ەندى ءبىزدىڭ ازاماتتاردا ءباا مەن پارسى شىعاناعى ەلدەرى كومپانياسىنىڭ قۇندى قاعازدارىنا ينۆەستيتسيا سالۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى. بۇل قازاقستان قور بيرجاسىنىڭ (KASE) «Tabadul Digital Exchange Hub» جۇيەسى ارقىلى «Abu Dhabi Exchange»-بەن (ADX, تسيفرلىق الاڭدى جاساۋشى) ءتيىستى كەلىسىمگە قول قويۋىنان كەيىن جۇزەگە استى.
سونداي-اق شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ تاجىريبەسى جەرگىلىكتى فيرمالاردىڭ IPO وتكىزۋىن جاقسارتۋعا كومەكتەسپەك. الماتىدا وتكەن «KASE: Joining Tabadul Digital Hub» حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىندا وتاندىق قور نارىعىنداعى بولشەك ينۆەستور سانىنىڭ 3,5 ملن-عا جەتكەنى ايتىلدى. بەس جىل بۇرىن بۇل كورسەتكىش 10 ەسە تومەن بولعان ەدى.
«Tabadul» تسيفرلىق ايىرباس ورتالىعى 2022 جىلعى شىلدەدە جۇمىسىن باستادى. ول ساۋدا الاڭدارىنىڭ تسيفرلىق قوسىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى جانە بروكەرلەرگە قاشىقتان كىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جەرگىلىكتى ينۆەستورلار حالىقارالىق قور نارىقتارىنا شىعا الادى. جۇيەدە ءارتۇرلى سالانىڭ باعالى قاعازدارىنا قولجەتىمدىلىگى بار ميلليوننان استام پايدالانۋشى تىركەلگەن. ساۋىردە پلاتفورماعا استانا حالىقارالىق بيرجاسى (AIX) بەسىنشى بولىپ قوسىلىپ, ءوزارا قولجەتىمدىلىك مودەلى بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. پلاتفورما بيرجالاردىڭ تسيفرلىق جەلىسىن قۇرادى جانە ينۆەستورلارعا حالىقارالىق قاتىسۋشى بيرجالاردا ساۋدا-ساتتىققا مۇمكىندىك بەرەدى.
«Abu Dhabi Securities Exchange» باس ديرەكتورى ابدۋللا سالەم ءال-نۋايمي پلاتفورما تەك قولجەتىمدىلىكتى ەمەس, سونىمەن قاتار قاتىسۋشى بيرجالار اراسىنداعى بايلانىستىڭ بارلىق ينفراقۇرىلىمىن دا ۇسىناتىنىن ايتتى. قازاقستان قور بيرجاسى «Tabadul Digital Hub»-قا قوسىلعاننان كەيىن وتىمدىلىك اعىنى مەن قوس نارىقتىڭ ينۆەستورلارىنىڭ قاتىسۋى ۇلعاياتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. جاقىندا تاعى ءۇش بروكەر قوسىلۋدى جوسپارلاپ وتىر: KASE-گە «All Ranks», «International Securities» جانە «BHM Capital» مۇشە بولادى. تاعى بىرنەشە ورتالىق ازيا بيرجالارى قوسىلۋى مۇمكىن.
KASE باسشىسى الينا الدامبەرگەننىڭ ايتۋىنشا, كەلىسىمگە تامىز ايىندا قول قويىلدى.
«بيرجا مۇشەلەرىنىڭ مامىلەلەرى بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋلار KASE كليرينگتىك ورتالىعى ارقىلى تەڭگەمەن جۇرەدى. «Tabadul»-داعى ساۋدا-ساتتىق اياسىندا بارلىق كوميسسيا ۇدەرىستى جەدەلدەتۋ جانە جەڭىلدەتۋ ءۇشىن بارىنشا ازايتىلادى. قازاقستان ەۋروپا مەن ازيا اراسىنداعى نەگىزگى قارجى كوپىرى رەتىندە كاپيتال نارىعىن دامىتۋدا تابىسقا جەتتى. سوڭعى ءۇش جىلدا ەل جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 25 ملرد دوللار تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتتى», دەيدى الينا الدامبەرگەن.
