ينستيتۋت العاش اشىلعان كەزدە وندا نەبارى 9 وقىتۋشى قىزمەت اتقارىپ, 124 ستۋدەنت ءبىلىم الدى. ۋاقىت وتكەن سايىن وقۋ ورداسىنداعى وقىتۋشىلار قاتارى مەن ءبىلىم الۋشى جاستاردىڭ سانى بىرتىندەپ ءوسىپ, ونىڭ كادرلىق الەۋەتى دە جوعارىلاپ وتىردى. قازاقستانداعى تۇڭعىش جوعارى ءبىلىم ورداسى بولعاندىقتان, وندا سول كەزدەگى كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ دەگەن ەڭ ءبىلىمدى وقىتۋشىلار قىزمەت اتقاردى. اتاپ ايتقاندا, ا.بايتۇرسىنوۆ, و.جاندوسوۆ, ءا.ەرمەكوۆ, ب.المانوۆ, ءى.قابىلوۆ, ش.بەكجانوۆ, س.امانجولوۆ, ق.جۇبانوۆ, س.سەيفۋللين, ت.شونانوۆ, ح.دوسمۇحامەدوۆ, ت.جۇرگەنوۆ, ءى.كەڭەسباەۆ, س.مۇقانوۆ جانە ت.ب. بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى مەن ءىرى عالىم-ۇستازدار, كورنەكتى قالامگەرلەر ءدارىس بەردى. سولاردىڭ قاتارىندا قازاق مادەنيەتى مەن ادەبيەتىن ولشەۋسىز بيىككە كوتەرىپ, الەمگە تانىتقان بىرەگەي تۇلعا, ۇلى جازۋشى م.و.اۋەزوۆ تە بولدى.
م.اۋەزوۆ سول كەزدەگى سولاقاي ساياساتتىڭ سالدارىنان 1930 جىلى اباقتىعا جابىلىپ, ودان 1932 جىلى شارتتى مەرزىمگە بوساپ شىققان سوڭ قازاق مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنا وقىتۋشىلىق قىزمەتكە ورنالاسادى. مۇندا ول 1932-1934 جىلدار اراسىندا قازاق ادەبيەتى مەن ورتا ازيا حالىقتارى ادەبيەتىنەن ءدارىس وقىدى. وسىلايشا م.اۋەزوۆتىڭ قازاقتىڭ جاڭا استاناسىنداعى تۇڭعىش جوعارى وقۋ ورنىندا ۇستازدىق ەڭبەك جولىنىڭ العاشقى ءارى جەمىستى كەزەڭى باستالدى. بۇگىنگى قازاق ەلىنىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قارا شاڭىراعىنا اينالعان اباي اتىنداعى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا جۇمىس جاساعان كەمەڭگەر جازۋشى كەيىننەن ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن وسى پەدينستيتۋتتان ءبولىنىپ شىققان س.م.كيروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە (قازىرگى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى) ۇستازدىق ۇلاعاتىن جالعاستىردى.
ول تۇستا ەلىمىزدە جاڭادان قۇرىلعان جوعارى وقۋ ورنىنىڭ تاسىن ورگە دومالاتىپ, دامىتۋ ءۇشىن باسقا دا رەسپۋبليكالاردىڭ وقۋ ورىندارىمەن ارىپتەستىك قارىم-قاتىناس ورناتۋعا تۋرا كەلگەن. بۇل ماسەلە ەكى جولمەن شەشىلدى, بىرىنشىدەن – مامانداردىڭ كوپشىلىگى كەڭەستىك داۋىردەگى ورتالىق ماسكەۋ, لەنينگراد سەكىلدى قالالاردان شاقىرىلسا, ەكىنشىدەن – جەرگىلىكتى كادرلاردان دا ماماندار دايارلاندى. ينستيتۋتتىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا وداقتاس رەسپۋبليكالاردىڭ كوپتەگەن جوعارى وقۋ ورىندارى ۇلكەن ۇلەسىن قوستى. ولار ءوز كىتاپحانالارىنداعى كىتاپ قورلارىمەن جانە اۋديتوريالارعا ارنالعان قۇرال-جابدىقتارىمەن ءبولىستى. سول جىلدارى قازپي-گە جۇمىس ىستەۋگە اتاقتى عالىمدار ادەبيەتتانۋشى ن.فاتوۆ, ماتەماتيك ب.كرۋگلياك, فيزيك ۆ.ليتۆينوۆ, بيولوگ س.لوگينوۆ, ەمبريولوگ ا.زاحۆاتكين سەكىلدى بەلگىلى وقىمىستىلار كەلدى.
