ول رەسەيدەگى ومبى قازاقتارىنىڭ رۋحاني دەم بەرۋشىسى, وسىنداعى مادەني ءىس-شارالاردىڭ باستاماشىسى بولىپ وتىر
رەسەي فەدەراتسياسى كوپ ۇلتتى مەملەكەت بولىپ تابىلادى. ەلدىڭ كونستيتۋتسياسىندا وندا تۇراتىن حالىقتاردىڭ ءوزىن ءوزى بيلەۋى جانە ولاردىڭ تەڭ قۇقىلىق قاعيداتتارى ناقتىلانعان. سوندىقتان مەملەكەتتىڭ ىشكى ساياساتىندا ۇلتارالىق قاتىناستار, سونداي-اق, ەلدەگى تۇراقتىلىق ماڭىزدى ءرول اتقارادى. بۇل ماسەلەلەردە ۇلتتىق مادەني ورتالىقتاردى قۇرىپ, بارلىق ەتنوستاردىڭ دامۋىنا جاعدايلار جاساۋدىڭ ورنى ەرەكشە بولەك.
رەسەيدىڭ بىرقاتار وڭىرلەرىندە, ونىڭ ىشىندە قازاقستانمەن شەكارالاس جاتقان وبلىستار اۋماعىندا قازاقتار كوپتەپ شوعىرلانعان. سونداي ايماقتاردىڭ ءبىرى – ءبىزدىڭ ومبى وبلىسى. سوڭعى جۇرگىزىلگەن بۇكىلرەسەيلىك حالىق ساناعىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, وبلىس اۋماعىندا 78300-دەن استام قازاق تۇرادى ەكەن. بۇل ومبى وبلىسىندا تۇراتىن حالىقتىڭ 4,1 پايىزىن قۇرايدى. جالپىلاي العاندا, قانداستارىمىز باتىس سىبىردەگى تاريحي جانە ەتنوساياسي ۇدەرىستەردە ەرەكشە ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
وبلىستا قازاق مادەنيەتىن دامىتىپ, وعان قولداۋ كورسەتۋدە ۇلتتىق مادەني بىرلەستىكتەرگە ۇلكەن سەنىم ارتىلىپ كەلەدى. ويتكەنى, وسى ۇيىمدار ۇلتتىق سالت-ءداستۇردى, انا ءتىلىمىزدى ساقتاپ, ەتنوستىق تولەرانتتىلىقتى قالىپتاستىرۋ مىندەتىن وزدەرىنە الىپ وتىر. ال ومبى وبلىسىندا بۇگىندە بەلسەندى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان «ءمولدىر» قازاق مادەني ءسىبىر ورتالىعى» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ قۇرىلۋ تاريحىنا كەلسەك, ول ارىدەن باستالادى.
بۇل ۇيىم العاشىندا, ياعني 1989 جىلى «ءمولدىر» قازاق كلۋبى دەپ اتالدى. كەيىندەپ رەسمي تۇردە قايتا تىركەۋدەن وتكەن سوڭ, قازىرگى اتاۋىنا يە بولدى. وتكەن جىلى «ءمولدىر» قوعامدىق ۇيىمىنا 25 جىل تولدى. قازىرگى كەزدە وبلىس اۋماعىنىڭ جەتى اۋدانىندا قازاق مادەني ورتالىقتارى جۇمىس ىستەيدى. ءتۇرلى مادەني ءىس-شارالار وسى ورتالىقتار ارقىلى ۇيىمداستىرىلادى جانە جۇزەگە اسىرىلادى.