بۇعان بىرنەشە نەگىزگى فاكتور ىقپال ەتەدى: ءبىزدىڭ ەلدىڭ وڭىرلىك قارجى حابى رەتىندە ستراتەگيالىق ورنالاسۋىنا, تسيفرلىق ترانسفورماتسياعا جانە قارجىلىق يننوۆاتسيالارعا بەيىمدىلىگىنە, ينۆەستورلاردىڭ سەنىمىن نىعايتاتىن تۇراقتى فيسكالدىق جانە ماكروەكونوميكالىق ورتا ەكەنىنە نازار اۋدارىلىپ وتىر.
«مۋلتياكتيۆتى پلاتفورما بولا وتىرىپ, KASE اكتسيا, وبليگاتسيا, ۆاليۋتا, اقشا نارىقتارى جانە دەريۆاتيۆتەر ساۋداسىن جەڭىلدەتەدى. ول سونداي-اق ورتالىق كونتراگەنت رەتىندە جۇمىس ىستەيتىن ءوزىنىڭ كليرينگتىك ورتالىعى ارقىلى ساتۋدان كەيىنگى قىزمەتتەردى ۇسىنادى, بۇل نارىقتىڭ تيىمدىلىگىن ودان ءارى ارتتىرادى. جاھاندىق قاتىسۋدى كەڭەيتۋگە ۇمتىلا وتىرىپ, KASE ترانسشەكارالىق ينۆەستيتسيا ءۇشىن مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتىپ, شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن قاشىقتان قول جەتكىزۋدى ەنگىزدى», دەدى الينا الدامبەرگەن.
كەيىنگى بەس جىلدا اكتسيالار نارىعى 40%-عا وسكەن, ال قور نارىعىن كاپيتالداندىرۋ 63 ملرد دوللارعا جەتكەن ء(ىجو-ءنىڭ 26%-ى). اينالىمدا 26 ملرد دوللار سوماعا كورپوراتيۆتىك وبليگاتسيالار بار. ەلدىڭ قارجى ۇيىمدارىنىڭ اكتيۆتەرى 134 ملرد دوللاردى ء(ىجو-ءنىڭ 55%-ىن) قۇرايدى.
قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ماريا حادجيەۆانىڭ ايتۋىنشا, نەگىزگى ينستيتۋتسيونالدىق ينۆەستورلار – بانك, ساقتاندىرۋ ۇيىمى, بجزق جانە ەنداۋمەنت قورلارى. ولاردىڭ ينۆەستيتسيالىق پورتفەلى 63 ملرد دوللارعا جەتكەن.
«وسىنىڭ ءبارى ەلەۋلى ينۆەستيتسيالاردى ءسىڭىرۋ ءۇشىن ىشكى ينۆەستورلىق بازانىڭ الەۋەتىن بىلدىرەدى. بۇعان جەرگىلىكتى ينۆەستورلار تاراپىنان كەيىنگى بىرنەشە جىل ىشىندە وتكەن IPO-عا KEGOC, «قازاتومونەركاسىپ», «قازمۇنايگاز» جانە «Air Astana» ۇلتتىق كومپانيالارىنىڭ جوعارى قىزىعۋشىلىعى دالەل. ىشكى سۇرانىس ۇسىنىستان 2 ەسەگە دەيىن اسىپ ءتۇستى», دەدى كونفەرەنتسيا بارىسىندا ماريا حادجيەۆا.
KASE بيرجا مۇشەلەرىن, ليستينگتىك كومپانيالاردى اشىقتىققا ۇمتىلىسى ءۇشىن, سونداي-اق باق وكىلدەرىن قور نارىعى جاڭالىقتارىن بەلسەندى جاريالاعانى ءۇشىن ماراپاتتادى. جۇلدەگەرلەر قاتارىنان تابىلعان «Egemen Qazaqstan» گازەتى دە KASE-ءنىڭ ارنايى ديپلومىمەن ماراپاتتالدى.
الماتى