سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتا وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان جوعارعى سوت سۋدياسىن سايلادى جانە بيولوگيالىق ماتەريال الماسۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى.
وتىرىس باستالىسىمەن جوعارعى سوت كەڭەسىنىڭ توراعاسى دميتري مالاحوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ جوعارعى سوت سۋدياسى لاۋازىمىنا سايلاۋ تۋرالى ۇسىنىسىن وقىپ بەردى. سەناتتىڭ سالالىق كوميتەتى كانديداتۋرانى الدىن الا قاراپ, تالقىلادى, ناتيجەسىندە دەپۋتاتتار جوعارعى سوت سۋدياسى قىزمەتىنە دەنيس ءشيپتى سايلادى.
سونداي-اق پالاتا وتىرىسىندا «بيولوگيالىق ماتەريال الماسۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ قارالىپ, ماقۇلداندى. اتالعان قۇجاتتىڭ نورمالارى اسا قاۋىپتى اۋرۋلاردىڭ زەرتحانالىق دياگنوستيكاسىن جەتىلدىرۋگە, ميكروورگانيزمدەردىڭ (شتامداردىڭ) ۇلتتىق كوللەكتسيالارىن تولىقتىرۋعا جانە كەلىسىمگە قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ اۋماقتارىن ەپيزووتيادان قورعاۋعا باعىتتالعان. كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ جانۋارلار جۇقپالى اۋرۋلارىنىڭ تارالۋىن بولعىزباۋ جانە وسىنداي اۋرۋلاردىڭ زەرتحانالىق دياگنوستيكاسىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
– قارالعان كەلىسىم جانۋارلاردىڭ ينفەكتسيالىق اۋرۋلارىنىڭ تارالۋىنا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى. اتاپ ايتقاندا, تاراپتاردىڭ اسا قاۋىپتى اۋرۋلاردىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋ, انىقتاۋ جانە جولىن كەسۋ جونىندەگى بىرلەسكەن ءىس-شارالارى قاراستىرىلعان. ماقۇلدانعان زاڭ كەلىسىمگە قاتىسۋشى ەلدەر اراسىندا ۆەتەريناريا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز, – دەدى م.اشىمباەۆ.
قۇجات ەرەجەلەرىنە سايكەس, اككرەديتتەلگەن جانە رەفەرەنتتىك زەرتحانالار مەن ورتالىقتاردا بيوماتەريالعا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ كەزىندە تاراپتاردىڭ ەپيزووتيالىق احۋالى, سونداي-اق عىلىمي مۇددەلەرى ەسكەرىلەتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. وسىلايشا, ماتەريالدى ىرىكتەۋ, قاپتاۋ مەن تاسىمالداۋ حالىقارالىق ستاندارتتارعا, ونىڭ ىشىندە دۇنيەجۇزىلىك جانۋارلار ساۋلىعىن قورعاۋ ۇيىمىنىڭ ۇسىنىمدارىنا ساي جۇزەگە اسىرىلادى. كەلىسىمگە سايكەس, الۋشى بيوماتەريالدى ءتيىستى قورعاۋ (بيوقاۋىپسىزدىك) جۇيەسى بار ءوز زەرتحاناسىندا دياگنوستيكالىق, مونيتورينگتىك جۇمىستار نەمەسە عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ماقساتىندا عانا پايدالانادى. كەز كەلگەن زەرتتەۋ اياقتالعان سوڭ الۋشى وسى زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋ ناتيجەلەرى تۋرالى ءونىم بەرۋشىنى حاباردار ەتۋگە مىندەتتەنەدى.