وسى تۇستا اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك, وبلىسىمىزدا سالت-داستۇرلەرىمىزدى, ۇلتتىق ەرەكشەلىكتەرىمىزدى جانداندىرۋعا باعىتتالعان ۇلتتىق قازاق قوعامىن قۇرۋ يدەياسى بۇدان دا ەرتەرەك كوتەرىلگەن ەكەن. دالىرەك ايتقاندا, 60-جىلداردىڭ باسىندا ومبى قالاسىندا قازاق ستۋدەنتتەرىنىڭ جەرلەستىگى دەگەن ورتالىق جۇمىس ىستەگەن. ونىڭ ماقساتى – ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدى دامىتۋ جانە جاڭعىرتۋ بولعان. سونىمەن قاتار, ورتالىق وبلىستاعى قانداستارىمىزدىڭ رۋحاني ومىرىنە قاتىستى وتىنىشتەرىن قاناعاتتاندىرۋدى, قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرىن ناسيحاتتاۋدى, حالىق اراسىندا تاريح پەن ەتنوگرافياعا جانە مادەنيەتكە بايلانىستى اعارتۋشىلىق جۇمىستاردى جۇرگىزۋدى ماقسات ەتتى.
ال «ءمولدىر» قازاق مادەني ورتالىعى جۇمىسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق, مادەني-اعارتۋشىلىق, عىلىمي-زەرتتەۋ, سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ جانە شەت ەلدەردەگى وسىنداي قازاق مادەني ۇيىمدارىمەن جۇمىس ىستەۋ ماسەلەلەرى بولىپ تابىلادى. باستاپقى كەزەڭدە ءبىز نەگىزىنەن ۇلتتىق مەرەكەلەردە كونتسەرتتەر ۇيىمداستىرۋ سياقتى قىزمەت تۇرلەرىمەن اينالىستىق. قازاقتاردىڭ ءوز ادەت-عۇرىپتارىمەن, سالت-داستۇرلەرىمەن ەتەنە جاقىن تانىسۋلارىنا قاتىستى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ, ولاردى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋ بۇگىندە ورتالىقتىڭ باسىم باعىتىنىڭ ءبىرى سانالادى. وسىعان بايلانىستى ورتالىقتىڭ بەلسەندىلەرى ءوز انا تىلىندەگى باعدارلامالارىمەن وبلىس اۋماعىنداعى اۋىل-سەلولارعا ءجيى شىعىپ, كوپشىلىك العىسىنا بولەنىپ ءجۇر. سونداي ءبىر اۋقىمدى ۇلتتىق مەرەكە وتكەن جىلى «ءبىر شاڭىراق استىندامىز» دەگەن اتپەن ومبى قالاسىنداعى «سيبزاۆود» مادەنيەت ءۇيىنىڭ ساحناسىندا ويداعىداي وتكەنىن اتاعانىمىز ءجون.
وبلىستا ورتالىقتىڭ سالت-داستۇرلىك بەت-بەينەسى بولىپ تابىلاتىن مۇسىلمان قاۋىمىنىڭ ۇلىق مەيرامى – ناۋرىز جىل سايىن كەڭ كولەمدە اتالىپ وتىلەدى. بۇل مەرەكەنى ۇيىمداستىرۋشى ءارى ونىڭ ويداعىداي وتۋىنە «ءمولدىر» قازاق مادەني ورتالىعى ۇنەمى ۇيىتقى بولىپ كەلەدى. العاش رەت وبلىستا ناۋرىز مەيرامى وسىدان 25 جىل بۇرىن تويلانعان ەدى. سودان بەرى ۇلىق مەرەكەمىز بىردە-ءبىر رەت اتاۋسىز قالعان ەمەس. قايتا جىل وتكەن سايىن ونىڭ ءىس-شارالار اۋقىمى كەڭەيە تۇسۋدە. مىسالى, 2005 جىلى ناۋرىز ومبى فيلارمونياسىنىڭ كونتسەرت زالىندا ەرەكشە ناقىشتا اتالىپ ءوتتى.
«ءمولدىر» قازاق مادەني ورتالىعى بۇدان باسقا دا ءىس-شارالارعا باستاماشى بولىپ ءجۇر. وعان «توي-دۋمان» دەپ اتالاتىن مەرەكەنىڭ جىل سايىن وتكىزىلىپ كەلە جاتقاندىعى دالەل بولادى. «توي-دۋمان» مادەنيەت پەن سپورت مەرەكەسى رەتىندە كوپشىلىكتىڭ ەسىندە قالدى. ويتكەنى, ول حالقىمىزدىڭ بەلگىلى ءبىر تاريحي داتاسىنا ارنالادى, سونىمەن بىرگە, وندا قازاقتىڭ ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى ناسيحاتتالادى. ءماسەلەن, 2011 جىلى ماۋسىمدا وتكەن وسىنداي مەرەكە قازاقتىڭ اتاقتى بالۋانى قاجىمۇقان مۇڭايتپاسوۆتىڭ 140 جىلدىعىنا ارنالدى.
جوعارىداعىداي ءىس-شارالار بۇدان كەيىنگى جىلدارى دا جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى. ايتالىق, 2012 جىلى ۇيىمداستىرىلعان مەرەكە دۇنيەجۇزىلىك قازاقتار قاۋىمداستىعى قۇرىلۋىنىڭ 20 جىل تولۋىنا ارنالسا, ودان كەيىنگى جىلى ابىلاي حاننىڭ 300 جىلدىعىنا باعىتتالدى. بۇل مەرەكەلەردە وعان قاتىسۋشىلار قازاق كۇرەسى, توعىزقۇمالاق تۋرنيرلەرىن, سونداي-اق, ۇلتتىق كيىم, ۇلتتىق تاعام ءازىرلەۋ سياقتى كونكۋرستاردى تاماشالادى. ءوتكىزىلگەن وسىنداي مادەني-سپورتتىق ءىس-شارالار رۋحاني بىرلىكتى نىعايتىپ, تولەرانتىلىققا تاربيەلەۋگە ىقپال ەتەتىنى انىق.
مۇنداي شارالاردان بولەك, «ءمولدىر» ورتالىعى قازاقتىڭ حالىق شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان «ۇرپاق ءۇنى» وبلىستىق فەستيۆالىنىڭ وتۋىنە باستاماشى بولدى. فەستيۆالدىڭ ماقساتى – قازاقتىڭ ۇلتتىق مادەنيەتىن جانداندىرۋ جانە ونى كەيىنگى ۇرپاقتىڭ بويىنا ءسىڭدىرۋ. اتالمىش شارا وبلىستىق «بىرلەسۋ» ۇلتتىق مادەني باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەن ءارى ول ومبى وبلىستىق اكىمشىلىگىنىڭ قولداۋ كورسەتۋىمەن وتكىزىلەدى. سونىمەن قاتار, ءبىزدىڭ ورتالىق 1991 جىلدان بەرى «ءانشى بالاپان» دەپ اتالاتىن وبلىستىق بالالار فەستيۆالىن دە تۇراقتى ۇيىمداستىرىپ كەلەدى. جىل وتكەن سايىن وعان قاتىسۋشىلار قاتارىنىڭ كوبەيىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى.
ورتالىق جۇمىسىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى – بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل بولىپ تابىلادى. بۇل ماسەلە دۇرىس جولعا قويىلعان. مىسالى, 1989 جىلدىڭ ساۋىرىندە ر.مۇقانوۆانىڭ باستاماشىلىق تانىتۋىمەن جانە «ءمولدىر» ورتالىعىنىڭ بەلسەندىلىك كورسەتۋىمەن ومبى راديوسىنىڭ اۋە تولقىنىنان «شۇعىلا» راديوحابارى ورىن الدى. بۇل وبلىس اۋماعىندا قازاق تىلىندە بەرىلگەن العاشقى راديوحابار ەدى. وسى حاباردىڭ ءار جىلدارى جۇرگىزۋشىسى جانە اۆتورلارى بولعان ر.يسكەنوۆا مەن ب.ءجۇنىسوۆانىڭ ەسىمدەرىن اتاپ وتكەن ءجون دەگەن ويدامىز. وكىنىشكە قاراي, اتالمىش باعدارلاما قاراجات تاپشىلىعىنا بايلانىستى 2005 جىلى اۋە تولقىنىنا شىعۋىن توقتاتتى. الداعى ۋاقىتتا «شۇعىلا» اۋە تولقىنىنان قايتادان ورىن الادى دەگەن سەنىمدەمىز.
«ءمولدىر» قازاق مادەني ورتالىعى, سونداي-اق, «التىن بەسىك» جۋرنالىمەن, جەرگىلىكتى «ومسكي ۆەتەران», «موي زەملياكي» باسىلىمدارىمەن دە تىعىز بايلانىس ورناتقان. ورتالىق وبلىستا تۇراتىن قازاقتاردىڭ ءوز انا ءتىلىن ۇمىتپاي, ونى وقىپ-ۇيرەنۋىنە قولدان كەلگەن كومەكتەرىن كورسەتۋدەن ايانىپ جاتقان جوق. 2004 جىلدان بەرى وسى ءوڭىردىڭ بالالارى قازاقستاندا قازاق ءتىلى بويىنشا وتەتىن حالىقارالىق وليمپياداعا ۇزبەي قاتىسىپ كەلەدى. قازاق مادەني ورتالىعى ەلىمىزدىڭ وزگە جەرلەرىمەن, قازاقستانمەن جانە شەتەلدەرمەن دوستىق قارىم-قاتىناستى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىرادى. سونىڭ ناقتى ايعاعى رەتىندە قازاقستاننىڭ ومبى وبلىسىنداعى مادەني كۇندەرىن اتاۋعا بولادى. وعان تانىمال قازاقستاندىق عىلىم, مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرى قاتىستى. بۇگىندە ءبىزدىڭ ورتالىق بىرقاتار شەتەلدەردەگى قازاق مادەني بىرلەستىكتەرىمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق ورناتقان.
مادەني ورتالىق, سونداي-اق, قازاق ونەرىن ءوز ەلىمىزدە جانە شەتەلدەردە كەڭىنەن تانىمال ەتۋدە دە يگى ىستەر اتقارىپ ءجۇر. مىسالى, «ءمولدىر» ءار جىلدارى پاۆلودار وبلىستىق جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق دراما تەاترلارىنىڭ, استانا مەن الماتى قالالارىنداعى ونەر ۇجىمدارىنىڭ گاسترولدەرىن ومبىدا ۇيىمداستىرۋى ارقىلى كوپشىلىك ءىلتيپاتىنا بولەندى. ورتالىقتىڭ باستاماشى بولۋىمەن استاناداعى پرەزيدەنتتىك مادەني ورتالىعىندا رەسەيدىڭ قىلقالام شەبەرلەرى ا.شاكەنوۆ پەن ع.بايمۇحانوۆتىڭ كورمەلەرى ءوتتى. سونىمەن بىرگە, ءبىزدىڭ ۇجىم ومبىلىق تالانتتى اقىن ا.ءجۇسىپوۆتىڭ ءتۇرلى دەڭگەيدەگى اقىندار ايتىسىنا قاتىسۋىنا, شىعارماشىلىق كەشتەرىن وتكىزۋىنە, ونىڭ كىتاپتارىن شىعارۋىنا قولداۋ كورسەتتى.
بىرلىك پەن ىنتىماقتى تۋ ەتكەن «ءمولدىر» قازاق مادەني ورتالىعى قازاقستاندا وتەتىن حالىقارالىق ونەر فەستيۆالدارىنان سىرت قالىپ كورگەن ەمەس. ءمۇمكىندىگىنە قاراي جۇلدەلى ورىنداردان كورىنىپ تە ءجۇر. مىسالى, « ۇلى مۇرا» حالىقارالىق كونكۋرسىندا «ءمولدىر» حالىقتىق فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق ءانسامبلى «ۆوكال» اتالىمى بويىنشا ءى-دارەجەلى ديپلوم السا, ال «اق جاۋلىق» ءانسامبلىنىڭ ءانشىسى ءاسيا ەرالينوۆا اقتوبە قالاسىندا ءوتكەن كونكۋرستا جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىندى.
