شەتەلدەگى وتانداستارىمىزدىڭ ايقىن ۇستانىمى

– شەتەلدەگى داۋىس بەرەتىن وتانداستا­رى­مىزدىڭ جالپى سانى – 14 380 ادام. رەفەرەندۋم ۋچاس­كە­لەرىندە داۋىس بەرۋ استانا ۋاقى­تىمەن تاڭعى ساعات 03.00-دە توكيو مەن سەۋل قالالارىندا باس­تالدى. ساعات 08.00-گە دەيىن 23 رەفەرەندۋم ۋچاسكەسى اشىلىپ, ولارعا كەلىپ داۋىس بەرگەندەر سانى 198 ادامدى قۇرادى, – دەدى ءسىم وكىلى.

ايتا كەتسەك, شەتەلدەردە رەفە­رەندۋم كەزىندە 54 ەلدە ورنا­لاسقان 71 رەفەرەندۋم ۋچاسكەسى جۇمىس ىستەدى. قازىر الەمدەگى اسكە­ري-ساياسي جاعدايدىڭ شيەلە­نىسۋىنە, سونداي-اق ەل ازاماتتارى سانىنىڭ تومەن بولۋىنا بايلانىستى 10 ەلدەگى 11 ۋچاس­كە (يران, يزرايل, يوردانيا, قاتار, ءباا (2 ۋچاسكە), ومان, ليۆان, كۋۆەيت, ۋكراينا جانە ەفيوپيا) جابىق بولدى.

ۆيتسە-مينيستر شەتەلدەگى رەفە­رەندۋم ۋچاسكەلەرىنىڭ ەڭ سوڭعى­سى اقش-تىڭ سان-فرانتسيسكو قالا­سىندا اشىلعا­نىن ايتتى. قازاق­ستان مەن اقش اراسىنداعى ۋاقىت ايىرما­شى­لىعىنا بايلانىستى استانا ۋاقى­تىمەن ساعات 16.00-دە ۆاشينگ­تون, نيۋ-يورك, وتتاۆا قالالا­رىنداعى جانە ساعات 19.00-دە سان فرانتسيسكو قالاسىن­داعى رەفەرەندۋم ۋچاسكەلەرى جۇمىسىن باس­تاعان. سان-فرانتسيسكوداعى ۋچاسكە بۇگىن ساعات 08:00-دە جابىلدى.

كۇنشىعىس ەلى جاپونياداعى №425 رە­فەرەندۋم ۋچاسكەسى جەرگى­لىكتى ۋاقىت­پەن ساعات 07.00-دە اشىلدى. كورەيا رەس­پۋبليكا­سىنداعى №422 ۋچاسكە دە جۇمى­سىن وسى ۋاقىتتا باستادى.

ءسىم ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالى­مەتىن­شە, توكيو قالاسىنداعى رەفەرەندۋم ۋچاسكەسىندە وتانداسىمىز, «نيحون» ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتى جىبەك ايدىن العاشقى بولىپ داۋىس بەردى.

– رەفەرەندۋم ەلىمىزدىڭ الداعى دامۋ باعىتى ءۇشىن ماڭىزدى. بۇل اشىق­تىقتى قامتاماسىز ەتىپ, قوعام پى­كىرىن جان-جاق­تى ەسكەرۋگە مۇم­كىن­دىك بەرەدى. مەملەكەت ءاربىر ازامات­تىڭ ءوز تاڭداۋىن جاساۋىنا قاجەت­تى جاعداي جاساپ وتىر, ال ءبىز ءۇشىن بەل­سەندى ازاماتتىق ۇستانىم تانىتۋ – ماڭىزدى مىندەت, – دەدى ج.ايدىن.

ول سونداي-اق شەتەلدە تۇراتىن وتانداستارىمىز ەلىمىزدىڭ ديپ­لوماتيالىق وكىلدىكتەرىنىڭ قول­داۋىمەن رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا مۇمكىندىك العانىن اتاپ ءوتتى.

– بۇل – ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا قاتىستى جاۋاپتى شەشىم قابىل­داۋعا بەرىلگەن ورتاق مۇمكىندىك. قابىلداناتىن شەشىم ەلىمىزدىڭ ورنىقتى ءارى سەرپىندى دامۋىنا وڭ ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىن, – دەدى داۋىس بەرۋشى.

سونداي-اق سەۋل قالاسىنداعى ۋچاسكەدە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ازيا ورمان ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ (AFoCO) قىزمەتكەرى قازاقستان ازاماتى ەرنار سارسەن­باەۆ داۋىس بەردى. ول شەتەلدە جۇر­گەن ازاماتتارعا ماڭىزدى سايا-سي ۇدەرىسكە قاتى­سۋعا مۇمكىندىك جاسال­عانىنا ريزا بولىپ, بۇل ءاربىر ازاماتتىڭ ازاماتتىق جاۋاپ­كەرشىلىگىنىڭ كورىنىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– مۇنداي ماڭىزدى ۇلتتىق ماسە­لە­لەر بويىنشا ءوز پىكىرىڭدى ءبىل­دىرۋ – ءار ازا­ماتتىڭ پارىزى. رەفە­رەندۋم ەلىمىزدىڭ دامۋى مەن بولاشاعىنا قاتىستى ماڭىز­دى شە­شىم قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى ول.

جالپى, استانا ۋاقىتىمەن ساعات 09.30-دا الەمنىڭ 30-دان اسا ەلىندە رەفەرەندۋم ۋچاسكەلەرى جۇمىس ىستەدى. جاپونيا مەن وڭتۇس­تىك كورەيادان كەيىن قىتاي, سينگا­پۋر, موڭعوليا, مالايزيا, تاي­لاند, ۆەتنام مەن يندونەزيادا ۋچاس­كەلەر اشىلدى. بۇعان قوسا داۋىس بەرۋ رەسەي, ءۇندىستان, ازەر­باي­جان, ارمەنيا, گرۋزيا, قىر­عىزستان, پاكىستان, تاجىكستان, وزبەك­ستان مەن تۇرىكمەنستاندا بەلسەندى ءجۇردى.

ساعات 13.00-گە قاراي ءسىم ءباسپا­سوز قىزمەتى ەۋروپا ەلدە­رىن­دە رەفەرەندۋم ۋچاسكەلەرىنىڭ اشىلعانىن مالىمدەدى. ونىڭ ىشىندە بولگا­ريا, گرەكيا, لاتۆيا, ليتۆا, رۋمى­نيا, فينليانديا, ەستونيا, اۋس­تريا, بەلگيا, گەرمانيا, يسپا­نيا, يتاليا, ماجارستان, نيدەر­لاند, نورۆەگيا, پولشا, سلوۆا­كيا, فرانتسيا, حورۆاتيا, چە­حيا, مولدوۆا, شۆەيتساريا, شۆە­تسيا, ۇلىبريتانيا مەن پورتۋ­گا­ليا­دا وتانداستارىمىز داۋىس بەر­گەن.

سونىمەن قاتار كيپر رەسپۋب­لي­كاسىن­دا قازاقستان ەلشىلىگى جانىنان №511 ۋچاسكە اشىلىپ, العاش رەت جۇمىس ىستەدى.

ساعات 14.00-گە دەيىن شەتەلدەردە قازاقستاننىڭ 66 رەفەرەندۋم ۋچاسكەسى اشىلىپ, ولارعا كەلىپ داۋىس بەرگەندەر سانى 3 248 ادامعا جەتتى. ماسەلەن, پاريجدە ورنالاسقان №410 رەفەرەندۋم ۋچاسكەسى جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن تاڭ­عى ساعات 07.00-دە جۇمىسىن باس­­تادى. فرانتسياداعى ۋچاسكە ەلى­­مىز­­دىڭ كونسۋلدىعىندا, ەليسەي جازى­عىنىڭ ماڭايىندا ورنا­لاسقان. رەفەرەندۋمدا العاشقى بولىپ داۋىس بەرگەندەر وسىندا ءبى­لىم الىپ جاتقان ماگيسترانتتار بول­دى. فرانتسيادا بارلىعى 200-دەن اسا ادام تىركەلگەن. داۋىس بەرۋ جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن ساعات 20.00-گە دەيىن جۇرگىزىلىپ, استانا ۋاقى­تىمەن تۇنگى 00.00-دە اياقتالدى.

ەل­ىمىزدىڭ تانىمال دزيۋدوشى­لارى, 2024 جىلى وتكەن وليم­پيا ويىندارىنىڭ قولا جۇل­دەگەرى عۇسمان قىرعىزباەۆ پەن الەم چەمپيوناتتارىنىڭ ەكى دۇر­كىن جۇل­دەگەرى ءابيبا ابۋ­جا­قى­نوۆا ەلىمىزدىڭ چەحيا رەس­پۋب­ليكاسىنداعى ەلشىلىگى جا­نىن­­داعى №437 رەفەرەندۋم ۋچاس­كە­سىنە بارىپ, داۋىس بەردى. وسى­لاي­شا, نيم­بۋرك قالاسىندا ءوتىپ جات­­قان حالىقارالىق وقۋ-جات­تى­­عۋ جيى­نىندا جۇرگەن سپورت­شى­­لار وزدەرىنىڭ ازاماتتىق ۇستانىمدارىن ءبىلدىرىپ, ەل ءۇشىن ماڭىزدى ساياسي وقيعاعا قولداۋ كورسەتتى.

ماسكەۋدەگى ۋچاسكەدە تانىمال وتاندىق ستەنداپ-كوميك ەۆگەني چەباتكوۆ داۋىس بەردى.

– بۇگىن عانا مەن چەليابىدەن ۇشىپ كەلدىم جانە ۇيگە بارماي تۇرىپ رەفەرەندۋمدا داۋىس بەرۋ­دى شەشتىم. وتانىمنان الىس, كوپ ۋاقىت ماسكەۋدە تۇرىپ جات­سام دا, مەنىڭ سانا-سەزىمىم قا­زاق­ستاندىق بولىپ قالا بەرەدى. قازىرگى تۇراقسىز جانە اۋمالى-توك­پەلى زاماندا مەن مەملەكەت ومىرىنە قاتىستىلىعىمدى سەزىنىپ, ءوزىمنىڭ ازاماتتىق ۇستانىمىمدى تانىتاتىن ساتتەن قالىس قالعىم كەلمەيدى, – دەپ پىكىرىن ءبىلدىردى ءارتىس.

سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالى­مەتىنە سۇيەنسەك, تۇركيادا داۋىس بەر­گەندەردىڭ باسىم بولىگى – ستۋدەنتتەر. قا­زاقستاننىڭ ىستان­بۇلداعى باس كونسۋل­دىعىنا قاراس­تى پروۆينتسيالاردا ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەر رەفەرەندۋمعا كەلىپ, تاڭداۋىن جاسادى. ەلشىلىكتە داۋىس بەرگەن جاستار ەلگە دەگەن ساعىنىشىن ءان-كۇيمەن جەتكىزىپ, ەرەكشە كوڭىل كۇي سىيلاعان.

سونىمەن قاتار تاشكەنت قالا­سىندا ورنالاسقان رەفەرەندۋم ۋچاسكەسىنە كوگالداعى حوككەيدەن ايەلدەر ۇلتتىق قۇراماسى, سونداي-اق الماتى وبلىسىنىڭ بايداركا مەن كانوەدە ەسۋ كومانداسى كەلىپ, ازاماتتىق ۇستانىمدارىن ءبىلدىردى.

ورتالىق رەفەرەندۋم كوميس­سياسىنىڭ مۇشەسى ءا.ءجانابىلوۆا بريفينگتە استانا ۋاقىتىمەن ساعات 16.00-دە ۆاشينگتون, نيۋ-يورك پەن وتتاۆا قالالارىندا رە­فە­­رەندۋم ۋچاسكەلەرى اشىلىپ, جۇ­مى­سىن باستاعانىن ايتىپ ءوتتى. ال وسى ۋاقىتتا وڭتۇستىك كورەيا, جاپونيا, قىتاي, سينگاپۋر, مالايزيا, موڭعوليا, ۆەتنام, يندونەزيا مەن تايلاندتاعى شەتەل­دىك رەفەرەندۋم ۋچاسكەلەرى جۇمى­سىن اياقتادى. وسىلايشا, بۇل ۋاقىت­قا دەيىن شەتەلدە رەفەرەن­دۋمنىڭ 12 ۋچاس­كەلىك كوميسسياسى جۇمىسىن ءتامامداپ, 8 079 (56,1 پايىز) ەل ازاماتى داۋىس بەردى.

ورتالىق رەفەرەندۋم كوميسسياسىندا ساعات 19.00-دە وتكەن بريفينگتە ءسىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ارمان يسەتوۆ شەتەلدەردەگى 59 ۋچاسكەنىڭ جۇمى­سى جالعاسىپ جاتقانىن ايتتى. اتاپ ايت­قان­دا, ورتالىق ازيا, ەۋروپا, وڭتۇس­تىك جانە سولتۇستىك امەريكا ەلدەرىن­دە وتان­داستارىمىز داۋىس بەرىپ جاتىر.

– رەفەرەندۋم ۋچاسكەلەرىندە داۋىس بەرۋ ۇدەرىسى استانا ۋاقىتىمەن تاڭعى ساعات 03.00-دەن بەرى جۇرگىزىلىپ كەلدى. ۋاقىت ايىرماشىلىعىنا بايلانىستى ساعات 19.00-گە دەيىن شەتەلدەگى بارلىق ۋچاسكە اشىلىپ, ونىڭ 14-ءى جابىلىپ ۇلگەردى. وسىعان دەيىن كەلىپ داۋىس بەرگەندەر سانى – 9 050 ادام. ساعات 00.00-گە دەيىن شەتەلدەگى 64 ۋچاسكە ءوز جۇمىسىن اياقتادى. اقش-تىڭ سان-فرانتسيسكو قالاسىنداعى رەفەرەندۋم ۋچاسكەسى ەڭ سوڭعى بولىپ 16 ناۋرىزدا استانا ۋاقىتىمەن ساعات 08.00-دە شەتەلدەگى سايلاۋ جۇمىسىن ءتامامدايدى, – دەدى ءسىم وكىلى.