جالپى, م.اۋەزوۆتىڭ شىعارماشىلىق ءومىربايانىنا ءمان بەرە قاراساق, ونىڭ 1930 جىلعا دەيىن الماتى قالاسىندا بىرنەشە رەت بولعانىمەن, مۇندا تۇراقتاپ تۇرماعاندىعىن كورەمىز. تەك اباقتىدان شارتتى مەرزىمگە بوساپ شىققان 1932 جىلدىڭ ءساۋىر ايىنان باستاپ قانا ول الماتى قالاسىندا ورنىقتى. ءسويتىپ ءوزىنىڭ جازۋشىلىق, عىلىمي-شىعارماشىلىق ەڭبەك جولىن جاڭا قىرىنان تانىتقان. قازپي-دە ۇستازدىق قىزمەت ەتكەن جىلدارى قالامگەر جازۋشىلىقتان, شىعارماشىلىق-زەرتتەۋ جۇمىستارىنان ءبىر ءسات تە قول ۇزبەگەن. وسى جىلدارى «وكتيابر ءۇشىن», «تۇنگى سارىن» پەسالارى مەن «بىلەككە – بىلەك», ء«ۇش كۇن», «قاسەننىڭ قۇبىلىستارى», «ىزدەر» اڭگىمەلەرىن جانە «اباي» اتتى زەرتتەۋ ەڭبەگىن, وقۋ ورنى تۋرالى بىرنەشە ماقالالار جازدى. سول كەزەڭدە بولاشاق ايگىلى «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسىنىڭ جازىلۋىنا العاشقى ارنايى دايارلىق جۇمىستارى قولعا الىنا باستاعاندىعىن اڭعارامىز. 1930 جىلعا دەيىن بىرنەشە كەسەك تۋىندىلار جازعان قالامگەردىڭ «حان كەنە» پەساسى مەن «قيلى زامان» پوۆەسى قاتاڭ سىنعا ۇشىراپ, اقىر-سوڭى جازۋشىنى اباقتىعا جابۋمەن اياقتالعاندىعى ايان. سوندىقتان 1930 جىلداردان كەيىنگى تۋىندىلارىندا ۇلى جازۋشى استارلاپ جازۋ, ارنايى ۇكىمەتتىڭ تاپسىرماسىمەن جازۋ سەكىلدى جايتتاردى باستان كەشىردى. ايتالىق, ونىڭ اباقتىدان بوساپ شىققاننان كەيىنگى العاشقى شىعارماسى «وكتيابر ءۇشىن» پەساسىن بيلىكتىڭ ارنايى تاپسىرىسىمەن جازعاندىعىن كورەمىز. ول تۋرالى دالەلدى قۇجاتتار دا بار. پەسانى وقۋ بارىسىندا «تاپسىرما بەرىلگەندە» قازاقتار مەن از ۇلت وكىلدەرىنىڭ قازان توڭكەرىسىنە قاتىسۋىن باسا كورسەتۋ تالاپ ەتىلگەنى ايقىن بايقالادى. قالاي دەگەندە دە, م.اۋەزوۆ تۋىندىلارىنان ونىڭ ارنايى تاپسىرمامەن, الدىن الا بەلگىلەنگەن يدەولوگيالىق تالاپتارمەن جازىلعان شىعارماسىنىڭ وزىندە دە سۋرەتكەر رەتىندە اقيقات شىندىققا ادالدىق تانىتقانىنا كۋا بولىپ وتىرامىز.
