• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
الەم 05 قاراشا, 2024

اقش سايلاۋىنىڭ شارىقتاۋ شەگى

136 رەت
كورسەتىلدى

بۇگىن اقش-تا پرەزيدەنت سايلاۋى وتەدى. امەريكالىقتار پرەزيدەنتتەن بولەك, وكىلدەر پالاتاسىنىڭ بارلىق قۇرامىنا, سەنات­تىڭ ۇشتەن بىرىنە داۋىس بەرەدى. سايلاۋالدى جارىستا كىم كوش باستاپ تۇر؟ وكىلدەر پالاتاسى مەن سەناتتا قاي پارتيا ۇستەمدىك ورناتادى؟ سايلاۋ ناتيجەلەرى قاشان جاريالانادى؟

مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنداعى الپاۋىت ەلدەگى سايلاۋ ناتيجەسىن ءبىز سولتۇستىك امەريكانىڭ شىعىس ۋاقىتى بويىنشا ساعات 18.00-دە (ورتالىق ەۋروپا بو­يىنشا سارسەنبى ءتۇن ورتاسى) بىلەمىز. ال سايلاۋ ءتۇنى «The Associated Press» پرەزيدەنت, گۋبەرناتورلار جانە كونگرەسستەن باستاپ جەرگىلىكتى سايلاۋعا دەيىنگى بارلىق ءتىزىم بويىنشا ناتي­جەنى جاريالايدى. ادەتتە, سايلاۋدا كىم جەڭىسكە جەتكەنى داۋىس بەرۋ تۇنىندە جاريالانادى, الايدا 2020 جىلى وتكەن ساياسي ناۋقاندى الىپ قاراساق, بارلىق بيۋللەتەندى ساناۋعا بىرنەشە كۇن قاجەت بولعان.

«Euronews» اقش-تىڭ مەرزىمى­نەن بۇرىن داۋىس بەرۋ قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنە وتىرىپ, قازىرگى ۋاقىتتا 65 ميلليوننان اسا امەريكا­لىق داۋىس بەرگەنىن حابارلادى. الاي­دا ءارتۇرلى شتاتتارداعى داۋىستاردى وڭدەۋ ەرەجەلەرىندەگى ايىرماشىلىققا بايلانىستى اقش پرەزيدەنتى بولىپ دونالد ترامپ نەمەسە كامالا حارريس سايلانعانىن انىقتاۋعا بىرنەشە كۇن قاجەت بولۋى مۇمكىن.

داۋىس بەرۋ قارساڭىنداعى اپتانىڭ دەمالىس كۇندەرى كامالا حارريس پەن دونالد ترامپ «اۋىتقىمالى» شتاتتاردا ميتينگ وتكىزدى. اقش ءباسپاسوز قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا, دەموكرات كامالا حارريس پەن رەسپۋبليكاشىل دونالد ترامپ وسى شتاتتارداعى سايلاۋشىلاردى ء«وز جاعىنا» شىعارۋعا تىرىسىپ باققان. ەكى ۇمىتكەر دە ەكونوميكا جانە باسقا ماسەلەلەر قامتىلعان باعدارلامالارىن قايتا ۇسىنعان.

سولتۇستىك كارولينانىڭ گاستونيا قالاسىندا وتكەن ميتينگتە دونالد ترامپ تۇرعىندارعا «امەريكالىق ارماندى» قايتارۋعا ۋادە بەردى. سونداي-اق ول قالا ماڭىنداعى امەريكالىقتار ۇنەمى ءتۇرلى شابۋىلدارعا ۇشىرايتى­نىن ايتىپ, ەگەر ءوزى مەملەكەت باسشىسى بولىپ سايلانعان جاعدايدا ميلليونداعان يمميگرانتتى دەپور­تاتسيالاۋعا ۋادە بەردى. «ال ەگەر ك.حارريس جەڭىسكە جەتسە, امەريكاداعى ءاربىر قالا بوسقىنداردىڭ كەدەي, قاۋىپتى لاگەرىنە اينالادى», دەپ مالىمدەدى. بۇدان سوڭ ترامپ ۆيردجينياعا كەلدى, بۇل جەردە دە ءدال وسىنداي مالىمدەمە جاساپ, اقش ەل تاريحىنداعى ەڭ ۇلكەن ساياسي جەڭىستىڭ الدىندا تۇرعانىن ايتتى. ء«بىز حالىقتىق داۋىس بەرۋدە جەڭىسكە جەتەمىز», دەدى ترامپ جينالعاندارعا.

ال كامالا حارريس ەلدى «كوشباسشى­لاردىڭ جاڭا بۋىنىن» قالىپتاستىرۋعا ۇگىتتەپ, وزىنە داۋىس بەرۋگە شاقىردى. «مەن بۇل كوشباسشىلىق جولدى امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ كەلەسى پرەزيدەنتى رەتىندە ۇسىنىپ, ونى قالىپتاستىرۋعا دايىنمىن», دەدى ول «Atlanta Civic Center»-دەگى ميتينگتە. حارريس جاقتاستارىنا ترامپ اقۇيگە ورالعان جاعدايدا بيلىكتى اسىرا پايدالاناتىنىن ەسكەرتتى. «بۇل بار­عان سايىن تۇراقسىز, كەك الۋعا قۇمار, شاعىمدارعا بوي الدىراتىن جانە باقىلاۋسىز بيلىككە ۇمتىلاتىن ادام», دەپ اتاپ ءوتتى حارريس قارسىلاسىن ءسوز ەتىپ. سونداي-اق ول قولجەتىمدى باسپانا مەن دەنساۋلىق ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە جانە ايەلدەردىڭ رەپرودۋكتيۆتى قۇقىقتارىن قورعاۋعا ۋادە بەردى.

جالپى, امەريكالىقتاردىڭ وسى سايلاۋعا ىنتاسى مەرزىمىنەن بۇرىن داۋىس بەرۋگە كەلگەندەردىڭ تالپىنىسىنان كورىنەدى دەيدى ساراپشىلار. ماسەلەن, فلوريدا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سايلاۋ زەرتحاناسىنىڭ مالىمەتى بو­يىنشا, وسى كورسەتكىش 70 ميلليوننان اسادى. بۇل – 2016 جانە 2012 جىلدارى مەرزىمىنەن بۇرىن بەرىلگەن بيۋل­لەتەندەردىڭ سانىنان الدەقايدا كوپ.

ءحارريستىڭ سايلاۋالدى ناۋقانىنىڭ ماڭىزدى ساتتەرىنىڭ ءبىرى جەكسەنبى­دە CBS جانە FOX-تا ۇلتتىق فۋتبول ليگاسىنىڭ ماتچتارى كەزىندە, سونىڭ ىشىندە «Green Bay Packers»-ءتىڭ دەترويت ارىستاندارىنا قارسى ويىنى كەزىندە كورسەتىلگەن ەكى مينۋتتىق بەينەروليگى بولدى. وندا ءحارريستىڭ سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە ادامدارمەن قالاي سويلەس­­كەنى, كورەرمەندەرگە تىكەلەي مالىمدەمە جاسا­­عانى كورسەتىلگەن. «مەن سىزدەردەن ماعان داۋىس بەرۋدى سۇرايمىن, ويتكەنى پرەزيدەنت رەتىندە مەن امەريكا حال­قى ءۇشىن كۇرەسەمىن», دەيدى ول بەينەروليك سوڭىندا. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت دجو بايدەن پەنسيلۆانيا شتاتىنىڭ سكرانتون قالاسىنداعى اعاش ۇستالارى كاسىپوداعىنداعى ءىس-شارادا كامالا حارريس پەن ونىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتتىككە كانديداتى تيم ۋولتسقا داۋىس بەرۋگە شاقىردى.

«FiveThirtyEight»-ءتىڭ سايلاۋ الدىن­داعى ساۋالنامالار ناتيجەسى كورسەت­كەندەي, ەكى كانديداتتىڭ اراسىندا مينيمالدى الشاقتىق بار. حارريس 48 پا­يىز, ال ترامپ 47 پايىزدان ءسال تومەن داۋىس جيناعان. سايلاۋ ناۋقانىنىڭ سوڭ­عى كۇندەرىندە «اۋىتقىمالى» شتات­تارعا باستى نازار اۋدارىلىپ وتىر. بۇلار – اريزونا, دجوردجيا, ميچي­­گان, نەۆادا, سولتۇستىك كارولينا, پەن­­سيل­ۆانيا جانە ۆيسكونسين شتاتتارى.

