• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پرەزيدەنت بۇگىن, 15:49

قاسىم-جومارت توقاەۆ: ءال-ءفارابيدىڭ ويلارى كەيىنگى ساياسي-فيلوسوفيالىق داستۇرلەردى تۇسىنۋگە ماڭىزدى باعدار بولدى

استانادا «التىن وردا – دالا وركەنيەتىنىڭ ۇلگىسى: تاريح, ارحەولوگيا, مادەنيەت, بىرەگەيلىك» اتتى حالىقارالىق سيمپوزيۋم ءوتىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى سيمپوزيۋمنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا سويلەگەن سوزىندە زياتكەرلىك مۇرانى زەردەلەۋ تۇرعىسىنداعى تۇششىمدى ويلارىن ورتاعا سالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, التىن وردا فەنومەنىن مىڭداعان جىل بويى ەۋرازيا جۇرەگىندە قالىپتاسقان باي ينتەللەكتۋالدىق كەڭىستىكتەن ءبولىپ قاراي المايمىز. ورتا عاسىرلاردا ۇلى دالا وزىق يدەيالاردى ۇسىنعان الەمدىك ورتالىقتاردىڭ بىرىنە اينالعانى ءمالىم.

«ورتالىق ەۋرازياداعى كوشپەلىلەر تىرشىلىگىنەن, تۇركى-موڭعول مۇرالارىنان, يسلام داستۇرلەرىنەن جانە حريستيان قاۋىمداستىعىنا جاتاتىن حالىقتاردىڭ دۇنيەتانىمدىق قاعيداتتارىنان ءنار العان اقىل-ويدىڭ قۇنارلى توپىراقتا قانات جايۋى زاڭدى ەدى. بۇل يدەيالار ەۆوليۋتسياسى ۇزدىكسىز جۇرگەن كەزەڭ ەدى. ءار عاسىر ۇلى دالانىڭ اقىل-وي كەنىن بايىتىپ, جاڭا قۇندىلىقپەن تولىقتىرىپ وتىردى. وسى تەرەڭ ساباقتاستىقتى تۇيسىنبەي, التىن وردانىڭ وركەندەۋ سىرىن وبەكتيۆتى باعالاۋ قيىن», دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى: التىن وردا ءداۋىرى وتاندىق تاريحىمىزدىڭ ماڭىزدى بولىگى

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سوزىنشە, البەتتە, بۇل ورايدا التىن وردانىڭ نەگىزى قالانعانعا دەيىنگى كەزەڭدەردە ءومىر سۇرگەن ايگىلى ويشىلداردىڭ عىلىمي, فيلوسوفيالىق, ادەبي مۇرالارىنىڭ ءمان-ماڭىزى زور.

«ەڭ الدىمەن, تاريحتا اريستوتەلدەن كەيىنگى «ەكىنشى ۇستاز» اتىمەن ءمالىم الەمدىك فيلوسوفيانىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى – ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ ورنى ەرەكشە. ول «قايىرىمدى قالا تۇرعىندارى» تراكتاتىندا ادىلدىكتەن اينىماۋ, بىلىمگە قۇشتارلىق جانە ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى شىڭداۋ ارقىلى بارشاعا بىردەي يگىلىككە قول جەتكىزۋگە بولاتىنىن جان-جاقتى ايتقان. ونىڭ ويلارى تۇرىك, مۇسىلمان الەمىندەگى كەيىنگى ساياسي-فيلوسوفيالىق داستۇرلەردى تۇسىنۋگە ماڭىزدى باعدار بولدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.

مەملەكەت باسشىسى قۇبىلمالى گەوساياسي زاماندا تاريحي ديالوگ ورناتۋدىڭ ماڭىزىن ايتتى

سوڭعى جاڭالىقتار