مەكتەپتە نەگە بالالاردىڭ پىكىرى ەسكەرىلمەيدى؟

پارتيا توراعاسى, ءماجىلىس دەپۋتاتى ايداربەك قوجانازاروۆ مەكتەپتەگى تاماقتانۋدىڭ جاڭا ستاندارتىن قۇپتاپ وتىر. الايدا ونىڭ ايتۋىنشا, قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرى قايتا قارالمايىنشا, بۇل ستاندارتتى تولىق ىسكە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. تالاپتار كۇشەيىپ, تاريفتەر وزگەرىسسىز قالسا, بۇل تاماق ساپاسىن تومەندەتەدى.

ال وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى شىنار اقپاروۆا ءمازىر ستاندارتى بەكىتىلگەنىن, تاعامدى ۇسىنۋ فورماتىن عانا وزگەرتۋگە بولاتىنىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە, اس ءدامسىز بولسا, ونى ۇيدە دە ەشكىم جەمەيدى. سوندىقتان مەكتەپتەگى تاماقتى بالالاردىڭ تابەتىن اشاتىنداي ەتىپ ۇسىنۋ ماڭىزدى. بۇل رەتتە تاعامدى قالاي ۇسىنۋ ماسەلەسى اسحانا يەلەرىنىڭ قۇزىرىندا, ۋاكىلەتتى ورگاندار بۇل پروتسەسكە ارالاسپايدى.

ءماجىلىس دەپۋتاتى ەكاتەرينا سمولياكوۆا بۇل ماسەلەنى بىرنەشە اي بويى جۇيەلى تۇردە زەرتتەپ جۇرگەنىن ايتىپ, مەملەكەت تالاپتار مەن ولارعى جۇزەگە اسىرۋعا قاجەت شىعىندار كولەمىنىڭ ءبىر بىرىنە ساي ەمەس دەيدى. وسى ۋاقىت ىشىندە ول بىرقاتار ءوڭىردى ارالاپ, مەكتەپتەرگە بارىپ, مازىرمەن تانىسىپ, مەكتەپ اسىن ءوزى تاتىپ كورىپ, بالالارمەن تىكەلەي سويلەسكەن.

توقاشى ءتاتتى مەكتەپ

تىعىرىقتان شىعۋ جولى رەتىندە ە.سمولياكوۆا قوسىلعان قۇن سالىعىنا (ققس) قاتىستى ناقتى ۇسىنىسىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, ققس ەسەبىنەن قالىپتاسۋى مۇمكىن شامامەن 30 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى ۇنەمدى مەملەكەتتىك بيۋدجەتتى قايتا قاراماي-اق, مەكتەپتەگى تاماقتاندىرۋ تاريفتەرىن ارتتىرۋعا باعىتتاۋعا بولادى.

رەسمي دەرەكتەرگە سايكەس, مەكتەپتەگى تاماقتانۋدىڭ جاڭا ستاندارتى ەلدىڭ بارلىق وڭىرىندە ەنگىزىلگەن, تەك استانا قالاسىندا عانا تاماق قۇنىن انىقتاۋ ماسەلەسى ءالى دە پىسىقتالىپ جاتىر. قازىرگى تاڭدا مەكتەپتەردىڭ 99,9 پايىزىندا تاماقتاندىرۋ بار, ونىڭ ىشىندە 97,2 پايىزىندا وقۋشىلار ىستىق تاماقپەن قامتىلعان. سونىمەن قاتار مەكتەپتەردىڭ 89 پايىزىندا تاماقتاندىرۋ قىزمەتىن جەكە كاسىپكەرلەر كورسەتەدى. بۇل تاريفتەردىڭ دۇرىس ەسەپتەلۋى مەن قارجىلىق تۇراقتىلىقتىڭ ماڭىزىن ايقىن كورسەتەدى.

مەكتەپ اسحاناسى مازىرىندە قانت پەن تۇز ازايتىلادى

سونىمەن بىرگە مونيتورينگ ناتيجەلەرى تاماق ساپاسى مەن تيىمدىلىگى ماسەلەسىنىڭ ءالى دە وزەكتى ەكەنىن كورسەتتى. «جەلىنبەي قالعان تاعام يندەكسى» بويىنشا تاعام قالدىقتارى 10 پايىزدان اساتىن مەكتەپتەردىڭ سانى 26-دان 17-گە دەيىن قىسقارعانىمەن, كەيبىر وڭىرلەردە بۇل كورسەتكىش ءالى دە جوعارى. تەكسەرۋلەر بارىسىندا قارالعان اسحانالاردىڭ 84,7 پايىزىندا سانيتارلىق تالاپتاردىڭ بۇزىلعانى انىقتالعان. بۇل جاعداي اتا-انالاردىڭ سەنىمىنە تىكەلەي اسەر ەتەدى.

