G7 سامميتىنە شاقىرىلمايتىن سىڭايلى

شاراينا گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەل ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 7-8 ماۋسىمىندا باۆاريادا ءوتۋى جوسپارلانعان G7 سامميتىنە رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين قاتىساتىنىنا كۇمانمەن قارايدى. بۇل تۋرالى ول نەمىستىڭ بەلگىلى جۋرنالىنا بەرگەن سۇحباتىندا مالىمدەدى.  «ۇلكەن جەتىلىك» ارقاشان ءوزىن قۇندىلىقتار قوعامداستىعى دەپ سانايدى. قىرىمنىڭ اننەكسياسى حالىقارالىق قۇقىق قاعيداتتارىن ورەسكەل بۇزۋدىڭ ايعاعى بولىپ تابىلادى, دەدى ءوزىنىڭ سۇحباتىندا ا.مەركەل. گفر ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى, سونداي-اق, رەسەيگە قارسى ساۋدا شەكتەۋلەرى الىپ تاستالعانىن قالامايتىنىن ءبىلدىردى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, سانكتسيالار وزىندىك ءبىر ماقسات ەمەس, بىراق ءدال قازىرگى كەزدە ونى الىپ تاستاۋعا نەگىز جوق. بۇگىنگى جاعدايدى ەسەپكە الا كەلگەندە, سانكتسيالار كۇشىندە قالادى. قاراباق بىتىمگەرشىلىكتى قالاماي ما؟ تانىلماعان تاۋلى قاراباق رەسپۋبليكاسىنىڭ (تقر) قورعانىس مينيسترلىگىندەگىلەر ازەربايجانمەن شەكارالاس اۋدانداردا قارۋ داۋىسى ەستىلگەنىن جاريا ەتتى. ازەربايجاننىڭ قارۋلى كۇشتەرى قاڭتاردىڭ 15-ىنەن 16-سىنا قاراعان ءتۇنى بىتىمگەرشىلىك رەجىمىن شامامەن 200 مارتە بۇزدى, دەيدى مينيسترلىكتەگىلەر. اتالعان تانىلماعان رەسپۋبليكا قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى تقر قورعانىس ارمياسى جاعىنا شامامەن 200-دەن استام وق اتىلعانىن اتاپ كورسەتتى. ازەربايجاننىڭ قورعانىس مينيسترلىگى ءوز كەزەگىندە بىتىمگەرشىلىك رەجىمىن بۇزدى دەپ ارميان جاعىن ايىپتادى. ۆەدومستۆونىڭ حابارلاماسىندا وتكەن تاۋلىكتە ارميان اسكەرلەرى ازەربايجان شەپتەرىن شامامەن 50 رەت اتقانى كولدەنەڭ تارتىلادى. رەسەيدى الىپ دەرجاۆا دەپ تانيدى تانزانيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى بەرنارد كاميلليۋس مەمبە رەسەي استاناسى – ماسكەۋدە رەسمي ساپارمەن بولدى. ول وسى ساپارى كەزىندە رەسەيدى الىپ دەرجاۆا (سۆەرحدەرجاۆا) دەپ اتادى. بۇل مالىمدەمەسىن تانزانيانىڭ باس ديپلوماتى رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆپەن كەلىسسوز كەزىندە جاسادى.  «ارينە, رەسەي – الىپ دەرجاۆا. ءبىز رەسەي اتقارۋعا ءتيىستى تاريحي ءرولدى ەشقاشان ەسىمىزدەن شىعارمايمىز», دەپ اتاپ كورسەتكەن مەمبە. افريكا قۇرلىعىندا ورنالاسقان مەملەكەت سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى, سونداي-اق, وزىندە رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينگە ارنالعان جولداۋ بار ەكەنىن حابارلاعان. بىراق قۇجاتتىڭ نە تۋرالى ەكەنىن اشىپ ايتپاعان. لاۆروۆ ءوز كەزەگىندە تانزانيانىڭ وڭىرلىك جانجالداردى رەتتەۋدە اتقارۋى ءتيىس ءرولىن جوعارى باعالاعان.

قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:

*رەسەيدىڭ يركۋتسك وبلىسىنىڭ انگارسك قالاسىنداعى اۆتوبۋس ايالداماسىندا بولعان جارىلىستىڭ قۋاتى 1 كيلوگرامم تروتيلگە تەڭ ەكەن. جارىلىس سالدارىنان ءبىر ايەل ادام جەڭىل جارالانسا, ءبىر ەر ادام وڭ اياعىنان ايرىلعان. لاڭكەستىكتى كىم جاساعانى ءالى انىقتالماي وتىر. *قىتايدىڭ گۋانسي-چجۋان اۆتونوميالى اۋدانىنىڭ نينمين ۋەزىندەگى سۋپەرماركەت جانىندا گاز جارىلدى. وقيعا سالدارىنان 6 ادام قازا تاپسا, 19-ى جارالانعان. جاراقات العان ەكەۋدىڭ جاعدايى ناشار كورىنەدى. وقيعا ورنىندا تەرگەۋ-تەكسەرۋ جۇمىستارى جالعاستىرىلۋدا. *رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ 7 سۋبەكتىسىنىڭ باسشىلىعى الكوگولدى ىشىمدىك ساتىپ الۋعا رۇقسات ەتىلەتىن ازاماتتاردىڭ جاسى كەم دەگەندە 21-دە بولۋى قاجەت دەگەن ۇستانىمعا قولداۋ ءبىلدىردى. بىلتىرعى جىلدىڭ قازانىندا جۇرگىزىلگەن ساۋالداماعا سايكەس, مۇنداي باستامانى رەسەيلىكتەردىڭ 79 پايىزى قولدايتىنى انىقتالعان. سيرياعا 400 اسكەري اتتاندىرادى پەنتاگون «يسلام مەملەكەتى» (يم) قارۋلى جاساعىنا قارسى تۇرىپ كەلە جاتقان سيريالىق كوتەرىلىسشىلەردى جاتتىقتىرۋ ءۇشىن 400-دەن استام امەريكالىق اسكەريدى سول ەلگە جىبەرۋدى جوس­پارلاپ وتىر. بۇل تۋرالى پەنتاگوننىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ستيۆ ۋوررەنگە سىلتەمە جاساي وتىرىپ, «رەيتەر» اگەنتتىگى حابارلادى. بۇل جەردە اڭگىمە قازىرگى كەزدە پرەزيدەنت باشار اسادتىڭ رەجىمىمەن جانە يم ەكسترەميستەرىمەن كۇرەس جۇرگىزىپ جاتقان سيريا وپپوزيتسياسىنىڭ جاساقتارى تۋرالى بولىپ وتىر. وپپوزيتسيا سيريا ازات ەتۋ ارمياسىنىڭ جاۋىنگەرلەرىنەن, سونداي-اق, ۇساق اسكەري توپتاردان جاساقتالعان. ال امەريكالىقتاردىڭ ناقتى كىمدەردى جاتتىقتىراتىنى تۋرالى ەشتەڭە ايتىلمايدى. پەنتاگوننىڭ جوسپارىنشا, ءبىر جىلدا 5 مىڭ سيريالىق كوتەرىلىسشى جاتتىقتىرىلماق. قارۋ الىپ جۇرۋگە رۇقسات سۇرايدى ەۋروپالىق وداقتاعى اسا ءىرى ەۆرەي فەدەراتسياسى ەۋروپالىق زاڭ شىعارۋشىلاردى وزدەرىن قورعاۋ ءۇشىن قارۋ الىپ جۇرۋگە رۇقسات بەرۋگە شاقىردى. ەۋرووداق ەلدەرى ىشكى ىستەر مينيسترلەرىنە جولدانعان حاتقا راۆۆين مەناحەم مارگولين قول قويىپتى. مارگولين ەۋروپا ەۆرەيلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ باسشىسى بولىپ تابىلادى. ال حاتتا بىلاي دەلىنىپتى: «پاريجدەگى وقيعالار, سونداي-اق, سوڭعى جىلدارى ەۋروپاداعى ەۆرەي قوعامى اتىنا كەلىپ ءتۇسىپ جاتقان كوپتەگەن قورقىتىپ-ۇركىتۋلەر سوزدەن ناقتى ىسكە كوشۋ قاجەت ەكەنىن ايعاقتاپ بەرىپ وتىر». حاتتا ەۆرەي قوعامىنا جەكە قارۋلى كۇزەت قۇرۋعا رۇقسات بەرىلۋى سۇرالادى. ونىڭ ۇستىنە, ەۆرەيلەردى ەۋروپالىق كۇش قۇرىلىمدارىنىڭ وكىلدەرى وقىپ-ۇيرەتۋى كەرەك ەكەن. عارىشقا ۇشا المايتىن بولىپ وتىر ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ كۇزىندە عارىشتىق تۋريست رەتىندە حالىقارالىق عارىش ستانساسىنا اتتانۋدى جوسپارلاعان بريتانيالىق ءانشى سارا برايتماننىڭ بۇل ويى اناسىنىڭ سىرقاتتانىپ قالۋىنا بايلانىستى كەيىنگە شەگەرىلدى. ءانشىنىڭ عارىشقا ساپارىنا وراي جاتتىعۋلارى جاقىن ارادا باستالۋى ءتيىس بولاتىن. ەندى ول وتباسىلىق جاعدايىنا بايلانىستى قايتادان ۇلىبريتانياعا ۇشىپ كەتكەن. بىراق جاقىن ارادا ماسكەۋگە قايتا ورالۋعا ۋادە بەرىپتى. بۇل تۋرالى «روسكوسموستىڭ» ۇشۋ باعدارلامالارىنىڭ جەتەكشىسى الەكسەي كراسنوۆ حابارلادى. ءسويتىپ, 19 قاڭتارعا بەلگىلەنگەن جاتتىعۋلار بەلگىسىز ۋاقىتقا كەيىنگە شەگەرىلىپ وتىر. ال برايتمان عارىشقا اتتانعان جاعدايدا 52 ميلليون دوللار تولەيتىن بولادى. ءانشى 8-ءشى عارىشتىق تۋريست اتانۋى ىقتيمال. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.