تانىم • 08 قاراشا, 2023

دۇنيە تاۋقىمەتىنەن ەكى-اق ادام قۇتىلار: بىرەۋى – ءالى تۋماعان ادام, ەكىنشىسى – ولگەن ادام – قۇتىپ

500 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

افوريزم – ءبىر ۇزىك وي, وقىس پىكىر, وقشاۋ ءسوز. افوريزم العاش دۇنيە قۇبىلىستارى جونىندە جيناقتالعان بىلىمدەرىن تۇيىندەپ, پىكىر ءبىلدىرۋدىڭ ءبىر ءتۇرى رەتىندە دۇنيەگە كەلگەن. قازاق افوريزمدەرىنىڭ اسىل ارناسى دا ساق-سكيف داۋىرىندەگى ويشىلدار سوزدەرىنەن, كونە تۇركى جازبالارىنان باستاۋ الادى. «افوريزمدەر» ايدارىندا ماحمۇت قاشقاري, قۇتىپ ويلارىن ۇسىنىپ وتىرمىز.

دۇنيە تاۋقىمەتىنەن ەكى-اق ادام قۇتىلار: بىرەۋى – ءالى تۋماعان ادام, ەكىنشىسى – ولگەن ادام – قۇتىپ

( VIII – VIV عع. )

ماحمۇت قاشقاري

ات قاسقاسى اي بولماس.

سۋ تاتىرماسقا ءسۇت بەر.

جۇيرىك تازىنى تۇلكى سۇيمەس.

يت قاپپاس دەمە, ات تەپپەس دەمە.

ءتۇتىندى تۇرتكىلەگەننىڭ ءوزى ىستانار.

تىلمەنەن تۇيگەن, تىسپەن شەشىلمەس.

اڭشى قانشا ايلا بىلسە, ايۋ سونشا سوقپاق بىلەدى.

كەڭەسكەن ءىس وڭالار.

بالا سۋ توگەر, ۇلكەننىڭ جامباسى سىنار.

كورپەدەن ارتىق كوسىلگەن اياق ءۇسىر.

اكەسى اششى الما جەسە, بالاسىنىڭ ءتىسى سىرقىرار.

بيدايدىڭ ارقاسىندا بيدايىق سۋ ىشەر.

كارى وگىز بالتادان قورىقپاس.

كۇيدىرسە دە كۇن جاقسى.

دوس ادام ماڭايىڭدى جۇماق ەتەر.

قۇتىپ

تەمىردى جايلاپ يەر بولار.

بۇلت شىقسا, باعبان باقشاسىن ويلايدى.

اڭعارعىش اڭشى اۋىن الىستان تاستايدى.

گاۋھار جوعالماسىن دەسەڭ, سەنىمسىزگە سەنىپ تاپسىرما.

ءتوزىمدى تىلەگىنە جەتەدى.

شاتىسقان ءىستىڭ شەشىمى – شىدام.

الاقانمەن كۇننىڭ كوزىن جابا المايسىڭ.

مالى كوپتىڭ قايعىسى دا كوپ.

كوپ اۋرۋ كور اۋزىنان قايتادى.

ويلى ادامعا ناقىل ءسوز ۇنايدى.

قۇداي بەرەيىن دەسە, اقىلدىنىڭ دا, اقىماقتىڭ دا تىلەگىن بەرەدى.

سۋ ءوزىنىڭ ءورت سوندىرە الاتىنىن بىلمەيدى.

تالاي ءبورىنىڭ تۇبىنە تۇلكى جەتكەن.

قىسىلعان جەردە قويان دا ارىستاننىڭ ءىسىن ىستەيدى.

كوگەرشىن ۇيرەنگەن جەرىنە قونادى.

گۇلدى كورگەندە بۇلبۇلدىڭ ءوزى-اق سايراي جونەلەر.

كارىگە جىگىتشىلىك جاراسپايدى.

قايعى دا وتەدى, قۋانىش تا وتەدى, داۋرەن دە وتەدى, تەك وكىنىش قانا قالادى.

قانشا اسىقساڭ دا, مەزگىلى جەتپەي ءىس بىتپەيدى.

دۇنيە تاۋقىمەتىنەن ەكى-اق ادام قۇتىلار: بىرەۋى – ءالى تۋماعان ادام, ەكىنشىسى – ولگەن ادام.

دۇنيە كەيدە بال سىيلايدى, كەيدە ارا بوپ شاعادى.

كۇننىڭ ءبارى جاز ەمەس, كوڭىلدىڭ ءبارى ءماز ەمەس.

كەلىسىپ ىستەسە, كوپ ءىس بىتەدى.

ەلدىڭ قارعىسىنان ساقتان!

ەلدىڭ باي بولۋى پاتشانىڭ نيەتىنە بايلانىستى.

قاراشاسى ازباس حان بولماس.

قاراجۇرەك قايعىنىڭ نە ەكەنىن بىلمەيدى.

 

(ەربول شايمەردەن ۇلى قۇراستىرعان «قازاق افوريزمدەرى» كىتابىنان ىرىكتەلىپ الىندى).

سوڭعى جاڭالىقتار