• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تۇلعا 26 ماۋسىم, 2025

ەسىمى ۇمىتىلعان كوميسسار

140 رەت
كورسەتىلدى

ساقتاعان بايىشەۆ اتىنداعى وبلىستىق امبەباپ-عىلىمي كىتاپحانادا «حانسۇلتان توعىس ۇلى ءسۇيىنشالين» اتتى جيناقتىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. ول 1920–1935 جىلدارى اقتوبە, ريددەر, قارساقپاي, قوستانايدا جاستار ۇيىم­دارىن قۇرۋعا بەلسەنە قاتىسقان, 1937 جىلدىڭ جەل­توق­سانىنان 1938 جىلدىڭ ماۋسىمىنا دەيىن حالىق اعارتۋ كوميسسارى قىزمەتىن اتقارىپ, «حالىق جاۋى» رەتىندە سوتتالعان.

كىتاپ اۆتورلارى – ەركىن باقتياروۆ پەن مۇساعالي تاس­قاليەۆ تاريحي تۇلعانىڭ قىزمەتىنە وسى كۇنگە دەيىن جەتكىلىكتى باعا بەرىلمەگەنىن اتاپ ءوتتى. حانسۇلتان كوميسسار تۋرالى جازۋشى, پۋبليتسيست بەيبىت قويشىباەۆ 2017 جىلى ماقالا جاريالادى. ودان باس­قا دەرەك جوق. ءسۇيىنشالين ەسى­مى قازاق كەڭەستىك اعارتۋ سالاسىن باسقارعاندار تۋرالى جيناققا دا ەنبەي قالدى. ەسكەرەرلىك جايت, 2023 جىلى الماتى قالاسىنداعى بۇرىنعى فۋرمانوۆ كوشەسىندەگى ءسۇيىن­شا­لين تۇرعان ۇيگە ەسكەرت­­كىش تاقتا قويىلدى. «تەمىربەك ­جۇر­­گەنوۆ 1933 جىلدىڭ ما­ۋ­سىمى­نان 1937 جىلدىڭ شىل­دە­سىنە دەيىن قازاقستاننىڭ حالىق اعارتۋ كوميسسارى بولدى. ول ۇستالعان كەزدە ورنىنا ءبىرجان مانكين تاعايىندالىپ, بەس اي عانا باس­قار­دى. سول جىلدىڭ جەلتوقسانىندا حانسۇلتان ءسۇيىنشالين وقۋ كوميسسارى بولىپ بەكىتىلدى», دەيدى اقتوبە وبلىستىق مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى ەركىن باقتياروۆ.

حانسۇلتان 1905 جىلى ىرعىز بولىسىنىڭ اقتوعاي دەگەن جەرىندە ومىرگە كەلگەن. جەتى جاسىندا اناسى ومىردەن وتكەندە, اكەسى ءسۇيىنشالى شال­قارعا كوشىپ كەلەدى. مۇندا ءۇش جىل مەدرەسەدە, ودان سوڭ ەكى باسقىشتىق ورىس مەكتەبىن­دە وقيدى. 1918 جىلى اكەسى ومىر­دەن وتكەندە, حانسۇلتان 13 جاس­تا ەكەن. 1924–1925 جىلدارى اقتوبەدە كەڭەستىك پارتيا مەك­تەبىنىڭ تىڭداۋشىسى, كوممۋنيستىك پارتيا مۇشەسى, ودان كەيىن شالقار ۋەزدىك كومسومول ۇيىمىن باسقارادى. 1926–1927 جىلدارى قارساقپاي ۋەزدىك كومسومول ۇيىمى­نىڭ حاتشىسى, 1928 جىلدان قوس­تانايدا وكرۋگتىك كومسومول كوميتەتىندە, الماتىدا جۇ­مىس ىستەيدى. وقۋ كوميسسارى­ 1938 جىلدىڭ تامىزىندا تۇتقىندالىپ, الماتى تۇر­مەسىنە قامالىپ, 1940 جىلدىڭ 11 ماۋسىمىندا بەس جىلعا سوتتالادى. جازاسىن ماگادانداعى ەڭبەكپەن تۇزەۋ لاگەرىندە وتەيدى. «حان­سۇلتاندى ۇستاپ كەتكەندە, ايەلى قاتيرا ەكى جاستاعى ۇلى بولاتتى الىپ قىرعىز جەرىنە كەتىپ, ەلگە 1942 جىلى قايتا ورالادى. وعان ەرىنىڭ اقتالعانى جونىندە حابار 1955 جىلى جەتىپ, كەلەسى جىلى حانسۇلتاننىڭ ماگادان وبلىسى سۋسامان كەن­تىندە 1941 جىلى 3 قاڭتاردا جۇرەك تالماسىنان قايتىس بولعانى تۋرالى انىقتاما بەرىلگەن», دەيدى ە.باقتياروۆ. ساراڭ ومىر­باياندىق دەرەك­تەردىڭ ارعى جاعىندا كەڭەس وكى­مەتىنىڭ العاشقى جىلدارىندا حالىقتى ساۋاتتاندىرۋ ىسىنە زور ۇلەس قوسقان تۇلعانىڭ ۇمىتىلعان ەڭبەگى تۇر.

بالاسى بولات حانسۇل­تان­ ۇلىنىڭ جاسى 89-دا, سول اۋىلدا تۇرادى. ءوسىپ-ونگەن اۋلەت. كەزدەسۋدە تۇرگەننەن بولاتتىڭ بالاسى ءالجان مەن نەمەرەسى 24 جاستاعى حانسۇلتان ءالجان­ ۇلى حابارلاسىپ, شەيىت كەتكەن اتالارىنىڭ تۋعان جەرىنە بولات اقساقالدىڭ سالەمىن جەتكىزدى.

 

 اقتوبە وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار