وسى ءتۇز تاعىسى ادامداردان وزدەرىنە وڭ كوزقاراس قالىپتاسقانىن قالايدى
قىر استىنان كوكتەمنىڭ توبەسى كورىنگەندەي. قارلى, اۋىر قىستان كەيىن كەلەتىن كوكتەم مالعا دا, جانعا دا, ءتىپتى, دالاداعى اڭعا دا جەڭىل بولمايتىن ءتۇرى بار. قازىر وبلىستا كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا قارسى دايىندىق كۇشەيتىلگەن. قاردىڭ سۋى ءبىراز الەك سالاتىن سەكىلدى. مۇنىڭ سىرتىندا ۆەتەرينارلار مەن ەكولوگتار, ورمان جانە اڭشىلىق شارۋاشىلىعى اۋماقتىق ينسپەكتسياسىنىڭ ماماندارى دا كيىكتىڭ كەلۋ قارساڭىنا ءوز سالاسى بويىنشا دايىندىقتى تەزدەتۋدى باستادى.
ءساۋىر باستالىسىمەن بەتپاقدالا مەن سارىارقاعا كيىكتەر دە كەلىپ جەتەدى. قوستاناي وبلىسىنىڭ قاراسۋ, امانگەلدى, جانگەلدين, ناۋىرزىم, اۋليەكول اۋداندارى كيىكتىڭ جولىندا جاتىر. وتكەن جىلى قازاقستاننىڭ كيىك ۇيىرلەرى جايىلاتىن ءۇش وبلىسى اۋماعىندا 150 مىڭ باس «دالا سۇلۋى» قىرىلدى. سونىڭ 129 مىڭى قوستاناي وبلىسىنان سانالدى. ايتپاقشى, بىلتىر كەلەڭسىز جاعدايدان كەيىن كيىكتىڭ قانشاسى ءتىرى قالعانى ازىرگە بەلگىسىز. ول قوستاناي وبلىستىق ورمان جانە اڭشىلىق شارۋاشىلىعى اۋماقتىق ينسپەكتسياسى ءساۋىر-مامىر ايلارىندا كيىكتەرگە ساناق جۇرگىزگەن سوڭ انىقتالادى.
– نەگىزى, كيىكتەرگە ساناق جىل سايىن كوكتەمدە جۇرگىزىلەتىن. وتكەن جىلى ەكولوگيالىق اپاتتىڭ سالدارىنان وعان ۇلگەرمەدىك. بيىل كيىكتىڭ كەلۋىنە جانە تولدەۋىنە قارسى وبلىس وڭىرىندە وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىمەن, «وحوتزووپروم» رەسپۋبليكالىق كاسىپورنىمەن, «التىن دالا» رەزەرۆاتىمەن, تاعى باسقا دا ءتيىستى ورىندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس جوسپارىن جاساپ وتىرمىز. كيىك تولدەيتىن كەزدە كۇزەت كۇشەيتىلەدى, جەدەل توپتار قۇرىلادى, – دەيدى اتالعان ينسپەكتسيانىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى بورانباي ايتقوجين.
كيىكتىڭ كەلۋى قارساڭىندا وبلىس ۆەتەرينارلارى دا الاڭداۋلى. ويتكەنى, بىلتىر كيىكتىڭ قىرىلۋىنا نەگىزىنەن پاستەرەللەز اۋرۋى سەبەپ دەگەن پىكىر باسىم بولدى. مۇنىڭ ءۇي مالىنا جۇقپاۋى ءۇشىن بارلىق شارالار جاسالادى. سوندىقتان, كيىكتىڭ جولىنداعى بەس اۋداندا ءساۋىر-مامىر ايلارىنا دەيىن ءۇي مالدارىن پاستەرەللەزگە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ جۇمىسى كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە بولىپ تۇر.
– وتكەن جىلى كيىكتەر جولىندا جاتقان بەس اۋدانداعى مالدىڭ 30 پايىزىنا ۆاكتسينا ەگىلگەن بولاتىن. بيىل وسى ايماقتاعى مالدى 100 پايىز ۆاكتسيناتسيالايتىن بولامىز, – دەيدى وبلىستىق ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەرىكجان قايىپباي.
ادەتتە, اقبوكەن جىلدا ءوزىنىڭ كەلۋ-كەتۋ جولىن, تولدەيتىن مەكەنىن ءوزگەرتپەيدى ەكەن. الايدا, بيىل قاردىڭ كوپتىگىنەن سۋ تاسىعانداي بولسا, ولار جىلداعى ورنىنان ىعىسۋى ىقتيمال. مۇنىڭ ءوزى كيىكتەردى باقىلاۋ جۇمىسىن قيىنداتۋى مۇمكىن. «دالانىڭ بوتاگوزىنە» سۇق كوزىن قاداعان دالا تاعىسى مەن ادام تاعىسى تاعى بار. وتكەن جىلى قىرىلىپ جاتقان كيىكتىڭ وزىنە وق اتقانداردىڭ ءتورت وقيعاسى تىركەلىپ, ولاردان 30 كيىكتىڭ ولەكسەسى تابىلعان بولاتىن. مۇنىڭ سىرتىندا پوليتسەيلەر كيىك ءمۇيىزىن ساتۋدىڭ 14 فاكتىسىن تىركەدى. بيىلعى كيىكتىڭ ءۇيىرى مۇنداي قاتىگەزدىكتى كوتەرەر مە ەكەن؟
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
قوستاناي.