اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ قانداي ارتىقشىلىعى بار؟ ەلدەگى اۋىل-ايماقتاردى گازداندىرۋ ماسەلەسى قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟ «Amanat» پارتياسى جانىنداعى وڭىرلىك دامۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كەڭەستىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا وسى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
ءماجىلىس سپيكەرى, «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن اەس سالۋ جونىندەگى حالىق شتابى ەل ايماقتارىن ارالاپ, جۇرتشىلىققا جوبانىڭ ماڭىزىن ءتۇسىندىرىپ جاتىر. بۇل باستاما ەل ەكونوميكاسىنىڭ ەنەرگەتيكالىق قاجەتتىلىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋ ءارى ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان ەدى.
پارتيانىڭ وڭىرلىك دامۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى بەرىك بەيسەنعاليەۆ اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ قازاقستان ءۇشىن ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, گەنەراتسيانىڭ بۇل ءتۇرى ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزدىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان قاجەتتىلىكتەرىن ەداۋىر وتەي الادى. قازاقستاندا اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ – وبەكتيۆتى قاجەتتىلىك. ەكونوميكامىز ءوسىپ كەلەدى. جاڭا ونەركاسىپتىك وندىرىستەر سالىنىپ, حالىق سانى ارتىپ كەلەدى. بۇل ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ جىلىنا كەمىندە 3%-عا وسەتىنىن بىلدىرەدى. ال جۇمىس ىستەپ تۇرعان جىلۋ-ەلەكتر ستانسالارى مەن گرەس-تەردىڭ 70%-ى توزعان, جاڭا نىساندار سالۋ قاجەت. بۇگىننىڭ وزىندە ءبىز ەلەكتر قۋاتىن يمپورتتاۋعا ءماجبۇرمىز», دەدى كەڭەس وتىرىسىندا ب.بەيسەنعاليەۆ.
ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, بىلتىر ەلىمىزگە رەسەيدەن شامامەن 2 ملرد كيلوۆاتت-ساعات ەلەكتر قۋاتى يمپورتتالعان. كەڭەس توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, بولاشاقتا سىرتقى نارىقتاردا ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ بۇدان دا قىمباتقا ءتۇسۋى مۇمكىن.
«ايتالىق, شىمكەنت جىلىنا 1,6 ملرد كيلوۆاتت-ساعات تۇتىنادى. وسىلايشا, ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگى تۋرالى ماسەلە تۋىندايدى»,دەدى ول.
ال ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى الىبەك جاماۋوۆ اەس قۇرىلىسىنىڭ قاجەتتىلىگىن ەلىمىزدە جاڭا ءوندىرىس ورىندارىنىڭ كوپتەپ اشىلىپ جاتقانىمەن بايلانىستىردى.
«ەكونوميكامىز قارقىندى دامىپ كەلەدى, جاڭا ءوندىرىس ورىندارى اشىلىپ جاتىر, ولاردى ۇزدىكسىز ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. بۇل رەتتە ءبىز ەلەكتر قۋاتىن الاتىن بارلىق گەنەراتسيا كوزدەرىن قاراستىرۋىمىز كەرەك. ونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ 2060 جىلعا دەيىن تومەن كومىرتەكتى بەيتاراپتىققا قول جەتكىزۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەرى دە بار. وسىلايشا, بۇل قادام قازاقستاننىڭ ەكولوگيالىق احۋالىن جاقسارتىپ, كومىرقىشقىل گازىنىڭ شىعارىندىلارىن قىسقارتۋ ارقىلى كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قارسى كۇرەستە ماڭىزدى ۇلەس قوسادى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
جيىنعا ونلاين قاتىسقان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ وكىلدەرى دە اتوم ەلەكتر ستانساسى وڭىرلەر ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى. بۇگىندە ايماقتارداعى ونەركاسىپ ورىندارىنىڭ ەلەكتر قۋاتىنا دەگەن سۇرانىسى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. وسى رەتتە جاڭا گەنەراتسيا كوزى ولاردى تۇراقتى ءارى سەنىمدى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ كەپىلى بولماق.
سونىمەن قاتار وتىرىستا ايماقتاردى كوگىلدىر وتىنمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىسى ءسوز بولدى. كەڭەس توراعاسى ب.بەيسەنعاليەۆ گاز قۇبىرلارىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىنىڭ تاپشىلىعىن جويۋ ءۇشىن جاڭا جوبالاردى ساپالى جوسپارلاۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
«قازىرگى ۋاقىتتا گاز بەرىلىپ جاتقان كەيبىر وڭىرلەردە ءىرى كاسىپورىنداردىڭ كوبى گازعا قوسىلۋعا سۇرانىس ءبىلدىرىپ جاتىر. ال گاز قۇبىرلارى جەتىسپەي, تاپشىلىققا تاپ بولىپ وتىرمىز. مۇنداي جاعداي تەمىرتاۋ قالاسى مەن قاراعاندى وبلىسىندا ايقىن بايقالادى. سوندىقتان جاڭا كومپرەسسورلىق ستانسالار سالۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ كەرەك», دەدى ول.
ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى ءا.جاماۋوۆتىڭ مالىمەتىنشە, قازىرگى تاڭدا قازاقستان حالقىنىڭ 60 پايىزى گازعا قول جەتكىزىپ وتىر, بۇل شامامەن 12 ميلليون ادامدى قۇرايدى.
استانانى گازبەن قامتۋ جۇمىستارى دا كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. قازىر قالاداعى گازبەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 750 شاقىرىمدى قۇرايدى, 12,5 مىڭ ابونەنت گازعا قوسىلعان.
جيىن سوڭىندا ب.بەيسەنعاليەۆ ەلدى گازبەن قامتاماسىز ەتۋدە الەۋمەتتىك تۇرعىدان وسال توپتاردى قولداۋ دا ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا حالىقتى گازبەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنە قوسۋ شىعىندارىن سۋبسيديالاۋ شارالارىن قايتا قاراۋ تاپسىرىلدى.