• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قۇرىلتاي 23 قاڭتار, 2026

قۇرىلتاي باستامالارى قانداي وزگەرىس اكەلەدى؟

21 رەت
كورسەتىلدى

قازاق تاريحىنداعى قۇرىلتاي جيىندارى قاشاندا ەل ىشىندەگى ايرىقشا بەتبۇرىس پەن وزگەرىسكە اكەلگەن. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قايتا جاڭعىرعان ۇلتتىق قۇرىلتاي وتىرىستارى دا سول ءداستۇردىڭ زاڭدى جالعاسى رەتىندە تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋعا تۇرتكى بولىپ كەلەدى. وسى ورايدا ءبىز بىرقاتار قۇرىلتاي مۇشەسىنە «بۇل باسقوسۋ ەل ومىرىنە قانداي وزگەرىس اكەلەدى؟» دەگەن سۇراق قويىپ, پىكىرىن بىلگەن ەدىك.

امانجول ءالتاي,

ءماجىلىس دەپۋتاتى:

– قۇرىلتايدىڭ سالماعى ءسوزدىڭ كوپ­تىگىمەن ەمەس, ىسكە اسىرىلعان  ناتي­جەلەرمەن ولشە­نەدى. وسى تۇرعى­دان العاندا, بۇعان دەيىن­­گى وتىرىستار­دا ايتىلعان ۇسى­نىستار نەگىزىندە 26 زاڭ قابىلدانعانى بارشاعا ءمالىم. بۇل – قوعامدىق تالقىلاۋدىڭ قۇقىقتىق شەشىمگە اينالا الاتىنىن, ەلدىك ماسەلەلەردىڭ قاعاز جۇزىندە قالىپ قويماي, ناقتى نورمالارعا اينالۋعا قابىلەتتى ەكەنىن كورسەتەتىن بەلگى.

پرەزيدەنت قىزىلورداعا كەلىپ تۇرىپ, ارال پرو­ب­لەماسىن ايتپاي كە­تۋگە بولمايتىنىن تىل­گە تيەك ەتىپ, سۋ رەسۋرس­تارى ماسەلەسى كۇن تار­تى­بىندە ستراتە­گيالىق دەڭگەيگە كوتەرىلگەنىن ەسكە سالدى. سولتۇستىك ارالدى ساقتاپ قالۋ تاجى­ريبەسىن جالعاستىرىپ, كوكارال بوگەتىنىڭ دەڭ­گەيىن ارتتىرۋ جوباسىن بيىل باستاۋ كوزدە­لەتىنى ايتىلدى. سۋ پروبلەماسى شەكارامەن شەك­تەل­مەيتىنىن قاپەرگە العان مەملەكەت باسشىسى سۋ ديپلوماتياسىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى, ال وڭىر­لىك ۋاعدالاسۋ كاسپي, بالقاش, ەرتىس سياق­تى جۇيەلەردىڭ بولاشاعىنا دا تىكەلەي اسەر ەتە­­تى­نىن قاداپ ايتتى. ءساۋىر ايىندا استانادا وتە­­تىن حالىقارالىق ەكولوگيالىق سامميت وسى باعىت­تاعى الداعى قادامداردى ناقتىلايتىن الاڭ بولماق.

 

 

رايىمبەك باتالوۆ,

«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى:

– پرەزيدەنت ابايدىڭ «تولىق ادام» يدەيا­سىمەن تىعىز استاسىپ جاتقان «ادال ازامات» تۇجىرىمداماسىنا ايرىقشا ءمان بەردى. بۇل – جاي عانا ابستراكتىلى ءپالساپا ەمەس, ادال ەڭبەكتى, زاڭعا قۇرمەت پەن جاۋاپكەرشىلىكتى قوعام ءۇشىن دامۋدىڭ باستى تەتىگى رەتىندە قاراستىراتىن قۇن­دى ىرگەتاس. بيزنەس ءۇشىن بۇل ادالدىق­تى, اشىقتىق پەن جاۋاپكەرشىلىكتى باسەكەلى ارتىقشىلىق رەتىندە ۇسىناتىن كاسىپكەرلىكتىڭ جاڭا مادەنيەتىنە ءوتۋدى بىلدىرەدى. تۇراقتى ەكونوميكا مەن مەملەكەت, بيزنەس, قوعام اراسىنداعى سەنىمنىڭ نەگىزىندە وسىنداي قاعيداتتار جاتىر.