سونداي-اق ايوۆا شتاتىندا جۇرگى­زىلگەن ساۋالنامادا كامالا حارريس كوش باستاپ تۇر. سەنبى كۇنى كەشكە جاريالانعان «Des Moines Register» ساۋالناماسى ءحارريستىڭ شتات كوشباسشىسىنان 3 پايىزعا وزىپ كەتكەنىن كورسەتتى. بۇل ترامپتىڭ پرەزيدەنتتىككە جەتۋ جولىن ەداۋىر قيىنداتادى. ويتكەنى ول حارريس پەن دەموكراتتاردان مۇمكىندىگىنشە كوپ شتاتتاردى تارتىپ الۋعا تىرىس­تى. ساۋالنامانى ايوۆا شتاتىندا ور­نا­لاسقان ەنن سەلتسەردىڭ ساۋالناما فيرماسى جۇرگىزگەن. بۇل مەكەمە نەگىزى شتاتتاعى ساۋالنامالاردىڭ ءدال ناتيجەسىن شىعاراتىنى ءۇشىن جوعارى باعالانعان. سەلتسەر ايوۆادا سايلاۋ الدىندا وتكىزگەن سوڭعى ساۋال­ناماعا سايكەس, حارريس تۇسىك جاساتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە الاڭداعان كانديدات رەتىندە ترامپتان وزىپ كەتكەن. سەلتسەر ساۋالناماسىنىڭ ناتيجە­لەرى جاريالانعان كەزدە ولار بىر­دەن امەريكالىق ساياسي بۇقارالىق اق­پارات قۇرالدارىنىڭ نازارىن اۋدار­دى. وسىدان سوڭ ترامپتىڭ سايلاۋالدى كومپانياسى تەز ارادا پرەسس-رەليز شىعارىپ, ونى باسقا ساۋالناماعا قارسى قويدى. جالپى, «Euronews» ساراپ­شىلارىنىڭ پىكىرىنشە, حارريس تە, ترامپ تا جەتى نەگىزگى «اۋىتقىمالى» شتاتتاردىڭ ەشقايسىسىندا دا بەلگىلى ءبىر ارتىقشىلىققا يە ەمەس.

اقش سايلاۋعا دايىندالىپ جات­قاندا, كوپتەگەن ساراپشى ترامپتىڭ جەڭىسى الەمدىك ەكونوميكاعا قالاي اسەر ەتەتىنىن بولجادى. ءبىر جاعىنان ەۋروپا, ازياعا حارريس قانداي پايدا اكەلەدى دەگەن ساۋالدىڭ جاۋابىن تابۋعا تىرىستى. «مەنىڭ پرەزيدەنتتىگىم دجو بايدەن پرەزيدەنتتىگىنىڭ جالعاسى بولمايدى», دەگەن ەدى كانديدات كامالا حارريس وتكەن ايدا «Fox News»-كە بەرگەن سۇحباتىندا. ىشكى ساياساتقا قاتىستى بۇل مالىمدەمەسى راس بولۋى مۇمكىن دەيدى ساراپشىلار. الايدا ءحارريستىڭ سايلاۋداعى جەڭىسى ەرەكشە جاھاندىق دۇربەلەڭ تۋدىرماۋى مۇمكىن. ونىڭ ىشىندە ەۋروپاعا, ازياعا كوپ وزگەرىس اكەلە قويۋى ەكىتالاي ەكەنىن العا تارتادى «Euronews» ساراپشىلارى.

قازىر اقش پەن قازاقستان اراسىندا ءبىلىم الماسۋ, مادەني بايلانىس جاقسى جولعا قويىلعان. اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ەنتوني بلينكەننىڭ بىلتىر قازاقستانعا جاساعان ساپارى ەكى  ەل اراسىنداعى بايلانىستىڭ نىعايىپ كەلە جاتقانىن بىلدىرەدى. اقش-تىڭ 47-پرەزيدەنتى كىم بولسا دا ەكى ەل ارا­سىنداعى بايلانىس وسى قارقىنمەن دامي بەرەدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار