وتكەن جىلى وبلىس اكىمى ساياجاي تۇرعىندارىمەن كەزدەسكەندە, كەيىن جەكە قابىلداۋ وتكىزگەن كەزىندە دە تۇرعىندار وسى ساياجايلارداعى ەكى كوپىردىڭ ەسكىرگەنىن ايتىپ, ماسەلە كوتەرگەن ەدى. سول ماسەلەنى جەرگىلىكتى بيلىك بىردەن قولعا الىپ, بيۋدجەتتەن 595 ملن.تەڭگە ءبولىپ, بيىلعى جىلدىڭ مامىرىندا كوپىر قۇرىلىسىن باستاعان بولاتىن. كارانتيندىك شارالار كەزىندە دە قۇرىلىس جۇمىستارى ۇزدىكسىز جۇرگىزىلىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە قوس كوپىر ەل يگىلىگىنە بەرىلىپ وتىر.
قۋانىشتى جاڭالىقپەن تۇرعىنداردى قۇتتىقتاعان وبلىس اكىمى ا.باتالوۆ:
– بۇل كوپىرلەر جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ الاڭسىز ءجۇرىپ-تۇرۋىنا قولايلى بولادى دەپ ويلايمىن. ءبىز قالانىڭ ورتالىعىن عانا ەمەس, شەتكى اۋماقتارىن, سونىڭ ىشىندە ساياجايلاردى دا كوركەيتۋ جۇمىستارىنا تۇراقتى كوڭىل ءبولىپ كەلەمىز. اۋىز سۋ, ەلەكتر جارىعى, جول جانە باسقا دا ينفراقۇرىلىمدار جۇرگىزىلىپ, حالىقتىڭ تۇرمىسىنا قاجەتتى جاعدايلار جاسالۋدا. جەلتوقسانداعى مەرەكەلەر قارساڭىندا وبلىستا كوپتەگەن جاڭا نىساندار اشىلادى. سونىڭ ىشىندە تالدىقورعان قالاسىندا ەلىمىزدەگى تەڭدەسى جوق جابىق ءجۇزۋ باسسەينى ىسكە قوسىلادى. كوپ بالالى وتباسىلارعا 200-دەن استام كوتتەدج ۇيلەر بەرىلەدى. وسىنىڭ ءبارى تۇرعىندار ءۇشىن, جاس ۇرپاقتىڭ بولاشاعى ءۇشىن جاسالىپ جاتىر, – دەپ, حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا اتقارىلعان بىرقاتار ىستەردى اتاپ ءوتتى.
سول سياقتى وبلىس باسشىسى مۇنداعى بۇرىنعى ەسكى كوپىردى بۇزباي, قايتا سىرتىن بوياپ, وتكەن كۇندەردىڭ ەسكەرتكىشى رەتىندە قالدىرۋ كەرەكتىگىن ايتتى. تۇرعىندار بۇل ويدى قىزۋ قۋاتتادى.
الماتى وبلىستىق ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ توراعاسى ەرمەك كەلەمسەيىت تە ءسوز الىپ, قالانىڭ شەتىندە, قاراتال وزەنىنىڭ ارعى بەتىندە تۇراتىن "قىزىلتاس" پەن "شايقورعاننىڭ" 7 جارىم مىڭ حالقى ءۇشىن بۇل ۇلكەن قۋانىش ەكەنىن اتاپ ءوتتى. كوپىرلەردىڭ قۇرىلىسىن ساپالى ورىنداپ, جۇمىستى مەرزىمىندە اياقتاعان "تەپلورەمستروي" قۇرىلىس كومپانياسىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
مۇنان سوڭ ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنىڭ اتىنان ءاليا بىتەباەۆا كوپتىڭ تىلەگىن جەتكىزدى. "اماندىق عابباس ۇلى, وتكەن جىلى اقپان ايىندا ساياجاي تۇرعىندارىمەن كەزدەسكەن كەزىڭىزدە ءبىز وسى كوپىرلەردىڭ ماسەلەسىن شەشىپ بەرۋدى سۇراعان ەدىك. ءسىز ۋادە بەرگەنسىز. سول ايتقان ۋادەڭىزدە تۇرىپ, مىنانداي كەرەمەت كوپىر سالىپ بەردىڭىزدەر. بۇرىن سەلكىلدەگەن كوپىردەن بالالارىمىز ءوتىپ بولعانشا جانىمىزدى شۇبەرەككە ءتۇيىپ تۇراتىنبىز. قىستىق كومىر-وتىن جەتكىزۋ ءبىز ءۇشىن ءبىر ماشاقات ەدى, ەسكى كوپىر وعان جارامايتىندىقتان, وتىندى تاۋداعى قيىن جولدارمەن تاسۋعا تۋرا كەلەتىن. ەندى ونىڭ ەشقايسىسىنا الاڭدامايتىن بولدىق. بۇل ەكى كوپىر ءبىزدى ەكى تاراپتان قولداپ, قۇشاقتاپ تۇرعان ەكى قول سەكىلدى. ءبىز وسى كوپىرلەر ارقىلى سونداي جاناشىرلىقتى سەزىندىك", دەدى 35 جىلدان بەرى "شايقورعاندا" تۇرىپ كەلە جاتقان ءا. بىتەباەۆا.