قازىرگى تاڭدا مەملەكەت بيۋدجەتى ەسەبىنەن 4 ميلليون وقۋشىنىڭ تاماعىنا 192 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. الايدا ايداربەك قوجانازاروۆ بۇل كورسەتكىش پەن قازىرگى جاعداي اراسىندا ايقىن قايشىلىق بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«قوماقتى قاراجات ءبولىنىپ جاتىر, توننا-توننا اس قوقىسقا تاستالادى, ال بالالار سول كۇيى تويا تاماقتانباي ءجۇر», دەدى ول.

استانا قالاسىنىڭ بولشەك ساۋدا جانە قوعامدىق تاماقتاندىرۋ قاۋىمداستىعىنىڭ ءتورايىمى مارينا لاپتەۆا ماسەلەنىڭ اتا-انالار مەن بيزنەس ءۇشىن ەڭ اۋىر تۇستارىن اتاپ ءوتتى.

«مەكتەپ اسحانالارىندا دايىندالعان تاماقتىڭ ەداۋىر بولىگى جەلىنبەي قوقىسقا كەتەدى. بۇل – اتا-انالار ءۇشىن دە, كاسىپكەرلەر ءۇشىن دە الاڭداتارلىق جاعداي. مۇنداعى ءتۇيىن تەك قارجىلاندىرۋدا ەمەس, مازىردە, پورتسيا كولەمىندە جانە تاعامدى ۇسىنۋ تاسىلىندە», دەدى ول.

سونداي-اق تاماقتاندىرۋمەن اينالىساتىن كاسىپكەرلەردىڭ ءبىرى اۋا رايىنا بايلانىستى ساباق وتپەيتىن كۇندەرى بيۋدجەتتەن تولەم جاسالمايتىنىن ايتادى. بىراق سول كۇندەرى دە كاسىپكەر قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسىن تولەپ, اسحانانى ۇستاۋ شىعىندارىن ءوز قالتاسىنان وتەۋگە ءماجبۇر. بۇل جاعداي بيزنەستى تۇراقتى قارجىلىق شىعىنعا ۇشىراتادى.

مەكتەپ اسحاناسىنداعى وزگەرىس

ايداربەك قوجانازاروۆ بۇل ماسەلەگە ەڭ الدىمەن اتا-انا رەتىندە قارايتىنىن اتاپ ءوتىپ, مەكتەپتەگى تاماقتاندىرۋ ماسەلەسىن جەكە باقىلاۋىنا الاتىنىن مالىمدەدى.

«مەن تاعامنىڭ 90 پايىزى تەك ۇسىنۋ فورماسىنا بايلانىستى قوقىسقا كەتەدى دەگەنگە سەنبەيمىن. مۇمكىن, 5-10 پايىزى سولاي بولار. بىراق بالالار مۇلدە جەمەيتىن تاعامدار بار, ولاردى مازىردەن الىپ تاستاۋ كەرەك. ءبىز ءبارىمىز اتا-انامىز عوي. ەگەر بالانى كۇن سايىن ءوزى جەمەيتىن تاماقپەن تاماقتاندىرساڭ, ءبىر كۇنى ول اش قالادى. ءبىز ۇيدە بالامىزدان ۇنەمى «قانداي تاماق جەگىڭ كەلەدى, نە ۇنايدى؟» دەپ سۇرايمىز. ال مەكتەپتە نەگە بالالاردىڭ پىكىرىن ەسكەرمەيمىز؟», دەدى ول.

پارتيا توراعاسى سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ بالالارعا قاتىستى ۇستانىمىن ەسكە سالدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بىرنەشە رەت بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن جان-جاقتى دامۋى – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, مەكتەپ اسحانالارىندا ساپاسى كۇماندى ازىق-ت ۇلىك قولدانىلماۋى ءتيىس ەكەنىن جاريا تۇردە ايتقان.