ۇلى ويشىل ابايدىڭ «ادامنىڭ ادامدىعى اقىل, عىلىم, ...جاقسى اتا, جاقسى انا, جاقسى قۇربى, جاقسى ۇستازدان بولادى», دەگەن تۇجىرىمىن بەرىك ۇستانعان م.اۋەزوۆ قازپي-دە ۇستازدىق ەتكەن جىلدارىندا عىلىمي-شىعارماشىلىق, جازۋشىلىقپەن قاتار ۇستازدىق جولدىڭ دا ۇلاعاتتى ءمانى مەن ماڭىزىنا ەرەكشە دەن قويدى. وسى سالادا ارنايى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە قازاق ادەبيەتى پانىنەن وقۋلىقتار مەن وقۋ قۇرالدارىن شىعارعانى – وسى ءسوزىمىزدىڭ ايعاعى. ماسەلەن, بۇعان 1933 جىلى م.اۋەزوۆ ءا.قوڭىراتباەۆ, م.جولدىباەۆتارمەن بىرلەسىپ جازعان ورتا مەكتەپتىڭ 7-سىنىبىنا ارنالعان ء«حىح عاسىر مەن حح عاسىر باسىنداعى قازاق ادەبيەتى» اتتى وقۋلىعى دالەل. جازۋشىنىڭ جيناقتاعان بارلىق تاريحي, ادەبي دەرەكتەرى وسى وقۋ قۇرالىندا جيناقتالىپ, ونىمەن جاستاردىڭ وقىپ-تانىسۋىنا زور مۇمكىندىكتەر تۋدى. بۇل وقۋلىق بىرنەشە جىل بويى مىڭداعان شاكىرتتەردىڭ, قازاق مەكتەپتەرىنىڭ كادەسىنە جارادى. ال م.اۋەزوۆ دايارلاعان «ابايدىڭ تۆورچەستۆولىق ءومىربايانى» (1933) ەڭبەگىنە ينستيتۋتتاعى وقىعان لەكتسيالىق كۋرس ماتەريالدارى توپتاستىرىلعان. وسىنىڭ ناتيجەسىندە «ابايتانۋ» ءپانىنىڭ وقۋ كۋرسىنا جول سالىندى. ءسويتىپ ۇلى قالامگەر قازاقتىڭ ۇلتتىق ادەبيەتى تۋرالى عىلىمنىڭ تۋىنا, قالىپتاسىپ, وسۋىنە ەلەۋلى ۇلەس قوستى.
بۇل تاريحي جىلدارداعى ۇمىتىلماس كەزەڭدەر تۋرالى كەمەڭگەر جازۋشى: «...بۇگىنگى قازاقستان جاستارىنىڭ الدىندا ءبىلىم-ونەر ءورىسى ۇشان-تەڭىز. قاي ءبىلىمدى, قاي ونەردى الام دەسە دە تاڭداۋ-تالداۋىنا شەك جوق. عىلىم سارايلارى ءبىر ەمەس, الدەنەشە. تۋىپ, بەكىپ ورناعاندارىنا دا تالاي جىلدار بولدى. سولاردىڭ ىشىندە اعا ۆۋز-دىڭ ءبىرى اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى. بۇل ينستيتۋتتى مادەنيەتتى جۇرتشىلىقتىڭ ءبارى دە بىلەدى... ۆۋز-دىڭ اشىلۋى قازاق حالقى ءۇشىن ۇلكەن يگىلىكتى ءىس ەدى, ويتكەنى بۇل قازاق حالقىنىڭ مادەنيەت, ونەر-ءبىلىمىنىڭ جوعارىلاۋىنا تارتىلعان العاشقى ارقالىق سياقتى ەدى. مەكتەپتەن جۇرداي بولىپ كەلگەن قازاق دالاسى ءبىلىمپاز ادامدارعا, اسىرەسە مۇعالىمدەرگە زار ەدى. سول تىلەۋگە ەڭ العاش جەمىس بەرگەن وسى قازپي. سوندىقتان قازپي-ءدىڭ ءرولى باسقا ۆۋز-داردان وزگەشە. قازپي بىزگە باسقا ۆۋز-دان گورى العاشقى تۇڭعىشىمىزداي بولىپ ىستىق كورىنەدى», دەپ ەسكە الادى ء«بىلىمنىڭ تۇڭعىش ورداسى» اتتى 1939 جىلى جازىلعان ماقالاسىندا.
