تانىم • 25 قازان, 2018

قازاق حالقىنىڭ باتىر قىزى - كامشات دونەنباەۆا

3252 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن جىلى تال-قايىڭنىڭ توق سارى تۇسكە ەنگەن جاپىراعى ساۋىلداي توگىلگەن, جەردەن ونگەن كوكتىڭ ءبارىن قازان ۇرىپ, قىردىڭ بەتى الاشاداي توزعان كۇرەڭ كۇز ەدى. 

 قازاق حالقىنىڭ باتىر قىزى - كامشات دونەنباەۆا

التىن تۇستەس كۇمبەزى انادايدان كورىنىپ, سانالىنىڭ ەسىنە يماندىلىق ساباعىن ءسات سايىن سالىپ تۇراتىن مەشىتتىڭ الدى قاراقۇرىم. قوستاناي توڭىرەگى تۇگىلى, بۇكىل ەلدە كامشات دونەنباەۆانى بىلمەيتىن كىم بار ەدى؟ ونى بىلگەن جان ەڭبەك, نامىس, ۇلتتىق ءتالىم-تاربيە, ادامگەرشىلىك پەن قاراپايىمدىلىق سەكىلدى بۇگىنگى جاق تالدىرىپ ايتىپ جۇرگەن قۇندىلىقتاردىڭ نە ەكەنىن ىشتەي ۇعىنىپ, مويىنسۇنىپ سالا بەرەتىن.  ...قارالى جيىن لوبلىپ كەيىن ىسىرىلدى, جانازا شىعارىلىپ, تابىتتى كوتەرگەن توپ اقسۋاتتاعى ونىڭ قايىن جۇرتىنىڭ قورىمىنا قاراي بەت الدى. سوندا كامشاتپەن بىرگە جوڭكىلىپ ءبىر ءداۋىر كوشىپ بارا جاتتى-اۋ... 

قازاقستاندا تىڭ جانە تىڭاي­عان جەرلەردىڭ يگەرىلۋىنە بايلانىستى وتكەن عاسىردىڭ 60- جىلدارى ەلدە جاپپاي مەحانيزاتورلار دايىنداۋ ناۋقانى باستالادى. كامشات كەلىن بوپ تۇسكەن اقسۋات اۋىلىندا دا تراكتورشىلار كۋرسى اشىلادى.سول كۋرستا كامشات پەن سول اۋىلدىڭ قىزى قۇندىزاي وقىپ شىعادى. ارحيۆ ماتەريالدارى انىقتاعانداي, ول 1966 جىلى العاش رەت جوسپاردى ەكى ەسە ورىنداپ, «متز-5» تراك­تورىنىڭ الدىنا جالاۋشا ىلگەن ەكەن. ول كەزدە ەر­لەر­مەن قا­تار تراكتور رۋلىنە وتىر­عان قا­زاق قىزى جوقتىڭ قا­­سى عوي. ءبىر كۇن جۇمىستان قال­­­ماي­تىن, كورسەتكىشىن اي سا­يىن­ جاڭالاپ وتىراتىن كامشات پارتيا­نىڭ دا, باسشىلاردىڭ دا نازارىنا ىلىنەدى. وزگەلەرگە ۇلگى ەتىپ ۇسىنۋعا ءتۇسى دە, ءىسى دە كەلىپ تۇرعان كامشاتتىڭ اتى گازەت-جۋرنال, راديو ارقىلى قازاق دالاسىنا جەلدەي ەسىپ جۇرە بەردى. 1977 جىلى كامشات دونەنباەۆا «قىز-كەلىنشەكتەر, تراكتور رۋلىنە وتىرايىق!» دەگەن ۇندەۋ تاستادى. ول وسىلاي بۇكىل ەلدەگى مەحانيزاتور قىزداردىڭ كوشىن باستادى. ەڭبەكتە دە, ومىردە دە ىسىلدى. تالاي رەت رەسپۋبليكالىق, وداق­تىق جارىستاردا الدىنا جان سالمادى. سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى اتاندى. قانداي اتاق السا دا, ءوزىنىڭ ماڭداي تەرى بولاتىن.