سونىمەن قاتار وتىرىستا سەناتور گەننادي شيپوۆسكيح دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. ول ءوز ساۋالىندا TikTok پلاتفورماسىندا نەگاتيۆ كونتەنتتىڭ تارالۋىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, مۇنداي مازمۇنداعى ونىمدەر بالالاردىڭ پسيحيكالىق ءارى فيزيكالىق اۋىتقۋشىلىقتارىنا اكەلىپ سوعۋى مۇمكىن ەكەنىن, سونداي-اق اتالعان جەلى ازاماتتاردىڭ جەكە دەرەكتەرىنىڭ كيبەرقاۋىپسىزدىگى مەن قۇپيالىلىعىنا قاۋىپ توندىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى دەپۋتات پروبلەمانى وڭ شەشۋ ءۇشىن بىرقاتار شارا ۇسىنىپ, ۇكىمەتتى مۇنى ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتۋگە شاقىردى.
سەناتوردىڭ ۇكىمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆكە جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا قازاقستانداعى TikTok الەۋمەتتىك جەلىسىن رەتتەۋدى كۇشەيتۋ كەرەكتىگى تۋرالى ماسەلە كوتەردى. دەپۋتات پلاتفورمانى پايدالانۋشىلاردىڭ كوبەيىپ بارا جاتقانى جانە ونىڭ ىشىندە جاسوسپىرىمدەردىڭ كوپتىگىنە, ودان كەيىن بۇل پلاتفورما مازمۇنىنىڭ تەرىس اسەرىنە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. كەيبىر قولدانۋشىلار TikTok-تى وڭ ماقساتتا پايدالانىپ جاتسا دا ول بۇگىندە شولگە تامعان تامشىداي بولىپ وتىر. ءبىلىم دەڭگەيىن كوتەرۋ مەن تاريحتى زەردەلەۋ جانە باسقا دا تانىمدىق تاقىرىپتا قولدانۋشىلار جالپى مازمۇننىڭ از عانا بولىگىن قۇرايدى.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, بالالاردىڭ پسيحيكاسى مەن جالپى دەنساۋلىعىنا تەرىس اسەر ەتەتىن, سونداي-اق كيبەرقاۋىپسىزدىك پەن دەرەكتەردىڭ قۇپيالىلىعىنا قاۋىپ توندىرەتىن بەينەكورىنىستەر پلاتفورمادا كەڭىنەن تارالىپ جاتىر. گەننادي شيپوۆسكيح فرانتسيا, كانادا, قىرعىزستان سياقتى كوپتەگەن ەل TikTok-تى پايدالانۋدى شەكتەپ, ءتيىستى شارالار قابىلداعانىن اتاپ ءوتتى.
– TikTok پلاتفورماسى ەكسترەميزمدى, راديكاليزمدى, سەپاراتيزمدى, شەكتەن تىس قاۋىپتى جانە مورالدىق قۇندىلىقتارعا قايشى كونتەنتتەردى انىقتاۋ جانە شەكتەۋ بويىنشا ناقتى الگوريتمدى ۇسىنۋى كەرەك. سونداي-اق TikTok پلاتفورماسى جاس بالالاردى ونلاين قاۋىپتى كونتەنتتەن قورعاۋ ماقساتىندا YouTube Kids سەكىلدى بالالارعا ارنالعان ارنايى جەلى ۇسىنۋعا ءتيىس. 13 جاسقا تولماعان بالالاردىڭ TikTok-قا اتا-اناسىنىڭ تەلەفونىنان كىرگەن جاعدايدا Face ID تەحنولوگياسى ارقىلى بۇعاتتاۋ مەحانيزمىن قاراستىرۋ كەرەك. ولاي بولماعان جاعدايدا ەلىمىزدە TikTok پلاتفورماسىن بۇعاتتاۋدى سۇرايمىز. بۇل ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋ ەل ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعىن جانە مورالدىق قۇندىلىقتارىن ساقتاپ قالۋعا, سونداي-اق جاستار اراسىندا تارالىپ جاتقان قاۋىپتى ادەتتەردى ازايتۋعا باعىتتالعان قادام بولماق, – دەدى گ.شيپوۆسكيح.