ۇلى جازۋشى وسى ماقالاسىندا ينستيتۋت اشىلعان جىلعى 124 وقۋشىنىڭ 76-سى قازاق ەكەنىن, ودان كەيىن 1933 جىلى 515 ستۋدەنت, 1939 جىلى 501 ستۋدەنت, ونىڭ 228-ءى قازاق بولعانىن, قازاقتىڭ قاراكوز قىزدارىنىڭ ەڭ كوپ وقيتىن ۆۋزىنىڭ ءبىرى – قازپي ەكەنىن, وندا 1938 جىلى – 32, 1939 جىلى 46 قازاق قىزى وقىعانىن ايتادى. ينستيتۋت قۇرىلعان 1928 جىلى ءتىل-ادەبيەت, فيزيكا-ماتەماتيكا, تابيعاتتانۋ بولىمدەرى بولسا, كەيىننەن تاريح, گەوگرافيا بولىمدەرى قوسىلىپ, 5 فاكۋلتەتكە جەتكەنىن, ولاردىڭ بارىندە جەكە پاندەردىڭ ارنايى كافەدرالارى جۇمىس ىستەيتىنىن, بۇل كافەدرالاردىڭ ىشىندە «بۇكىل رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار كافەدرالار» دەپ ءتىل, ادەبيەت, تاريح كافەدرالارىن اتايدى. كافەدرا مۇشەلەرىنەن قازپي-ءدىڭ سول كەزگى وقىتۋشىلارى – فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتتارى س.امانجولوۆ پەن س.كەڭەسباەۆتى ەرەكشە دارىپتەپ, بۇل ەكەۋى قازاقتىڭ سوڭعى كەزدە وسكەن جاس وقىمىستىلارى, بۇلار جازىپ شىعارعان ءتىل عىلىمىنىڭ وقۋ كىتاپتارى بۇكىلقازاقستاندىق ابىروي الىپ, مەكتەپتەرىمىزدىڭ ءتىل جونىندەگى سۇيەنىشى بولىپ وتىرعانىن قۋانا جازادى.
ماقالا اۆتورى ينستيتۋتتىڭ ۇلكەن ءبىر تابىسى – سوڭعى جىلدارى جاڭادان جاقسى-جاقسى وقىتۋشىلار, پروفەسسورلار جيناعانى, 1928 جىلى 20 شاقتى عانا وقىتۋشى قىزمەت ەتسە, سول تۇستا 75 وقىتۋشىعا جەتكەنىن, ولاردىڭ ىشىندە 7 پروفەسسور, عىلىم دوكتورلارى, 15 دوتسەنت, عىلىم كانديداتتارى دەگەن عىلىمي دارەجەگە يە بولعاندار بار ەكەنىن, بۇلاردىڭ دەنى جاس كادرلار, قازپي-ءدىڭ ءوزىن ءبىتىرىپ شىققان س.تولىبەكوۆ, س.كەڭەسباەۆ, ت.تاجىباەۆ سەكىلدى جاس وقىمىستى تۇلەكتەر ەكەنىن, ولاردى ستۋدەنتتەر وزدەرىنىڭ جولداسىنداي, اعالارىنداي كورەتىنىن اعىنان جارىلا باياندايدى. ول ينستيتۋتتا ورتالىقتان (ماسكەۋ, لەنينگراد قالالارىنان) كەلگەن ماركوۆيچ, سيلچەنكو, لينچەۆسكي سىندى ۇلكەن عالىم-ۇستازدار ساباق بەرەتىنىن تىلگە تيەك ەتەدى.
ايگىلى اكادەميك-جازۋشى وسى ماقالاسىندا: «...ينستيتۋتتا سىرتتان وقىتاتىن ءبولىم بار, مۇندا مىڭ قارالى ادام وقيدى. بۇلاردىڭ كوبى اۋىل, اۋداننىڭ مۇعالىمدەرى, ءبىلىم دارەجەسىن جەتىلدىرۋگە ۇمتىلعان قازاق جاستارى. قازپي تۇرعان ۇيدە قازپي-ءدىڭ ءىنىسى سياقتى ءبىر وقۋ ورنى بار. ول مۇعالىمدەر ينستيتۋتى. بۇل ينستيتۋت شىنىندا قازپي-دەن ەنشى الىپ شىققان وتاۋ ينستيتۋت. قازپي-ءدىڭ وكشە باسار جەتكىنشەگى – رابفاگى دا بار. ونىڭ وقۋشىلارى ەرتەڭ-اق قازپي-گە كەپ توردەن ورىن الامىز دەپ قۇلشىنىپ تۇرعاندار...», دەپ ينستيتۋت جانىنداعى قۇرىلىمدىق-كومەكشى بولىمدەر مەن اسپيرانتۋرا جۇمىس جاسايتىنىن ەسكەرتەدى. اسپيرانتۋرادا وقيتىندار وقۋ ورنىنىڭ ءوز تۇلەكتەرى, 20 شاقتى جاستار, ولار از دا بولسا بولاشاعىنان زور ءۇمىت كۇتەتىن تالاپكەرلەر ەكەنىن, ولاردىڭ ءبىلىمپاز, وقىمىستى ادامدار بولاتىنىنا سەنىمدىلىگىن, بۇلار قازىردىڭ وزىندە قازپي-دە ساباق بەرەتىنىن ەسكەرتەدى. ولاردىڭ ىشىندە ءا.توقماعانبەتوۆ, ع.مۇساباەۆ, م.عابدۋللين سياقتى عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىسىن الدەن-اق باستاپ, جازعان ەڭبەكتەرىمەن كوزگە ءتۇسىپ جۇرگەن تالاپتى جىگىتتەر دە بار ەكەندىگى ايتىلادى. ماقالا سوڭىندا ينستيتۋت جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ۇلكەن دۇكەنى ىسپەتتى بولىپ, دارىگەرلىك, مالدارىگەرلىك, تاۋ-كەن ينجەنەرلەرى, اۋىلشارۋاشىلىق سەكىلدى ءتورت ينستيتۋتتى تاراتىپ شىعارعانىن ايتا وتىرىپ, «مىنە, وسىنداي وسكەلەڭدەگەن ونەر-ءبىلىم, ورگە باسقان جاس قاۋىمنىڭ ۇل, قىزدارى ارقىلى, قازاق ساحاراسىنان عاسىرلار قاراڭعىلىعىن قۋىپ ايداپ, جويىپ وتىر», دەپ ويىن تۇيىندەيدى.
ينستيتۋت تۋرالى م.اۋەزوۆتىڭ جازعان «قازپي-ءدىڭ جەمىستەرى» اتتى كەلەسى ماقالاسىنىڭ دا بيىل 90 جىلدىق مەرەيتويىن اتاعالى وتىرعان ۋنيۆەرسيتەت تاريحىنداعى الاتىن ورنى ەرەكشە.
«قازاقستاننىڭ شار قيىرىندا مۇعالىم بولىپ جۇرگەن, مەكتەپ باستىعى بولىپ جۇرگەن قازپي جاستارى تولىپ جاتسا, سونىمەن قاتار ينستيتۋتتا وقىتۋشى, وقۋ بولىمدەرىنە مەڭگەرۋشى, پارتيا ۇيىمدارىندا پروپاگانديست بولىپ كەتكەندەرى تاعى بار. مادەنيەتتىڭ باسقا تاراۋلارىنا, مەملەكەتتىك باسقا جۇمىستارعا ارالاسىپ كەتكەندەر دە, باسشى قىزمەتكە جوعارىلاعاندار دا كوپ», دەيدى جازۋشى اتالعان ماقالاسىندا.