مۇنان سوڭ وبلىس باسشىسى ا.باتالوۆ "قىزىلتاس" ساياجايىنداعى كوپىردى ارنايى بارىپ كوردى. قوس كوپىردىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزگەن جۇمىسشىلارمەن تىلدەسىپ, ريزاشىلىعىن ايتتى.
قالا مارشرۋتىنداعى № 14 جانە № 3 اۆتوبۋستاردىڭ سوڭعى ايالداماسى ەندى بۇرىنعىداي كوپىرگە كەلىپ تىرلمەيدى, كوپىر ارقىلى ساياجايلاردىڭ ىشىنە ءوتىپ, جۇرەتىن باعىتى ۇزارادى. بۇل دا – تۇرعىندار ءۇشىن قۋانىش.
قوس كوپىردىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزگەن "تەپلورەمستروي" قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى سەرىك قومشاباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىس جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتقا ساي, ساپالى ورىندالدى. ونى سالۋعا وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارى قولدانىلعان. كوپىردى سالۋ بارىسىندا 70 شاقتى ادام جۇمىس ىستەگەن, ولاردىڭ بارلىعى دا – جەرگىلىكتى تۇرعىندار. "قىزىلتاس" جانە "شايقورعان" ساياجايلارىندا جاڭادان سالىنعان ەكى كوپىردىڭ دە ۇزىندىقتارى – 69 م, ءجۇرۋ بولىگىنىڭ ەنى – 7 م.
جالپى تالدىقورعاندا 12 ساياجاي قاۋىمداستىعى بار. جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن ولاردى اۋىز سۋمەن قامتۋ, ساياجايلارعا ەلەكتر, سۋ, گاز جەلىلەرىن تارتۋ, جول جوندەۋ جۇمىستارى اتقارىلۋدا.
ماسەلەن, 2014 جىلدان باستاپ جالپى سوماسى 553 ملن. تەڭگەدەن استام سوماعا 107 كم ەلەكترمەن قامتۋ جەلىلەرىنە رەكونسترۋكتسيا جاسالعان, سول قاتاردا "شايقورعان" مەن "قىزىلتاس" ساياجايلارى دا بار.
جىلدار بويى قوردالانىپ قالعان اۋىز سۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن تاپتى. قازىرگى كەزدە "مەرەكەلىك", "شايقورعان", ء"ۇيتاس", "دوستىق", "اگروپرومىشلەننيك", "سارىارقا" ساياجايلارىن ورتالىقتاندىرىلعان سۋ جۇيەسىمەن قامتۋ ءۇشىن 62 شاقىرىمنان استام جەلى توسەلدى. بۇل جۇمىس ءالى دە جالعاسۋدا.
ساياجاي قاۋىمداستىقتارىنا تابيعي گاز جەتكىزىلدى. بۇگىندە "شايقورعان", ء"ۇيتاس", "سارىارقا", "دوستىق", "كليۋچي", "اگروپرومىشلەننيك" ساياجايلارى تۇرعىندارىنىڭ كوگىلدىر وتىنعا قوسىلۋعا مۇمكىندىكتەرى بار.