كامشات اپا داڭققا توقمەيىل­سىپ, كوكىرەك كەرىپ, جۇرتقا جوعا­رى­دان قاراعان جان ەمەس. الايدا كەرەك جەرىندە باتىل مىنەزىمەن ءوز پىكىرىن باسشىعا دا, باسقاعا دا تىڭداتا بىلەتىن.

– 70-جىلدارى لەنين­گرادتاعى كيروۆ تراكتور زاۋى­تىنىڭ ءبىر تراكتورى ءبىزدىڭ شا­رۋا­شىلىقتا سىناقتان ءوتىپ جاتقان, ونى كام­شات جۇرگىزەتىن. كوكتەمدە ءدان سە­ۋىپ جاتقان كەز­دە الگى تراكتور سىنىپ قال­دى. ونى جوندەي المادىق, وب­­لىسقا دا ايتتىق. ال ۋاقىت سۋ­سىپ كەتىپ بارا جاتىر. ءبىر كۇنى كام­­شات بايعازىقىزى كەلدى دە, «اناتولي نيكولاەۆيچ, زاۋىتقا تەلەفون سوعامىز» دەدى. مەن تاڭعالىپ بەتىنە قارادىم, ول كەزدە اۋىلداعىلارعا قوستانايمەن حا­بارلاسۋ وڭاي ەمەس قوي. ول سوناۋ لەنينگرادقا تەلەفون سوعىپ, زاۋىتتىڭ باس قۇراستىرۋشىسى پوپوۆتى تاۋىپ الىپ, جاعدايدى ايتتى. ول كىسى ەكى سوزگە كەلمەس­تەن, «ەرتەڭ ءبىزدىڭ ماماندار ءسىز­دىڭ شارۋاشىلىقتا بولادى» دەدى. ايتقانىنداي, ەرتەڭىنە تاڭ­ەرتەڭ ساعات تاڭعى 06:00-دە لەنين­گرادتىق ءبىر توپ مامان ءبىزدىڭ كەڭ­­سەنىڭ الدىندا تۇردى عوي. ايت­پاقشى, لەنينگرادتىق ماماندار «ك-700» تراكتورىن جەتىلدىرە تۇسكەندە كامشاتتىڭ ەسكەرتۋى مەن ۇسى­نىستارىن قا­پەرگە العانىن ەكىنىڭ ءبىرى بى­لە دە بەرمەس. سونداي ەدى عوي,­ ءبىزدىڭ كامشات! – دەيدى شا­رۋا­شىلىقتىڭ ينجەنەرى بولعان اناتولي شابانوۆ.

بريگادادا بىرگە تراكتور اي­داعان ارىپتەستەرىنىڭ بارلىعى دا قازىر قارتايعان, توپىراقتان تىس جۇرگەنى سول حاركوۆ اۋىلىن­دا تۇرىپ جاتىر. ولار كامشات تۋرالى اڭگىمە ايتىلسا, الدىمەن ونىڭ قاراپايىمدىلىعى مەن ادامگەرشىلىگىن اۋىزعا الادى. 80-جىلدار بولسا كەرەك, شا­رۋا­شىلىق كامشات اپاي ءۇشىن جۇم­ساق تراكتور ورىندىعىن الدىرىپتى. ول ورىندىققا وتىرىپ كو­رىپ, «جاقسى , ساپالى ەكەن» دەپ باعا­سىن ايتىپتى. بى­راق...

– بىراق كامشات بايعازىقىزى «بۇل ورىندىققا وتىرمايمىن» دەسىن. «بۇكىل بريگاداعا الىپ بەر­­سەڭدەر, راس, كوپتىڭ ءبىرى بولىپ وتىرار ەدىم. باسقالار مىن­گەن تراكتور دا سەلكىلدەيدى, ءبا­رى­مىز ءبىر القاپتا جۇرەمىز» دەدى. قايتالاپ ايتىپ كورىپ ەدىك, «جوق!» دەپ كەسىپ تاستادى. تا­لاي جاقسى ادامدار بار عوي, بى­راق كامشاتتاي ايەل ومىرگە ءبىر-اق كەلەدى, – دەيدى انا­تولي نيكولاەۆيچ.

