«مەملەكەت باسشىسى بالانىڭ تۇلعا رەتىندە قالىپتاسۋىندا مەكتەپكە دەيىنگى كەزەڭنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, بالالاردىڭ دامۋىنا, بالالارعا ارنالعان مەكەمەلەردە ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن مازمۇندى تاربيەلەۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە نازارىن اۋداردى. پرەزيدەنت ءبىر جىل بۇرىن پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى كەزىندە الەۋمەتتىك سالاداعى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى شەڭبەرىندە مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر جەلىسىن كەڭەيتۋگە شاقىردى.
اتالعان سالاداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن جاسالعان ءتيىمدى جاعدايلار جەكە بالاباقشالار سانىن كوبەيتۋگە جانە مەكتەپكە دەيىنگى جاستاعى بالالاردى 2,5 ەسە كوبىرەك ورىنمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. بۇگىندە 3-6 جاستاعى بالالاردىڭ 95%-ى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەلەۋ جانە وقۋمەن قامتىلعان.
سونىمەن قاتار ءبىرىنشى كەزەكتە, جەكە بالاباقشالاردىڭ قىزمەتىن تالداۋ ناتيجەلەرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ بالاباقشالارعا قاتىستى الاڭداۋشىلىعىن راستايدى. اتالعان مانماتىندە مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر پەرسونالىنىڭ ولاردىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىنە قاتىستى قاتىگەز قارىم-قاتىناسى جيىلەپ كەتكەنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. مۇنى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنداعى جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى بەينەجازبامەن راستالعان جاريالانىمدار, سونداي-اق ومبۋدسمەن مەكەمەسىنىڭ اتىنا كەلىپ تۇسەتىن ازاماتتاردىڭ شاعىمدارى كۋالاندىرادى.
استانا قالاسىنداعى «اسىل» بالاباقشاسىندا, الماتى قالاسىنداعى «سيمبا» بالاباقشاسىندا, پاۆلودار وبلىسىنىڭ اقسۋ قالالىق بالاباقشاسىندا, سونداي-اق باسقا دا مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردە ورىن العان بىرقاتار وقيعالار كەڭ اۋقىمدا قوعامدىق رەزونانسقا يە بولدى. تەمىرتاۋ قالاسىنداعى بالاباقشادا ورىن العان زورلىق-زومبىلىققا قاتىستى وقيعانىڭ بەينەجازباسى وتاندىق باق-تا عانا ەمەس, رەسەيدىڭ ورتالىق تەلەارناسىنىڭ ەفيرىندە دە تالقىلاندى.
جوعارىدا كورسەتىلگەن فاكتىلەرىنىڭ كەڭ اۋقىمدى گەوگرافيالىق جانە مەزگىلدىك مازمۇنى بالالارعا ارنالعان مەكەمەلەردىڭ قىزمەتىندەگى جۇيەلى پروبلەمالاردىڭ بار ەكەنىن جانە ولاردى شەشۋ بويىنشا ءتيىمدى شارالاردىڭ جوقتىعىن ايقىندايدى. اتالعان مانماتىندە كوپ جاعدايدا بالاباقشالاردىڭ اكىمشىلىگى ەش جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلمايتىنى جانە ءوز قىزمەتىن بۇرىنعى رەجىمدە جالعاستىرا بەرەتىنى نازار اۋدارتادى. اقمولا وبلىسىندا بالاباقشا تاربيەشىسىنىڭ تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىنىنىڭ انىقتالۋى جوعارىدا كورسەتىلگەندى راستايدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى باس سانيتارلىق دارىگەرىنىڭ اتالعان فاكتى بويىنشا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا كەلتىرگەن دايەكتەرى پروبلەمانىڭ ماڭىزدىلىعىن تولىق اشىپ كورسەتپەگەن. پرەزيدەنتتىڭ جولداۋىندا بالاباقشالار قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى بىلىكتىلىك تالاپتارىن قايتا قاراۋ تۋرالى ايتىلعان تاپسىرماسى وتە ماڭىزدى جانە دەر كەزىندە كوتەرىلىپ وتىر», دەلىنگەن ومبۋدسمەن ۇندەۋىندە.
جوعارىدا ايتىلعان ماسەلەلەرگە بايلانىستى ومبۋدسمەن بەيىندى ۆەدومستۆوعا ءتيىستى «جول كارتاسىن» ازىرلەۋ كەزىندە مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى قىزمەتتى ليتسەنزيالاۋدى الىپ تاستاۋ ءىسىن جان-جاقتى تالداۋدى ۇسىنعان. ويتكەنى, بۇعان دەيىن ليتسەنزيالاۋدى جويعان نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى قابىلداۋ كاسىپكەرلىكتى ىنتالاندىرعانىمەن, بالاباقشالارداعى قالىپتاسىپ وتىرعان جاعدايلاردى كۇردەلەندىرىپ وتىر.
سونداي-اق مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر قىزمەتىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنىڭ تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزۋىن جاقسارتۋ تۋرالى ۇسىنىم بەرىلدى.
دايىنداعان جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
