تۇركىستان وڭىرىندە ەرتە باستالاتىن كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا دايىندىق قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. ال ماقتاارال اۋدانىنىڭ شارۋالارى قاڭتاردىڭ قاق ورتاسىندا ەرتە پىسەتىن كوكونىس داقىلدارىن ەگۋ جۇمىستارىنا كىرىسىپ تە كەتتى.
مىسالى, ماقتاارال اۋىلدىق وكرۋگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا تاجىريبەسى مول شارۋالاردىڭ ءبىرى – شاعىر ەرتۋعان ۇلى سەگىز گەكتار القاپقا ءاسۇي قىزىلشاسىن زاماناۋي تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسى ارقىلى ەگىپ جاتىر. بۇل ءادىس سۋ رەسۋرستارىن ۇنەمدەۋگە, تىڭايتقىشتاردى وسىمدىك تۇبىنە ءدال جەتكىزۋگە ءارى ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن قولدانۋ ارقىلى ءونىم كولەمىن ءداستۇرلى ادىستەرمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە دەيىن ارتتىرۋعا بولادى. شارۋاشىلىقتا بارلىق اگروتەحنيكالىق تالاپتار ساقتالىپ, ەگىس جۇمىستارى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە جۇرگىزىلگەن. قولايلى اۋا رايى جاعدايىندا اس ءۇي قىزىلشاسىنىڭ العاشقى ءونىمى ءساۋىر ايىندا ءپىسىپ جەتىلەدى. ماماندار ەرتە ءونىم الۋ نارىقتاعى باعانىڭ تۇراقتالۋىنا جانە تۇرعىنداردى جاڭا پىسكەن كوكونىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە وڭ اسەرىن تيگىزەتىنىن ايتادى. سونىمەن قاتار اۋداندا جۋىق ارادا قىرىققابات داقىلىن ەگۋ جۇمىستارى دا باستالادى. جالپى بيىل اۋدان بويىنشا 60,3 مىڭ گەكتار ەگىستىك القاپتى يگەرۋ كوزدەلگەن بولسا, ونىڭ ىشىندە 1405 گەكتار جەرگە ەرتە جانە ورتا مەرزىمدە پىسەتىن كوكونىس داقىلدارىن ەگۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ايتا كەتەلىك, بيىل وبلىستا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ەگىس كولەمى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 13 مىڭ گەكتارعا ارتىپ, جالپى 919 مىڭ گەكتار بولادى. ونىڭ ىشىندە جازدىق داقىلدار – 536 مىڭ, كۇزدىك ەگىس – 208 مىڭ, ەسكى جوڭىشقا – 175 مىڭ گەكتار. وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى فايزۋللا بايدۋللاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل ەگىس قۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋ بارىسىندا ونىمدىلىگى جوعارى ءارى قۇرعاقشىلىققا ءتوزىمدى داقىلدارعا باسىمدىق بەرىلگەن. اتاپ ايتقاندا, ماقتا ەگىسى 18 مىڭ گەكتارعا ۇلعايىپ, 162 مىڭ گەكتاردى, جۇگەرى 16 مىڭ گەكتارعا ارتىپ, 55,2 مىڭ گەكتاردى, ماقسارى 14 مىڭ گەكتارعا كوبەيىپ, 85,5 مىڭ گەكتار بولادى. ال بيداي القابى 24 مىڭ گەكتارعا قىسقارتىلىپ, 216,3 مىڭ گەكتارعا ەگىلۋگە ءتيىس. سونداي-اق ءونىم كولەمىن ەكى ەسەگە ارتتىرۋ جونىندەگى جول كارتاسى اياسىندا وبلىستا كۇرىش داقىلىن 3,5 مىڭ گەكتارعا ورنالاستىرۋ جوسپارلانعان. بىلتىر ترانسشەكارالىق وزەندەردەگى سۋ تاپشىلىعى تۋىنداۋىنا بايلانىستى, بيىل كۇرىش تەك شاردارا اۋدانىندا عانا ەگىلەدى.
قازىر جەر جىرتۋ جۇمىستارى 49 پايىزعا, ال سور شايۋ جۇمىستارى 2 پايىزعا ورىندالدى. اگروتەحنيكالىق تالاپتارعا سايكەس, جەر جىرتۋ جۇمىستارى ناۋرىز ايىندا, ال سور شايۋ 20 اقپانعا دەيىن اياقتالۋعا ءتيىس. بيىلعى دالا جۇمىستارىنا ارنالعان جەڭىلدەتىلگەن جانار-جاعارماي بويىنشا جالپى قاجەتتىلىك 106,3 مىڭ توننا دەپ انىقتالدى. بوساتۋ جۇمىستارى اقپان ايىنان باستالادى. مينەرالدىق تىڭايتقىشتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وبلىستىق بيۋدجەتتەن 9,5 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلىپ, 134 مىڭ توننا تىڭايتقىش ەنگىزۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ جول كارتاسىنا سايكەس, جىل سوڭىنا دەيىن وبلىستا 203,5 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىش ەنگىزىلەدى. بۇگىندە قويمالاردا 25 مىڭ توننا تىڭايتقىش قورى بار.
دالا جۇمىستارىنا وبلىس بويىنشا 25,4 مىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى جۇمىلدىرىلادى. ونىڭ ىشىندە 15 مىڭ تراكتور, 2 مىڭ كومباين جانە 9 مىڭ اگرەگات بار. باسقارما باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, تەحنيكالاردىڭ 98 پايىزى كوكتەمگى جۇمىستارعا دايىن. بيىل تەحنيكا پاركىن جاڭارتۋ ماقساتىندا 2 مىڭنان اسا تەحنيكا ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ, بۇل باعىتقا 16 ملرد تەڭگە قارجى ءبولىندى. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن قارجىلاندىرۋ باعىتىندا وتكەن جىلى 2 333 جوباعا 26,4 ملرد تەڭگە بولىنسە, بيىل بۇل كورسەتكىشتى 34,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. قازىر 180 جوبا بويىنشا 3,8 ملرد تەڭگەگە ءوتىنىم قابىلدانىپ, 101 جوبا 1,8 ملرد تەڭگەگە قارجىلاندىرىلدى.
تۇركىستان وبلىسى