مۇندا ول ينستيتۋت تۇلەكتەرىنەن مەملەكەتتىك باسشى قىزمەتتەرگە جوعارىلاپ كەتكەن قازاق كسر وقۋ-اعارتۋ حالىق كوميسسارى م.ابدىحالىقوۆ, شىعىس قازاقستان وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى تالالاەۆ, وڭتۇستىك قازاقستان وبكوم كومسومولىنىڭ حاتشىسى قويباعاروۆا, الماتى وبكوم كومسومولىنىڭ حاتشىسى ارتىقوۆ سىندى ازاماتتاردىڭ, ادەبيەت پەن مادەنيەت سالاسىندا اتى شىعىپ جۇرگەن تايىر جاروكوۆ, ءابدىلدا تاجىباەۆ, ەسماعامبەت ىسمايىلوۆ, قاجىم جۇماليەۆ, ءالي ەسمامبەتوۆ, قادىر حاسانوۆ, ەركىنبەكوۆ سەكىلدى ايتۋلى تۇلەكتەردىڭ ەسىمدەرىن ماقتانىشپەن ەسكە الادى. سول كەزدەگى وداقتىق جوعارعى كەڭەستىڭ جارلىعىمەن 1939 جىلى 6 مامىردا قارت مۇعالىم, جازۋشى سپانديار كوبەەۆ, پاۆلودارلىق ۇستاز راحمەتوۆ, شىعىسقازاقستاندىق زاعيرا كۇلەنوۆا, حان ۆاليەۆ سياقتى مۇعالىمدەردىڭ ەرەن ەڭبەكتەرى ءۇشىن وتاندىق جوعارى دارەجەلى ماراپاتتارعا يە بولعانىن اتايدى.
م.اۋەزوۆتىڭ سوناۋ 1930 جىلدارى جازعان «وقۋعا ۇمتىلاتىن ۋاقىت», «مادەنيەت, ساۋلەت قالاسى», «تسيفرلار سويلەسە نە دەيدى؟» اتتى بىرقاتار ماقالالارى حالقىمىزدىڭ ومىرىندەگى وقۋ-بىلىمگە بايلانىستى وزەكتى ويلارىن, مادەنيەتىمىز بەن ونەرىمىز جايلى پايىمدى پىكىرلەرىن, قازاق رۋحانياتىنداعى ۇلى وتان سوعىسىنا دەيىنگى وڭ وزگەرىستەردى, جاعىمدى جاڭالىقتار مەن جاقسى ناتيجەلەردى ءسوز ەتىپ, وسى باعىتتاعى كەلەلى مىندەتتەر مەن ماڭىزدى ماسەلەلەردى ورتاعا سالادى.
ۇلى ۇستاز, اكادەميك م.اۋەزوۆتىڭ اباي اتىنداعى قازاق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا ەڭبەك ەتكەن جىلدارى تۋرالى ايتقاندا ونىڭ بىرنەشە تالانتتى دا تالاپتى شاكىرتتەر تاربيەلەپ شىعارعانىن ايرىقشا اتاعان ابزال. ماسەلەن, سول كەزدەگى م.اۋەزوۆتىڭ الدىن كورگەن, ءدارىسىن تىڭداپ, ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداعان, كەيىننەن كورنەكتى ادەبيەتشى-عالىم, قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى بولعان, پروفەسسور ەسماعامبەت ىسمايىلوۆ «بيىكتەي بەرگىڭ كەلەدى» دەگەن ەستەلىك ماقالاسىندا ۇستازى جايلى ءوز ويىن بىلايشا تولعايدى: «بۇرىن شىعارمالارى ارقىلى سىرتتاي جاقسى تانىس مۇحاڭدى 1932 جىلدان بەرى قاراي كورىپ, ءبىلىپ, ارالاسا باستادىم. وقۋ-ءبىلىم جولىندا اركىمنىڭ دە ۇستازى بار, بىراق مۇحاڭداي جاقىن ارالاسقان ۇستاز-دوسىم سيرەك. بىرەۋلەر قىزمەت بابىندا, سەميا جاعدايىندا ارالاسادى, ال مەنىڭ مۇحاڭمەن جاقىندىعىم ەڭ اۋەلى ءبىلىم الۋ جولىندا, ادەبيەتكە قۇشتارلىق جولىندا قالىپتاستى. ەڭ العاش قازپي-دە, قازاقتىڭ اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك پەداگوگيكا ينستيتۋتىندا وقىپ جۇرگەنىمدە مۇحاڭ بىزگە ورتا ازيا حالىقتارىنىڭ ادەبيەتى تاريحىنان لەكتسيا وقىدى». وسىلايشا, ادەبيەتتانۋ عىلىمىنىڭ ەكى الىبىنىڭ, ۇستاز بەن شاكىرتتىڭ العاشقى تانىستىعى قازپي-ءدىڭ قابىرعاسىنان باستالىپ, كەيىن ۇلكەن شىعارماشىلىق دوستىققا, قىزمەتتەگى تاتۋ, ىنتىماقتاستىق قارىم-قاتىناسقا جالعاسقان. وعان بەرتىنگى جىلدارى ە.