جۇزىنەن نۇر توگىلگەندەي ريا­سىز جىميىپ تۇراتىن كام­­شات اپانىڭ ادىلەتتىلىك سۇ­رىنگەن شاق­تاردا, قيسىنسىز نار­سەگە كوڭىلى تولماعاندا بەت قاراتپايتىن ءور مىنەزى دە بولاتىن. بىردە وب­لىس­تىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىن­شى حاتشىسى نيكولاي كنيازەۆ مەڭ­دىعارا اۋدانىنىڭ شار­ۋا­شى­لىقتارىن ارالايدى.­ سا­پار باعدارلاماسىندا كام­شات دونەن­باەۆامەن دە كەزدەسۋ بار ەكەن. «حاركوۆ» كەڭ­شارىنىڭ ديرەكتورى سايران بۇقانوۆ «كامشات تراكتورىمەن كنيازەۆ كەلەتىن 3-ءشى بو­لىمشەنىڭ القابىنا بارىپ, جۇمىس ىستەپ ءجۇرسىن» دەگەن اۋدان باسشىلىعىنىڭ سالەمىن جەت­كىزەدى. 

– سوندا كامشات باي­عا­زى­قىزى: «سەندەردىڭ وسى كوز­بوياۋ­شى­لىقتارىڭنان شارشادىم. ەش­قايدا دا بارمايمىن, جۇمىستى ءوز القابىمدا ىستەيمىن» دەپ, تىكە قايتارىپ تاستادى. مەن قاي­تىپ باتا المادىم, – دەيدى قازاق­­ستاننىڭ ەڭبەك ەرى سايران بال­كەن ۇلى. 

كامشات اپانىڭ كوزى تىرىسىندە: «جوسپار بار عوي, سونى ورىنداي ال­ماي قالامىن با دەپ جانتالاسىپ جۇرەمىن. جەر جىرتقان كەزدە كەشكە كەلىپ, سيىرىمدى ساۋىپ, بالالاردىڭ تاماعىن بەرىپ, جاتقىزعان سوڭ, ايدىڭ جارى­عى­مەن ءبىرشاما جۇمىس ىستەپ كەلە­­تىن ەدىم. قانشا دەگەنمەن, ايەل ادام عوي, قورقادى, تراك­تور تۇ­رىپ قالادى دەي مە, تە­مىر­بەك ار­تىم­نان القاپقا كەلۋ­شى ەدى. شار­شامايتىنى قايدا, شار­شاي­مىن. ءبىر ۇيقى ارمان بولىپ جۇرەتىن. بىردە جۇمىستان كەلە جاتقاندا رۋلدە وتىرىپ قال­عىپ كەتىپپىن, سوقانى كوتەرۋدى ۇمى­تىپپىن, اۋىلعا كىرگەنشە سوقا جەر­دى سىزىپ كەلگەن عوي» دەپ كۇ­لىپ العانى بار ەدى اپايدىڭ.

كەڭەس داۋىرىندە كەۋدەسى وردەن-مەدالگە تولى ەڭبەك ادامدارى كومپارتيانىڭ سەزدەرىنە دەلەگات بولىپ قاتىسىپ, الاقانىن قىزدىرىپ, قول سوققان دۇرمەكتىڭ قاتارىندا وتىرىپ قايتاتىن. كامشاتتى سولارداي ەڭبەك ادامى دەسەك تە, وزگەلەردەن ورەسى بيىك ەدى. ول 1974-1989 جىلدار ارا­­­­­لىعىندا كسرو جوعارعى كە­ڭەسىنىڭ ءۇش شاقىرىلىمىنا قاتار دەپۋ­تات بولىپ سايلاندى. كسرو جوعار­عى كەڭەسىنىڭ ۇلتتار كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولدى. شارۋاشىلىقتاعى جۇمىسىنىڭ سىرتىندا قانشاما قوعامدىق جۇمىستاردى اتقاردى. 

– كامشات جوعارعى كەڭەسكە دەپۋتات بولعاننان كەيىن جي­نالىستارعا كوبىرەك جۇرەتىن بول­دى. سوندا ءوزىنىڭ نورماسىن بري­گاداعا قالدىرماۋ ءۇشىن تاڭ­عى ساعات 3-4-كە دەيىن جەر جىرت­قان كەزىن بىلەمىن. قىردان ۇيىنە كەلىپ, سوم­كەسىن الا سالا, كومبينەزونىن دا شەشپەستەن قوستانايعا جەتىپ, كيىمىن اۋىستىرىپ, ماس­كەۋگە ۇشاتىن ۇشاققا ءمىنىپ ۇلگەرەتىن. ونىڭ وسىنداي ءبىردى-بىرگە جالعاپ, جۇگىرىپ جۇرەتىن كۇندەرىنىڭ كۋا­سىمىن. وعان كسرو-نىڭ تۇك­پىر-­تۇكپىرىنەن جۇزدەگەن حاتتار­ كەلەتىن. بارلىعى دا وزەكتى ما­سە­لەلەرىن, جانايقايىن ايتىپ, كومەك سۇراپ جازادى. مەن ماسكەۋدە وقىعان جىلدارى سەسسياسىنا كەلگەن كامشات ماعان سوقپاي كەتپەيتىن. قولىندا قان­­­داي مينيسترلىككە, قانداي دا­­­ ور­گاندارعا, سوتقا اپارۋعا ءتيىستى, الدىن الا ءوزى رەتتەپ ءبو­لىپ ال­عان بۋداقتاعان حاتتاردى كورە­تىنمىن. ول سونىڭ بارلىعىنا دا كەشىكتىرمەي جاۋاپ جازۋعا ءتيىس­تى بولاتىن, – دەيدى قۇربىسى, مەم­لەكەتتىك قىزمەت ارداگەرى سارا وماروۆا. 

كامشاتتىڭ اناسى ءزۇبايزا اۋرۋ­­لى بولادى. اكەسى ۇنەمى جۇ­­مىس­تا, جالعىز اعاسى مەلس پەن كام­شات ءۇيدىڭ جۇمىسىن اتقا­رادى. ون ەكى جاسىنان نان جاۋىپ, تاماق ىستەيدى. ورىس مەك­­تەبىنىڭ 7 سىنىبىن عانا بىتىرەدى, بىراق جاق­سى وقيدى. دارى­گەر بولۋدى, ءسويتىپ اناسىن ەمدەۋدى ارمانداپتى. ەگەر كام­­شات تراكتور رۋلىنە وتىرماي, وزگە ماماندىق العاندا دا, ادام­گەرشىلىگى, جاۋاپكەرشىلىگى, تەگى­مەن كەلگەن پاراساتى ونى وسى بيى­گىنە جەتەلەر ەدى. دەگەنمەن ايەل­­دىڭ باعى كەيدە ونىڭ اقىل-اجارىنا ەمەس, تۇسكەن تابال­دى­رىعىنا بايلانادى-اۋ, ءسىرا. ول 1959 جىلى مەڭدىعارا اۋدا­نىن­داعى اقسۋات اۋىلىنا 17 جاسىندا كەلىن بوپ ءتۇستى. «تەمىر­بەككە مەنى ۇلكەندەرىمىز كە­لىسىپ, الىپ بەر­دى عوي. بىراق ءوزىم ىزدەسەم دە ءدال تەمكەڭدەي ازا­ماتتى تاپپاس ەدىم» دەپ وتىرار ەدى كامشات اپا. جولداسى تە­مىربەك تە, اتاسى مەن قوس ەنە­سى دە كامشاتتىڭ تراكتورعا وتى­رۋىنا كولدەنەڭ تۇرماعان, قايتا قولدارىنان كەلگەنشە ونى قولداپ, كوتەرىپ وتىرعان. تاع­­دىردىڭ اۋىرتپالىعىن كوپ كور­­گەن وتباسىنا كامشات تا ىرىس-قۇت بولىپ كىرەدى. ول كەل­گەندە اتا-ەنەسى قىرتىستان سا­لىن­عان قورجىن ۇيدە تۇرادى ەكەن. اق­سۋات­تىڭ اينالاسىندا قا­راي­عان تال بولمايدى, اعاشسىز جالاڭاش جەر. كولدى جاعالاي جاي­عاسقان اۋىل قىسىمەن قو­پانىڭ قامىسىن جاعىپ شىعادى. «تورگى بولمەدە ۇلكەن ەنەم مەن 13 جاسار قاينىم, ولاردان تو­مەن اتام مەن كىشى ەنەم جاتادى. ءبىز تەمىربەك ەكەۋمىزدىڭ كەرەۋەتىمىز اۋىزعى بولمەدە, پەش­تىڭ جانىندا تۇردى. سول بول­مەدە اس دايىندالادى, ءبىز­دىڭ توسەگىمىزدىڭ جانىندا قا­را­عايدان قاعىپ قويعان ۇستەل بار, سونىڭ ار جاعىنا قورشاۋ جاساپ, ءبىر بۇزاۋ مەن قوزى-لاقتى قاماپ قويامىز. تازالىق ساقتاعان بولىپ, بۇزاۋ قيمىلداسا «توسىپ» شىعامىز. ءۇيدىڭ ەدەنى جوق, ونى ساز بالشىققا سيىردىڭ جاپاسىن قوسىپ سىلاپ تاستايمىز. قامىستىڭ قىزۋى نە بولسىن, ءۇي تاڭعا قاراي سۋىپ كەتەدى. مەن تاڭالاكەۋگىمدە تۇرىپ, پەشتى گۋىل­دەتىپ جاعىپ, كەمپىر-شالدىڭ دارەت سۋىن جىلىتىپ قويامىن. جىپ-جىلى ۇيدە ولار ەسىنەپ تۇرىپ جاتادى» دەپ اڭگىمەلەۋشى ەدى جارىقتىق.

