• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ميراس بۇگىن, 09:35

ءانشى مايرا تۇرعان ءۇي

30 رەت
كورسەتىلدى

پاۆلودار قالاسىنىڭ استانا كوشەسى, 167 مەكەنجايىندا 1992 جىلعا دەيىن مەزونينى بار كونە اعاش ءۇي ساقتالىپ كەلگەن ەكەن. ونى حح عاسىردىڭ باسىندا قالاداعى سىيلى ءارى داۋلەتتى ادام جۇپاش قىستاۋباەۆ تۇرعىزعان.

توڭكەرىسكە دەيىن قالاداعى ساۋدا الاڭىنا جاقىن ورنالاسقان ۆلاديمير كوشەسىندە باي كوپەستەر مەن اۋقاتتى مەششاندار قونىستانعان. قازىرگى تولستوي كوشەسىمەن قيىلىسقان بۇرىشتا كوپەس يننوكەنتي كوشەلەۆتىڭ ءۇيى تۇرعان. ونىڭ جانىنا قىستاۋباەۆ ءوز ءۇيىن سالىپ, اۋلاسىندا ات-كولىكپەن توقتايتىن ورىن اشقان. ارزان ءارى جايلى قوناقۇيگە ساۋداگەرلەر, ىسكەر ادامدار مەن گاسترولگە كەلگەن ارتىستەر تۇسەتىن. مۇندا پاۆلودار وڭىرىنە ساپارلاپ كەلگەندە اتاقتى قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلى دا تۇرعان.

«بۇل ۇيمەن پاۆلودارداعى قازاق ادەبيەتى مەن دراما ونەرىنىڭ قالىپتاسۋ تاريحى تىعىز باي­­لانىستى. مۇندا پوەزيا كەشتەرى, كونتسەرت­تەر مەن سپەكتاكلدەردىڭ دايىندىعى وتكىزى­لىپ, قالانىڭ شىعارماشىل جاستارى جينالاتىن. وسىنداي كەشتەردى وتكى­زۋ يدەياسىن ءۇي يەسىنىڭ ءوزى ۇسىن­عان. كونە­كوز قاريالاردىڭ ايتۋىنشا, مۇن­دا جۇ­مات ءشانيننىڭ كەيىننەن قازاق دراما تەاترى­­نىڭ رەپەرتۋارىنا ەنگەن «ار­قا­لىق باتىر» اتتى العاشقى پەساسىنىڭ دايىن­دىعى  وتكەن», دەيدى ولكەتانۋشى ليۋدميلا بايۋشەۆا.

ج.شانين ول كەزدە پاۆلودار ۋەزدىك كومي­تە­تىنىڭ مۇشەسى (1920–1921) ەكەن. پارتيا­لىق-كەڭەستىك ورگاندارداعى جۇمىسىنان بولەك, ول تەاتر قىزمەتىمەن اينالىسىپ, ادەبي كەشتەر­گە قاتىستى. 20-جىلدارى بۇل ۇيدە كوپتە­گەن تانىمال شىعارماشىلىق تۇلعا قوناق­تا بولعان. اتاپ ايتقاندا, اقىن يسا بايزاقوۆ, جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ, سونداي-اق مۇندا ءبىرشاما ۋاقىت اتاقتى ءانشى مايرا ۋاليقىزى تۇرعان.

مايرا شاعىن بالكونعا شىعىپ, ءوزىنىڭ ايگىلى تاليانكاسىمەن قازاق, تاتار, ورىس اندەرىن شىرقايتىن. قوڭىراۋلى سىرناي ول كەزدە دالالىق ولكەدە سيرەك كەزدەسەتىن مۋزىكالىق اسپاپ ەدى. مايرا سىرنايدا عانا ەمەس, دومبىرا مەن بالالايكادا دا شەبەر ويناعان. تالانتتى ءانشىنىڭ اندەرىن, سىرنايداعى سازدارىن تىڭداۋعا كورشىلەس كوشەلەردەگى تۇرعىندار جينالاتىن. ونىڭ سىڭعىرلاعان داۋىسى الىسقا جەتەتىن:

«قىزى ەدىم ءۋاليدىڭ اتىم مايرا,

وتىز ءتىس كومەكەيدە ءتىلىم سايرا.

قولىما گارمون الىپ جونەلگەندە,

ىلەسەر سوندا ماعان جىگىت قايدا؟!»

ليۋدميلا بايۋشەۆانىڭ ايتۋىنشا, كەڭەس وكى­مەتى جىلدارى بۇل كونە ۇيگە «قازگالان­تەرەي­­تورگتىڭ» وبلىسارالىق بازاسى ورنالاس­قان. 1972 جىلى عيماراتقا مايرانىڭ بارەلە­فى بار مە­موريالدىق تاقتا ورناتىلادى. ۋاقىت وتە كەلە عي­ماراتتىڭ قابىرعالارى قاقى­راپ, توزا باس­تاي­دى. الايدا ونى ساقتاپ قالۋعا ەشكىم ارە­كەت جاساماعان. 1992 جىلى جەرگى­لىكتى ماڭىزى بار تاريحي جانە مادەني ەسكەرت­كىشى رەتىندە تىر­كەل­گەن ءۇي بۇزىلىپ قالا­دى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل جەر­دە جەكە ءۇي سالىنعان.

 

پاۆلودار 

سوڭعى جاڭالىقتار