وسى ورايدا پرەزيدەنتتىڭ بۇعان دەيىنگى قۇرىلتاي وتىرىستارىندا بەرگەن تاپسىرمالارىنا ساي «اتامەكەن» ۇكپ «ادال ەكونوميكانى» قالىپتاستىرۋدىڭ جۇيەلى جۇمىستارىن قولعا الدى. بۇل جەردە كاسىپكەردىڭ ادال نيەتى – ونىڭ باستى ارتىقشىلىعى, ال سالىق رەفورماسى اشىقتىق, تەڭ مۇمكىندىكتەر بەرۋ مەن جوسىقسىز تاجىريبەلەردەن باس تارتۋ قاعيداتتارىمەن قاتار جۇرەدى.

پرەزيدەنت كاسىپكەرلەر مەن ازاماتتاردىڭ ديالوگى مەن پىكىرىن ەسەپكە الاتىن «جانجالسىز فيسكالدىق ترانزيت» ءپالساپاسىن العا تارتقانى بەلگىلى. بۇل تۇرعىدا «اتامەكەن» ۇكپ كودەكستى دايىنداۋعا بەلسەندى تۇردە قاتىستى ءارى قازىر دە تۋىنداعان ماسەلە­ل­ەردى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرگە تال­قىلاپ كەلەدى. سونىڭ ارقاسىندا سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدىڭ سەرۆيستىك مودەلىن ەنگىزىپ, ەسەپتىلىكتى قىسقارتۋعا قول جەتكىزىلدى. ءبىز ءۇشىن سالىق ساياساتى بيزنەستىڭ دامۋىنا تۇرتكى بولۋمەن قاتار, اعىمداعى ەكونوميكالىق جاع­دايعا سايكەس بولعانى ماڭىزدى. سوندىقتان مۇددەلەر تەڭدىگى مەن فيسكالدىق جۇيەنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, كاسىپكەرلەرمەن جۇمىستى جالعاستىرا بەرەمىز.

 

 

نۇرلىبەك الماعامبەتوۆ,

قوستاناي وبلىسى امانگەلدى اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى:

– قىزىلوردا قالاسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا حالىق قامى, مەملەكەت مۇددەسى تۇرعىسىندا كوپتەگەن كەلەلى ماسەلە كوتەرىلدى. جىلدار وتكەن سايىن تاۋەل­سىزدىگىمىزدىڭ تۇعىرلى بولىپ, ەل ەكونو­مي­كا­سىنىڭ دامىپ جاتقانىن كورىپ وتىر­مىز. حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنىڭ جاقسارعا­نىن, شەتەلدەرگە بارىپ جۇرگەنىمىزدە سالىس­­تىرا وتىرىپ باعالايسىڭ. بۇنىڭ ءبارى – مەملەكەت­تىك ساياساتتىڭ دۇرىس جولعا قويىلىپ وتىرعانىنىڭ دالەلى.

قىزىلوردا قۇرىلتايىندا پرەزيدەنت: «كەز كەلگەن جاعدايدا ءپاتريوتيزمدى نىعايتۋعا تىرىسۋ قاجەت جانە مەملەكەتتىك سيمۆوليكانى – تۋى­مىزدى, ەلتاڭبامىزدى, كولىكتەردە, ۇيلەردە, كوشەلەردە جانە ەلىمىزدە نەمەسە شەتەلدە وتەتىن سپورتتىق جانە باسقا دا ءىس-شارالاردا دۇرىس پايدالانۋ ماڭىزدى», دەدى. پرەزيدەنتىمىزدىڭ بۇل ءسوزى ءاربىر ازاماتتىڭ ويىندا بولىپ, كوك تۋىمىزدىڭ اشىق اسپاندا ماڭگى جەلبىرەپ تۇرۋى ءۇشىن ارقايسىمىز تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ لايىقتى ازاماتى بولا بىلەيىك, ادال ەڭبەك ەتەيىك دەگىم كەلەدى.

 

دايىنداعان –

ەسكەندىر زۇلقارناي,

«Egemen Qazaqstan» 

سوڭعى جاڭالىقتار