قازاق اۋىلى كەۋدەسىن كوتەرە قوي­ماعان ۋاقىت بولسا دا, وسى وتباسى بارعا قاناعاتشىل, مەيى­رىمگە باي جاندار ەكەن. ۇلكەن ەنەسى ءنازيرا جەسىر قالعاندا اق­س­اقالدار 13 جاسار قاينىسىنا امەڭگەرلىكپەن اتاستىرادى. قاي­نىسى وسكەنشە ءبىراز جىل كۇ­تىپ بارىپ, نەكەسىن قيادى. بۇرىنعى كۇيەۋىنەن قالعان جالعىز ۇل سوعىسقا بارا وققا ۇشادى. كەنجە­بەكتەن كوتەرگەن بالالارى شەتىنەپ كەتەدى. ءوزىنىڭ جاسى دا كەتىپ بارادى. سودان «سەن ۇرپاقسىز وتپە, ايەل ال» دەپ, شالىنا ءبىر بالامەن جەسىر وتىرعان ماكۋرانى قو­سادى. اناسىنىڭ سوڭىنا ەرىپ كەلگەن 5-6 جاسار تەمىربەكتىڭ مەكتەپكە باراردا مەتريكاسى دا بولمايدى. كەنجەبەك وعان قۇجات الاردا اعايىندارى «اتىڭا جازدىرىپ المايسىڭ با, ءوزىڭ باعىپ وتىرسىڭ عوي» دەپ جاناشىرلىق تانىتىپتى. سوندا كەنجەبەك: «سوعىستا قىرشىن كەتكەن جىگىت­تىڭ جالعىز ءىزىن وشىرسەم, مەنىڭ كىم­ بولعانىم؟ ءوزىنىڭ اكەسىنە جا­زا­مىن» دەگەن ەكەن. سونىمەن تەمىربەك ءوز اكەسىنىڭ تەگىمەن عاب­دول ۇلى دونەنباەۆ بولىپتى. بىراق كەنجەبەك ونى ءوزىنىڭ بالاسىنان كەم كورمەپتى. 

كەنجەبەك اتاي ءوزىنىڭ جەڭگە­دەي­ العان ۇلكەن ايەلىن «جانىم»,­ كىشى ايەلىن «تايىم» دەپ سويلەيدى ەكەن. «مەنىڭ اتامداي ادام سيرەك شىعار. ءبىزدىڭ وتباسى­مىزدا «وگەي بالا, وگەي اكە» دەگەن ۇعىم­ بولعان ەمەس. اتام دا, ەكى ەنەم­ دە ءومىر بويى ءبىزدى «تەمىر­بەك­جان, كامشاتجان» دەۋ­­مەن ءوتتى. مە­نىڭ ۇلكەن قىزىم تۋ­عاندا اتىن گۇل­جان قويدى دەپ ەدى كامشات اپاي. 

وسىنداي وتباسىنىڭ ىن­تى­ما­عىن كامشات ودان ءارى جال­عاپتى. ون جەتى جاستا بوساعا اتتاعان ول ون ءۇش جاسار قاي­نىسى موماقايدى «تورە جى­گىت» دەپ, اۋلەتىندەگى باس­قا قا­يىناعا, قاينىلارى مەن قايىن سىڭلىلەرىنىڭ بارلىعىنا «اعە­كە», «اپاتاي», «مىرزا جى­گىت», «ەركەم» دەگەن سياقتى ات قو­يىپتى. تازا ورىس اراسىن­دا­ وقىپ كەلگەن قىزدىڭ تار­بيە­­­سى مەن تەكتىلىگى كەلگەن ورتاسىن دا ريزا ەتكەن. «مەن كەل­گەن سوڭ, جىلعا جەتپەي انام قايتتى. بىراق قوس ەنەم انامدى جوقتاتپادى» دەپ وتىراتىن جارىقتىق. وتباسىنداعى ىن­تىماق, تاتۋلىقتى قاراڭىز: كىشى ەنەسى ءبىراز بالا تاۋىپتى, بىراق بارلىعى دا شەتىنەپ كەتە بەرگەن. قولدارىنا ىلىككەن جالعىز ۇل موماقاي ۇلكەن ەنە­سىنىڭ باۋى­رىندا جاتىپتى. ول ۇيلەنگەن سوڭ, كامشات پەن تەمىربەك بولەك شىق­قاندا, تەمىربەك قولىنا ءوز اناسىن ەمەس, ۇلكەن شەشەسىن الادى. «تەمىربەك بار بولعانى 56 جاسىندا جامان اۋرۋدان قايتتى. مەن 50 جاسىمدا جەسىر قالدىم. تەمىر­بەكپەن باقىتتى ءومىر ءسۇرىپ ەدىم, ارقا سۇيەرىم بولدى. ءوزىم دە جاعاسىنا كىر جۋىتپادىم, اياق كيىمىن سۇرتپەگەن كۇنىم بولماعان شىعار. كوپ جىلادىم. سوندا «كام­شات, اللانىڭ ىسىنە امال جوق, جىلاي بەرمە! بالالاردىڭ اماندىعىن تىلە, سابىر قىل!» دەپ وزەگىن جارىپ شىققان ۇلىنان ايىرىلىپ وتىرعان ەنەم باسۋ ايتىپ, مەنى قايراپ, جىگەر بەردى عوي. كەيىن ويلاپ وتىرسام, ءومىردىڭ ىستىق-سۋىعى ەنەمنىڭ ەكەۋىن دە بالتالاساڭ وتپەيتىن ەمەندەي قاتايتىپ جىبەرگەن ەكەن» دەپ ەدى كامشات اپاي ءبىر اڭ­گىمەسىندە. ول ارتىنان ەرگەن ابى­سىن كەلىنى جاننا مەن ءوزىنىڭ كەلىنى اقمارالدى دا اۋلەتتىڭ ىن­تىماعىن ۇستاۋعا باۋلىدى.