ىسمايىلوۆ پەن م.اۋەزوۆتىڭ عىلىم اكادەمياسىندا قىزمەتتەس بولىپ, ارالاس-قۇرالاستا جۇرگەندىگى, تالاي يگىلىكتى ىستەردى تىندىرعاندىعى دالەل. وسى تۇستا ۇلى قالامگەر-عالىمنىڭ ۇستازدىق ەڭبەك جولىندا ق.مۇحامەتحانوۆ, ءا.جيرەنشين, س.قيراباەۆ, ز.قابدولوۆ, ز.احمەتوۆ, م.مىرزاحمەتوۆ, م.بازارباەۆ سىندى, ت.ب. كوپتەگەن ايتۋلى شاكىرتتەر دايىنداپ, قازاق ادەبيەتتانۋ عىلىمىندا اۋەزوۆ ءداستۇرىن, اۋەزوۆ عىلىمي مەكتەبىن قالىپتاستىردى. بۇل يگى ءداستۇر ۋاقىت وتكەن سايىن تامىرىن كەڭگە جايىپ, جازۋشىنىڭ ۇستازدىق جولىنداعى ۇلى مۇراتتارىن تانىپ-بىلۋدە بۇگىنگى ۇرپاققا ۇلگى-ونەگەگە اينالدى.
ۇلى جازۋشى, عۇلاما عالىم م.اۋەزوۆ ەڭبەك ەتىپ, شاكىرتتەر دايىنداعان ەلىمىزدەگى العاشقى جوعارى وقۋ ورنى – اباي اتىنداعى پەداگوگيكالىق ينستيتۋت ۇنەمى دامۋ جولىندا بولىپ, وزىنەن كەيىن اشىلعان بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا پەداگوگ كادرلار دايىنداۋعا مۇرىندىق بولىپ كەلەدى. بۇگىندە 90 جىلدىعىن تويلاعالى وتىرعان اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى بولمىسى بيىك ءبىلىم ورداسى رەتىندە وركەندەپ ءوسىپ, ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قارا شاڭىراعىنا اينالدى. ول سان مىڭداعان شاكىرتتەرگە سانالى تاربيە مەن ساپالى ءبىلىم بەرىپ تۇلەتىپ, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ دامۋىنا ءوزىنىڭ يگى ىقپالىن تيگىزىپ كەلەدى.
قازىرگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى رەكتور, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور تاكير وسپان ۇلى بالىقباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ءبىلىم ورداسىنىڭ مەرەيتويىنا جان-جاقتى دايارلىق جاساۋ ۇستىندە. وسىعان وراي ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 90 جىلدىق داڭقتى جولدارىنىڭ تاريحىنان سىر شەرتەتىن سان سالالى عىلىمي-تانىمدىق كىتاپتار ازىرلەنۋدە. «90 جىلدىققا – 90 ءىس-شارا» باعدارلاماسى اياسىندا ءاربىر ينستيتۋتتا, فاكۋلتەتتە, جالپى وقۋ ورنى بويىنشا وتكىزىلىپ جاتقان شارالاردىڭ بارلىعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ كەشەگى مەن بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگىنەن مول ماعلۇمات بەرۋىمەن قۇندى.
باقتيار سمانوۆ,
ۇعا اكادەميگى, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسور
