• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ساياسات بۇگىن, 08:00

ساياسي جۇيەنى نىعايتۋ قادامى

10 رەت
كورسەتىلدى

سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىم­­باەۆ الماتى قالاسىندا ءماسلي­حات دەپۋتاتتارىمەن, جۇرتشىلىقپەن, ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ مۇشەلەرىمەن جانە بەلسەندى جاستارمەن كەز­دەستى. ءىس-شارالار بارىسىن­دا جاڭا كونستيتۋتسيا جوبا­سى­نىڭ نەگىزگى ءمانى مەن الدا­عى رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم اياسىنداعى بىرلەسكەن جۇ­مىس­­تىڭ باسىم مىندەتتەرى تال­قىلاندى.

ماۋلەن اشىمباەۆ كەزدەسۋدە قاتىسۋشىلارعا ءىلتيپات ءبىلدىرىپ, كونستيتۋتسيالىق رەفورما مەملەكەت باسشىسى باستاماشى بولعان اۋقىمدى جاڭعىرتۋلاردىڭ دايەكتى جالعاسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول بۇل ساياسي باعدار ادىلەت, زاڭ ۇستەمدىگى جانە بيلىكتىڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى سياقتى ماڭىزدى قاعيداتتارعا تابان تىرەيتىنىن ايتتى.

«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن بارلىق سالادا كەشەندى جاڭعىرتۋلار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. كونستيتۋتسيالىق رەفورما – سول ىرگەلى وزگەرىستەردىڭ زاڭدى ءارى دايەكتى جالعاسى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا شىعارىلدى. وسىلاي­شا, 15 ناۋرىزدا ازاماتتار ءوز تاڭ­داۋىن جاسايدى. بۇل – ەلدىڭ ساياسي جۇيەسىن دەموكراتيالاندىرۋ جو­لىنداعى ماڭىزدى قادام. جاڭا اتا زاڭدا مەملەكەتتىلىكتى نىعاي­تۋعا, تاۋەلسىزدىكتى كۇشەيتۋگە جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارت­تىرۋعا باسا ءمان بەرىلگەن. سوندىقتان كونستيتۋتسيالىق رەفورما زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتىنا, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قور­عاۋعا, قورشاعان ورتاعا جاناشىر­لىقپەن قاراۋعا جانە ورنىقتى دامۋ باعدارىنا تابان تىرەيدى», دەدى م.اشىمباەۆ.

سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى «ادىلەتتى قازاقستان» يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزى ەكەنىن ايتتى. قۇجات­تا ەلدىڭ زياتكەرلىك الەۋەتىن دامىتۋعا جانە حالىقتىڭ بىرلىگىن نىعايتۋعا بەرىك كەپىل بولاتىن باسىمدىقتار قامتىلعان. بۇل جاڭا اتا زاڭنىڭ ادامعا باعدارلانۋىن, مازمۇنىنىڭ ايقىندىعىن جانە قوعامدى ۇيىستى­رۋشى ءرولىن ايقىن كورسەتەدى.

«جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى – وتكەننىڭ ينەرتسياسىنان سانالى تۇردە ارىلىپ, زاماناۋي مەم­لەكەتتىك مودەلگە كوشۋ. اتا زاڭ­داعى تۇجىرىمدامالىق وزگەرىستەر­دىڭ ءبىرى ادام قۇقىقتارى مەن بوستان­دىقتارىن مەملەكەتتىڭ ەڭ جوعارى قۇندىلىعى رەتىندە بەكىتۋ ەكەنى انىق. جاڭا كونستيتۋتسيادا ءدال وسى قا­عيدا مەملەكەتتىك قۇرىلىم جۇيە­سىنىڭ ىرگەتاسىنا اينالادى. بۇل – «ادىلەتتى قازاقستان» يدەياسىن دەك­لاراتسيا دەڭگەيىندە ەمەس, ناقتى كونستيتۋتسيالىق نورمالار ارقىلى جۇزەگە اسىرۋ دەگەن ءسوز», دەدى پالاتا سپيكەرى.

م.اشىمباەۆ جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن تاريحي قۇجات دەپ اتاپ, بۇل شەشىم قوعامدىق كەلىسىمنىڭ جاڭا ۇلگىسىنە كوشۋ جانە ىشكى سۇرانىستار مەن سىرتقى سىن-قاتەرلەرگە بەرىلگەن ۋاقتىلى جاۋاپ ەكەنىن دە تىلگە تيەك ەتتى. ول كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى ساراپتامالىق تۇرعىدان ىلگەرىلەتۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ, وسى يدەيالاردى ناقتى تەتىكتەرگە, الداعى ۋاقىتتا قابىلداناتىن زاڭدارعا جانە قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسىنە ءتيىمدى ەنگىزۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

«جاڭا كونستيتۋتسيا الداعى جىلداردا ەلىمىزدىڭ تۇراقتى, قاۋىپسىز ءارى سەرپىندى دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن مەملەكەتتىك جانە ساياسي قۇرىلىمدى قالىپتاستىرۋعا نەگىز بولادى. بۇل قادام قازىرگى جانە كەلەشەكتەگى سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرە الاتىن ءتيىم­دى جۇيە قۇرۋعا جول اشادى. قازىر ەگەمەندىكتى كۇشەيتۋگە, تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋعا, ەلىمىزدىڭ قۋاتتى دامۋىنا جاعداي جاساۋعا جانە ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقا­تىن جاقسارتۋعا باسا ءمان بەرۋىمىز كەرەك. سوندا عانا قازاقستان الەمدىك ەكونوميكا مەن ساياساتتا لايىقتى ورنىن يەلەنە الادى», دەدى سەنات توراعاسى.

تالقىلاۋ بارىسىندا ساراپشىلار مەن تالداۋ ورتالىقتارىنىڭ وكىلدەرى الداعى رەفەرەندۋم اياسىن­داعى بىرلەسكەن جۇمىسقا قاتىستى ۇسىنىس-ويلارىن ايتىپ, وزەكتى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە پىكىر الماستى.

ساپار اياسىندا سەنات توراعاسى اباي اتىنداعى رەسپۋبليكالىق مەكتەپتىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكا­لىق بازاسىمەن, ونىڭ ىشىندە بۇۇ كابينەتىنىڭ جانە ءبىلىم ورداسىن­داعى مۋزەيدىڭ قىزمەتىمەن تانىس­تى. سونداي-اق قالالىق كىتاپحانا ۇجىمى­مەن جانە مەگاپوليستىڭ بەل­سەندى جاستارىمەن كەزدەستى. ودان بولەك, سەناتورلار Yandex Qazaqstan-نىڭ كەڭسەسىنە بارىپ, ەلىمىزدەگى تسيفر­لان­دىرۋ ۇدەرىستەرىن ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.