ول اتاعى اسپانداپ, ەلدىڭ ىقى­­لاسىنا بولەنسە دە, قارا­پايىم قالپىنان دا, قاناعات, تاۋ­بەسىنەن تانبادى. ايتپاقشى, «جەلتوقسان جەلى» كامشاتتى دا شارپىپ وتكەن. كەڭەس ودا­عى كەزىندە دىنمۇحاممەد قو­ناەۆ كامشات دونەنباەۆاعا ال­ما­تىدان ءبىر پاتەر بەرگىزەدى. «كام­شات, جينالىستارعا ال­ما­تىعا ءجيى كەلەسىڭ, دەمالىپ ءجۇر» دەپ, ءوزى سۇراماسا دا, سىيعا تارت­قانداي بەرگىزگەن ەكەن. 1986 جىلى بيلىك باسىنا كولبين كەلگەن سوڭ, «ۆەچەرنيايا الما-اتا» گازەتىنە سىن ماقالا جاريالانادى. «قالالىقتارعا باسپانا جەتپەي جاتقاندا, كامشات دونەنباەۆاعا پاتەر بەرىلگەن, ول بوس تۇرادى» دەگەن ماسەلە ايتىلادى ماقالادا. 

– كامشات بايعازىقىزى وسى ما­قالاعا رەنجىدى. قوناەۆقا جا­بىل­عان كىنا قالىڭداي تۇسەدى دەپ قامىقتى. «پاتەردى قايتىپ بەرەمىن» دەدى. مەن: «قايتىپ بەر­مەڭىز, ءسىزدىڭ پاتەرىڭىز عوي, سىز­دەن الىپ قويا المايدى» دەپ قاي­رادىم. بىراق كامشات پاتەردى قاي­تىپ بەردى. ول وسىنداي ءىرى مىنەز­دىڭ ادامى ەدى, – دەيدى سايران بال­كەن ۇلى. كامشات زەينەتكە شىققان سوڭ, بەس ۋا­­قىت نامازىن قازا ەتپەدى. اتا­سى تاسباي 5-6 جا­سى­نان جاي­نا­مازىنىڭ شەتىنە قويىپ, نا­مازعا جىعىلدىرعان ەكەن. «مەن ورىستىڭ اراسىندا وسسەم دە, جۇمىس ىستەسەم دە, پارتيادا بول­سام دا ىشكى رۋحىمدى بەرمەگەن اداممىن» دەگەن ەدى ول كوزى تىرىسىندە. دەنساۋلىعى جاراپ تۇرعاندا مەككەگە بارىپ, بەس پا­رىزدىڭ ءبىرىن ورىنداپ قايتتى. جا­سى كەلگەن سايىن دانالىققا دا بەت بۇرعانداي ەدى. 

كامشات اپا ءتورت پەرزەنتى سىرىم مەن اسقاردى, گۇلجان مەن گۇلشاتتى ەڭبەككە باۋلىدى, ناپاقاسىن ادال تابۋعا تاربيەلەدى. شوبەرەلەرىن كورىپ كەتتى. اۋرۋدىڭ ازابىن تارتىپ جاتىپ, ەندى ءوزىنىڭ بۇل دۇنيەلىك بولمايتىنىنا كوزى جەتكەندە بالالارىنا: «مەنى ەنەمنىڭ اياق جاعىنا, تەمىربەكتىڭ قاسىنا قويىڭدار. قويعان تاس تەمىربەككە, ەنەمە قويىلعان تاستان بيىك بولماسىن» دەپ وسيەت قالدىرىپتى. اقسۋات قورى­مىنداعى سۇيەكتىڭ ءبىرى قازاقتىڭ ءبىر اسىلى, دانا ايەل ەكەنىن كەيىنگى ۇرپاق تا بىلە جاتار.

ءنازيرا جارىمبەت,

«ەگەمەن قازاقستان»

قوستاناي

سوڭعى جاڭالىقتار

حالىققا جىلۋ سىيلاعان

ەڭبەك • بۇگىن, 08:12

باعانى وسىرۋگە نەگىز جوق

ينفلياتسيا • بۇگىن, 08:03

وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ءوسىم بار

ساياسات • بۇگىن, 07:58

اعاش وندىرىسىندەگى يگى باستاما

ءوندىرىس • بۇگىن, 07:55

جەر بەرۋدەگى زاماناۋي فورمات

ساياسات • بۇگىن, 07:48

فوكۋس, كوماندا جانە ناتيجە

ساياسات • بۇگىن, 07:45