الەم قازىر جاھاندىق جىلىنۋ, كليماتتىڭ وزگەرۋى سەكىلدى ماسەلەلەرمەن كۇرەسىپ جاتىر. وڭىرلەردى ارالاپ جۇرگەن سەناتورلار وسى كۇردەلى جاعدايدى دا نازاردان تىس قالدىرمادى. ولار ەلدەگى تاۋلى ايماقتاعى مۇزدىق كولدەر مەن گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستىڭ جاي-كۇيىن باقىلاپ كەلدى.
اتاپ ايتقاندا, سەنات دەپۋتاتتارى عالياسقار سارىباەۆ پەن امانگەلدى تولاميسوۆ الماتىنىڭ تاۋ بوكتەرىندە توتەنشە جاعدايدىڭ الدىن الۋ شارالارىمەن تانىستى. مۇزدىقتار كۇرت ەرىگەن كەزدە حالىق زارداپ شەكپەيتىندەي توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ قاجەت. دەپۋتاتتاردىڭ ايتۋىنشا, وعان وسى باستان ينجەنەرلىك قۇرىلىستاردى جاڭعىرتىپ, جاعالاۋ سىزىعىن نىعايتۋ كەرەك. مۇنداي جۇمىستار ۋاقتىلى جۇرگىزىلمەسە, توتەنشە جاعدايلارعا توتەپ بەرۋ مۇمكىن ەمەس.
«گيدرولوگيالىق جاعدايدىڭ وزگەرىستەرىنە تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزىپ تۇرۋ كەرەك. سوندىقتان الدىمەن مەكەمەارالىق ءوزارا ۇيلەستىرىلگەن ءىس-قيمىلدى جولعا قويۋ قاجەت. بۇل – تاۋلى اۋماقتا تۇراتىن حالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋدىڭ نەگىزى», دەدى ع.سارىباەۆ.
ا.تولاميسوۆ تە گيدروتەحنيكالىق ينفراقۇرىلىمدى كۇتىپ-ۇستاۋعا جانە دامىتۋعا جۇيەلى كوزقاراس كەرەك ەكەنىن ايتتى. ويتكەنى كليمات وزگەرىپ, حالىق سانى ءوسىپ جاتقان كەزەڭدە مەگاپوليس تۇراقتى دامىپ وتىرۋى قاجەت.
«الماتىنىڭ مۇزدىق كولدەرى مەن بوگەتتەرى سۋ تاسقىنى مەن سەلگە قارسى قورعانىس جۇيەسىندە شەشۋشى ءرول اتقارادى. بارلىق مەملەكەتتىك باسقارۋ قۇرىلىمدارى نىسانداردى دۇرىس پايدالانۋعا باسىمدىق بەرۋگە ءتيىس», دەدى سەناتور.
ال سەنات دەپۋتاتى اينۇر ارعىنبەكوۆا اباي وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا بورودۋليحا اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارىمەن كەزدەستى. سەناتور سونداي-اق اۋدان ورتالىعىندا الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى ازاماتتارعا ارناپ سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ۇيلەردى ارالادى. قۇرىلىسقا جەرگىلىكتى جەردە وندىرىلگەن ماتەريالدار پايدالانىلىپ, جۇمىس كۇشىنە جەرگىلىكتى تۇرعىندار تارتىلعان. ا.ارعىنبەكوۆا كامىشەنكا اۋىلىنداعى 100 ورىندىق دەمالىس ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسىمەن دە تانىستى. نىساننىڭ قۇرىلىسى كەستە بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتىر, كۇزدە پايدالانۋعا بەرىلمەك.
سەناتور امانگەلدى نۇعمانوۆ اقتوبە وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جۇمىسىمەن, جەكە قۇرامنىڭ قىزمەتىمەن جانە نەگىزگى بولىمشەلەرىمەن تانىستى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا قازىر وبلىستا تۇراقتى احۋال ساقتالىپ وتىر. وڭىردە جىل باسىنان بەرى 240-تان اسا ايەل پسيحولوگيالىق جانە زاڭ كومەگىن الىپ, 43 ايەل مەن 99 بالا داعدارىس ورتالىعىنا ورنالاستىرىلعان.
سەناتور قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ مەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋداعى جانە ازاماتتاردى قورعاۋداعى پوليتسيانىڭ ماڭىزدى ءرولىن اتاپ ءوتتى. دەپۋتات سونىمەن قاتار 10 مىڭنان اسا كامەراسى بار بەينەباقىلاۋ جۇيەسىمەن جابدىقتالعان جەدەل باسقارۋ ورتالىعىندا دا بولدى. تەحنولوگيا قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى ءتيىمدى باقىلاۋعا جانە الدىن الۋعا, سونداي-اق قالا مەن اۋداندارداعى قاۋىپسىزدىكتى جەدەل باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ا.نۇعمانوۆ پوليتسيا جۇمىسىنىڭ سەرۆيستىك ۇلگىگە كوشۋىن, حالىقپەن كەرى بايلانىستى دامىتۋ مەن ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ اشىقتىعى جانە قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان باستامالارىن جوعارى باعالادى.
سەناتورلار ناۋرىزباي بايقاداموۆ پەن رۋسلان رۇستەموۆ قىزىلوردا وبلىسىنداعى قارماقشى جانە قازالى اۋداندارىندا بولدى. قازىر قارماقشى اۋدانىندا ءدۇر وڭعار, يىركول جانە تورەباي بي اۋىلدارىندا گاز جەتكىزۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. دەپۋتاتتار جەرگىلىكتى بيلىككە قاشىق ەلدى مەكەندەر نەگىزگى ينفراقۇرىلىم يگىلىكتەرىنەن قۇر قالماۋ كەرەك ەكەنىن ەسكەرتتى. سونداي-اق ولار قازالى اۋدانىندا سىرداريا وزەنى ارقىلى وتەتىن كوپىردىڭ قۇرىلىسىمەن دە تانىستى. بۇگىندە بۇرىن توقتاپ قالعان كوپىر قۇرىلىسى قايتا جاندانىپ جاتىر. مادەني مۇرانى ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
«قارماقشى جانە قازالى اۋداندارىنىڭ تاريحي جانە مادەني الەۋەتى زور. جالپى, اۋىلداردى دامىتۋ, گاز, سۋ, جول جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋدى پارلامەنتتە جۇيەلى تۇردە كوتەرە بەرەمىز», دەدى ر.رۇستەموۆ.