سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتا وتىرىسى ءوتتى. وندا سەناتورلار كونستيتۋتسيالىق سوت سۋدياسىنىڭ وكىلەتتىگىن توقتاتۋ جانە لاۋازىمىنان بوساتۋ ماسەلەسىن قارادى. سونداي-اق دەپۋتاتتار كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان ازاماتتاردىڭ اقپارات الۋىن قولجەتىمدى ەتەتىن قۇجاتتى راتيفيكاتسيالادى. وتىرىستا وزگە دە ماسەلەگە قاتىستى دەپۋتاتتىق ساۋال جولداندى.
مارراكەش شارتىنىڭ ماڭىزى
باسقا جۇمىسقا اۋىسۋىنا بايلانىستى ەرلان سارسەمباەۆ سەنات شەشىمىمەن كونستيتۋتسيالىق سوت سۋدياسى لاۋازىمىنان بوساتىلدى. رەگلامەنتكە سايكەس بۇل ماسەلەنى كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ دەپۋتاتتارى الدىن الا تالقىلادى.
سونداي-اق وتىرىس بارىسىندا پالاتا دەپۋتاتتارى «زاعيپتاردىڭ جانە كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان نەمەسە باسپا اقپاراتىن قابىلداۋ قابىلەتى وزگەدەي شەكتەلگەن ادامداردىڭ جاريا ەتىلگەن تۋىندىلارعا قول جەتكىزۋىن جەڭىلدەتۋ تۋرالى مارراكەش شارتىن راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭدى قاراپ, ماقۇلدادى.
دەپۋتاتتار اتاپ وتكەندەي, ەلدىڭ مارراكەش شارتىنا قوسىلۋى كورۋ قابىلەتى ناشار ادامداردىڭ كىتاپ, جۋرنال, وقۋ ماتەريالدارىنا قولجەتىمدىلىگى ارتادى, سونداي-اق ولاردىڭ قوعامنىڭ مادەني جانە الەۋمەتتىك ومىرىنە ەركىن ارالاسىپ كەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. اتاپ ايتقاندا, كەلىسىم اياسىندا تاراپتار اراسىندا قولجەتىمدى فورماتتاعى دانالارمەن الماسۋ جانە ولاردى يمپورتتاۋ تەتىكتەرى قاراستىرىلعان.
ەلىمىزدە تولىققاندى ينكليۋزيۆتى ورتا قالىپتاستىرۋعا جانە بۇل سالاداعى ماسەلەلەردى شەشۋگە بارلىق دەڭگەيدە جۇيەلى ءارى كەشەندى جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت. سونداي-اق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ساراپشىلاردىڭ ءوزارا تىعىز بايلانىسى دا ماڭىزدى. مۇنى قابىلەتى بۇزىلعان ازاماتتارعا اقپاراتتاردىڭ قولجەتىمدىلىگىن جەڭىلدەتۋ تۋرالى زاڭدى قاراۋ كەزىندە سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ايتتى.
– مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ, ونىڭ ىشىندە كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان جەتكىنشەكتەردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاساۋ – مەملەكەتتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. كونستيتۋتسيامىزدا دا بارىنە تەڭ مۇمكىندىكتەر قالىپتاستىرۋ تۋرالى نورمالار بار. سولاردى ىسكە اسىرۋىمىز كەرەك. سونداي-اق بۇل – ءبىزدىڭ ادامگەرشىلىك مىندەتىمىز. وسى باعىتتا مينيسترلىك تاراپىنان اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانىن بىلەمىز. سونىمەن قاتار اتالعان سالاداعى ماسەلەلەردى جۇيەلى جانە تولىققاندى شەشۋگە ءبىزدىڭ دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسىمەن ءتيىستى زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. ول ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە ينكليۋزيۆتى ۇستانىمداردى اتتىرۋدى كوزدەيدى, – دەدى سەنات توراعاسى.
جالپى, بۇل سالادا كوپتەگەن ماسەلە بار. سەنات سپيكەرىنىڭ ايتۋىنشا, ءتيىستى ماماندار دايارلاۋعا, مەكتەپتەردەگى ارنايى سىنىپتاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جەتىلدىرۋگە قاتىستى تۇيتكىلدەر كوپ.
– سوندىقتان اتالعان زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن وسىنداي ماسەلەلەردى شەشۋگە ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىز. بۇگىندە سەناتورلار بۇل سالادا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر, – دەپ م.اشىمباەۆ مۇددەلى تاراپتاردى ورتاق ماقسات جولىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.
قوناەۆ قالاسىن دامىتۋعا قارجى قاراستىرىلماعان
سونىمەن قاتار پالاتا وتىرىسىندا سەناتور سۇلتان دۇيسەمبينوۆ ۇكىمەتكە قوناەۆ قالاسىنداعى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا قارجى قاجەت ەكەنىن ايتىپ, 2023–2025 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ كەزىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن نىسانالى ترانسفەرتتەر قاراستىرۋدى ۇسىندى.
قوناەۆ قالاسىنا الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى مارتەبەسى بەرىلگەننەن كەيىن قالادا ينجەنەرلىك, ەنەرگەتيكالىق, الەۋمەتتىك جانە اكىمشىلىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنا قارجى قاجەتتىگى سەزىلە باستاعان. الايدا سەناتور س.دۇيسەمبينوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جۇمىستاردى ىسكە اسىرۋعا قارجى قارالماعان.
– «ارنا» قوسالقى ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى – ستراتەگيالىق ماڭىزى بار جوبا. مۇنى ىسكە اسىرۋ ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق جانە ونەركاسىپتىك دامۋىنا قۋاتتى سەرپىن بولاتىنى انىق. ول جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا, وندىرىستىك جانە الەۋمەتتىك وبەكتىلەردى ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋگە, سونداي-اق وبلىستىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەپ اتاپ ءوتتى دەپۋتات.
وڭىردەگى جۇمىستار باستالعانىنا قاراماستان, 2023–2025 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەتتە بىرنەشە جوبانى قارجىلاندىرۋ نازاردان تىس قالعان. بۇل قالانى دامىتۋعا باعىتتالعان شارالاردىڭ ۋاقتىلى ورىندالۋىن قيىنداتىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, بۇلار – اكىمشىلىك عيماراتتار, ەنەرگەتيكا جانە كولىك كوممۋنيكاتسيالارى, سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ جانە مادەنيەت مەكەمەلەرى سياقتى ستراتەگيالىق نىساندار.