تۇركىستان وبلىسىندا بيىلعى كوكتەمگى ەگىس ناۋقانى جوسپارعا ساي ءجۇرىپ جاتىر. شارۋالار دالا جۇمىسىنا ەرتە كىرىسكەن. مىسالى, ءوڭىردىڭ وڭتۇستىك اۋداندارىندا ديقاندار قاڭتاردا قىرىققابات كوشەتتەرىن ەگەدى. جالپى, بيىل وڭىردە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنا 919 مىڭ گەكتار جەر لايىقتالدى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 8 مىڭ گەكتارعا ارتىق. ونىڭ ىشىندە 536 مىڭ گەكتارعا جازدىق داقىل, 208 مىڭ گەكتارعا كۇزدىك ەگىس, ال 175 مىڭ گەكتارعا جوڭىشقا وسىرىلەدى. ەرتە پىسەتىن كوكونىس پەن كارتوپتى 24 مىڭ گەكتارعا ەگۋ جوسپارلانعان.
وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى فايزۋللا بايدۋللاەۆتىڭ بايانداۋىنشا, ەگىس قۇرىلىمىن ءارتاراپتاندىرۋ جانە سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا بىرقاتار وزگەرىس ەنگىزىلگەن. اتاپ ايتقاندا, ماقتا القابى 17 مىڭ گەكتارعا ۇلعايىپ, 162 مىڭ گەكتار بولادى, جۇگەرى 15 مىڭ گەكتارعا ارتىپ, 55,2 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىلەدى, ال ماقسارى 16 مىڭ گەكتارعا كوبەيىپ, 85,4 مىڭ گەكتارعا ورنالاستىرىلادى. سۋ شىعىنىن ازايتۋ ماقساتىندا كۇرىش 7 مىڭ گەكتارعا قىسقارتىلسا, اۋىسپالى ەگىس تالاپتارىنا سايكەس بيداي كولەمى 25 مىڭ گەكتارعا ازايتىلىپ, 216,3 مىڭ گەكتار بولادى.
كوكتەمگى دالا جۇمىسىن ۋاقتىلى جۇرگىزۋگە 52,5 مىڭ توننا جەڭىلدەتىلگەن ديزەل وتىنى بولىنگەن. ايلار بو- يىنشا ناقتى كولەم بەلگىلەنىپ, وڭىرلىك وپەراتورلار انىقتالدى. باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ءتيىستى مينيسترلىكتەر تاراپىنان جانارمايدىڭ بوساتۋ باعاسى بەكىتىلگەننەن كەيىن بەس كۇن ىشىندە شارۋالارعا جەتكىزۋ جۇمىستارى باستالادى.
«اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى بەكىتكەن جول كارتاسىنا سايكەس, جىل سوڭىنا دەيىن وبلىس بويىنشا 203,5 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىش ەنگىزۋ جوسپارلانعان. تىڭايتقىش جەتكىزۋ ماقساتىندا وتاندىق وندىرۋشىلەرمەن كەلىسىم جاسالدى. اتاپ ايتقاندا, «قازازوت» 48,2 مىڭ توننا, «قازفوسفات» 23 مىڭ توننا تىڭايتقىش جەتكىزەدى. قازىر وبلىس اۋماعىنداعى قويمالاردا 25 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىش ساقتاۋلى. ونىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 9,5 ملرد تەڭگە قارالىپ, 134 مىڭ توننا تىڭايتقىشتى سۋبسيديالاۋ مۇمكىندىگى قامتاماسىز ەتىلدى. اۆانستىق سۋبسيديالاۋ تەتىگى بويىنشا ءوتىنىم قابىلداۋ باستالدى», دەيدى ف.بايدۋللاەۆ.
دالا جۇمىسىن قارجىلاندىرۋعا «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق ارقىلى 36,8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. بۇگىندە 8,4 ملرد تەڭگەگە وتىنىمدەر ماقۇلدانىپ, 7,2 ملرد تەڭگەگە 321 جوبا قارجىلاندىرىلدى. قوسىمشا 15 ملرد تەڭگەگە ەكىنشى ترانشقا ءوتىنىم بەرىلگەن, قارجى بولىنگەننەن كەيىن تاۋار وندىرۋشىلەردى نەسيەلەۋ جالعاسادى. سونداي-اق 162 مىڭ گەكتار ماقتا القابىن ساپالى تۇقىممەن قامتاماسىز ەتۋگە 30 پايىزدىق ساقتاندىرۋ قورىن ەسەپتەگەندە 4,7 مىڭ توننا ماقتا ءشيتى قاجەت. قازىر جەرگىلىكتى تۇقىم شارۋاشىلىقتارىندا 1,6 مىڭ توننا جوعارى رەپرودۋكتسيالىق شيت دايىن, قوسىمشا 3,1 مىڭ توننا ترەيدەرلىك كومپانيالار مەن ماقتا زاۋىتتارى ارقىلى يمپورتتالادى. بيىلدان باستاپ ماقتا ءشيتىن سۋبسيديالاۋ ءنورماتيۆى 1,5-2 ەسەگە ۇلعايتىلىپ, وتاندىق جانە شەتەلدىك تۇقىمدارعا بولەك نورماتيۆ بەلگىلەنگەن. ياعني جەرگىلىكتى تۇقىم شارۋاشىلىقتارىن قولداۋ كۇشەيەدى.
باسقارما باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, كوكتەمگى دالا جۇمىسىنا 37,4 مىڭ بىرلىك تەحنيكا دايىن. اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىندا 16 مىڭ تراكتور, 3 مىڭ سوقا, 1 مىڭ قوپسىتقىش, 4 مىڭ دانسەپكىش جانە 14 مىڭ تىرما بار. مەملەكەتتىك قولداۋ ناتيجەسىندە وتكەن جىلى 1 872 تەحنيكا ساتىپ الىنىپ, جاڭارتۋ ۇلەسى 9,2 پايىزعا جەتتى. بيىل 2029 تەحنيكا ساتىپ الۋ جوسپارلانعان. «قازاگروقارجى» تاراپىنان 5 پايىزدىق جەڭىلدەتىلگەن ليزينگ باعدارلاماسىنا 19 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, تەحنيكا پاركىن 10 پايىزعا دەيىن جاڭارتۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر.
اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە بيىل 3,8 ملرد تەكشە مەتر ليميت بەكىتىلدى. وبلىستاعى 42 سۋ قويماسىنىڭ جالپى سىيىمدىلىعى 8,8 ملرد تەكشە مەتردى قۇرايدى, قازىر ونىڭ 6,5 ملرد تەكشە مەترى نەمەسە 76 پايىزى تولعان. ۆەگەتاتسيالىق ماۋسىم باستالعانعا دەيىن سۋ كولەمىن تولىق جيناقتاۋعا مۇمكىندىك بار. سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ بويىنشا رەسپۋبليكالىق جوسپار 27 مىڭ گەكتاردى قۇراسا, وبلىس مۇمكىندىگىن ەسكەرە وتىرىپ بۇل كورسەتكىشتى 50 مىڭ گەكتارعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇگىندە 20,5 مىڭ گەكتار القاپتا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى ەنگىزىلىپ جاتىر. سالا باسشىلىعىنىڭ مالىمدەۋىنشە, وڭىردە كوكتەمگى دالا جۇمىسى جۇيەلى ۇيىمداستىرىلىپ, قاجەتتى جانار-جاعارمايمەن, تىڭايتقىشپەن, تۇقىممەن, قارجىلاندىرۋ جانە تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋ شارالارى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
تۇركىستان وبلىسى