسىن كىم قالاي سومدادى؟

قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى عابيت مۇسىرەپوۆ: «تاريحتا ءىزى قالعان دارا تۇلعالارمەن كەزدەسۋدىڭ كيەلى ورنى - تەاتر ساحناسى» دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك-ءتى. ءبىز ۇلى اباي بەينەسىمەن تەاتر ساحناسىندا سان مارتە جولىقتىق. بۇعان دەيىن تەاتر ساحناسىنداعى ابايدىڭ شەر-شەمەنگە تولى عۇمىرىنان، ونەرىنەن سىر شەرتەر سپەكتاكلدەر كوپ قويىلدى. اباي الەمى ساحنا ساناتكەرلەرىن ۇنەمى قىزىقتىرىپ، ءار تەاتر، ءار دراماتۋرگ وزىنشە ىزدەنىسىن جاسادى. قوعام الاۋىزدىعىن اباي تراگەدياسى ءار قىرىنان قوزعاعان ەدى.

تاريح • 01 ءساۋىر، 2020

قازاق گەولوگياسىنىڭ عۇلاماسى

قازاق سسر-نىڭ قيىن-قىستاۋ كەزەڭىندە العا شىققان تىنىمسىز ەڭبەگى، اققان جۇلدىزداي جارق ەتكەن ءومىرى مەن عىلىمدا قالدىرعان ىزىمەن سىيلى – اكادەميك قانىش ساتباەۆ 2020 جىلى 12 ساۋىردە 121 جاسقا تولادى. قازاقتىڭ تۇڭعىش ينجەنەر-گەولوگى، عىلىم دوكتورى، اكادەميك جانە قازاق سسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ قۇرىلۋىنىڭ باستاۋىندا تۇرىپ، ونىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتى بولعان ق.ي. ساتباەۆ – ءومىردىڭ «تار  جول، تايعاق كەشۋىن» ءوز باسىنان وتكىزىپ، از دا بولسا ونىڭ زەينەتتى كۇندەرىن دە كورگەن عۇلاما.

پرەزيدەنت • 31 ناۋرىز، 2020

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مالىمدەمەسىنىڭ تولىق ءماتىنى

ەلىمىزدەگى توتەنشە جاعدايعا جانە مەملەكەتتىڭ داعدارىسقا قارسى ءىس-شارالارىنا بايلانىستى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ مالىمدەمە جاسادى.

رۋحانيات • 02 اقپان، 2020

ماعاۋين ءميفى

ءبىر نەمىس فيلوسوفى ءميفتى ويانار الدىندا كورگەن تۇسكە بالاعان ەكەن. تاعى ءبىر دانىشپان ءميفتىڭ بىزگە كەرەگى شىندىقپەن قانشالىقتى سايكەس كەلۋى ەمەس، ونىڭ مازمۇنى دەگەن ءسوز قالدىرىپتى. سونىمەن بىرگە قوعامدا «انا ميف شىن با، مىنا ميف وتىرىك پە؟» دەگەن سۇراق ۇنەمى الدىمىزدان شىعىپ وتىرادى. دەمەك بەلگىلى ءبىر شامادا ءميفتىڭ شىندىقپەن شەكتەسەر تۇستارى دا بار.

رۋحانيات • 22 قاڭتار، 2020

قازاقتىڭ تۇڭعىش ابايتانۋشىسى

مارقۇم اباي ءوزىنىڭ قارا سوزىندە: جىلاپ تۋاسىڭ، كەيىپ ولەسىڭ، – دەگەن ەكەن. ادام عۇمىرىندا سول جىلاپ تۋ مەن كەيىپ ءولۋدىڭ ارالىعىندا قانشاما سۇرلەۋ سوقپاقپەن ءجۇرىپ ءوتىپ، دۇنيەدەن وتەدى. تاعدىر – بىرەۋ، ايىرماشىلىعى – باعىتى مەن جارلىعىندا عانا.

رۋحانيات • 20 قاڭتار، 2020

سارايشىق – جوشى ۇلىسى بيلەۋشىلەرىنىڭ پانتەونى

بۇگىندە جوشى ۇلىسى – التىن وردا تاريحىنداعى شەشىمىن تاپ­پاعان ماسەلەنىڭ ءبىرى – ساراي­شىقتاعى پانتەون جانە ونداعى جەرلەنگەن ەل بيلەگەن تۇلعالار تاريحى بولىپ وتىر. سارايشىق پانتەونى 1475 جىلعى ۆەنەتسيالىق موناح فرا ماۋرونىڭ كارتاسىندا جايىقتىڭ وڭ جاعالاۋىنا سالىنعان.