ءبىزدىڭ ورتالىق ءۇشىن ەستە قالاتىن جانە ءبىر ايتۋلى وقيعا ۇجىمنىڭ 2013 جىلدىڭ ناۋرىزىندا ماسكەۋدە وتكەن «قوش كەلدىڭ, ناۋرىز!» دەپ اتالعان تۇڭعىش قازاق مادەنيەتى فەستيۆالىنە قاتىسۋى دەر ەدىم. اتالعان فەستيۆالعا قاتىسۋىمىزعا قازاقستاندىق بيزنەسمەن ا.لوگۆينوۆ قارجىلاي قولداۋ كورسەتتى. ال فەستيۆال ماسكەۋدەگى ۇلتتار ءۇيىنىڭ 15 جىلدىعىنا ارنالعان. ءبىزدىڭ دەلەگاتسيانىڭ قۇرامىندا 40 ادام بولدى. سول ساپاردا ءبىز چيستوپرۋدنىي بۋلۆارىنداعى اباي قۇنانباەۆتىڭ ەسكەرتكىشىنە جانە قىزىل الاڭداعى بەلگىسىز سولدات ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, ءتۇرلى مادەني كونتسەرتتىك شارالارعا قاتىستىق. قازاقتىڭ باتىر قىزدارىنىڭ ءبىرى – ءاليا مولداعۇلوۆا اتىنداعى مەكتەپتە بولۋ باقىتىنا يە بولدىق. فەستيۆال قورىتىندىسىندا «ءبىر وتان, ءبىر تاعدىر» ءفيلمى ءتۇسىرىلدى. وعان ومبى وبلىسى قازاقتارىنىڭ «بىرلىك» وڭىرلىك قوعامدىق ۇيىمىنىڭ توراعاسى, ومبىلىق كاسىپكەر ب.ءالجانوۆتىڭ قارجىلاي دەمەۋشىلىك كورسەتكەنىن اتاپ ءوتۋ ءلازىم.
ورتالىعىمىز قۇرىلعان كەزدەن باستاپ مەملەكەتتىك بيلىك ورگاندارىمەن تىعىز ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ومبى وبلىسىنىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى ەتنومادەني سالاداعى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قارجى ءبولىپ وتىرادى. سونىڭ ناتيجەسىندە 2011 جىلى «اتامەكەن» باعدارلاماسىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى, 2012 جىلى مينيسترلىكتىڭ قارجىلاي قولداۋىمەن, ومبى وبلىسىنداعى قازاق مادەنيەتىنىڭ ونكۇندىگى وتكىزىلدى. ال 2013 جىلى ومبى وبلىسىنىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى ءوڭىر اۋماعىنداعى اۋىلدار تۇرعىندارى اراسىندا ەتنوگرافيالىق زەرتتەۋلەر ءجۇرگىزىپ, قازاقتاردىڭ قوعامدىق جانە مادەني ومىرىنە قاتىستى جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا سۋبسيديا ءبولدى. وسى جوبا شەڭبەرىندە وبلىستىڭ اۋىل-سەلولارىندا ەتنوگرافيالىق ماتەريالداردى جيناۋ ءىسى جۇرگىزىلىپ, ءتۇرلى ۇلتتىق بۇيىمدار بەينەلەنگەن ءتۇرلى-ءتۇستى بۋكلەت باسىپ شىعارىلدى. باسپاعا ول دۇنيەنى تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ومبىلىق عالىم ش.احمەتوۆا دايىندادى.
«ءمولدىر» ۇلتتىق مادەني ورتالىعى ءوزىنىڭ قىزمەتى بارىسىندا اشىقتىق پەن تازالىقتى باسشىلىققا الادى. بىزدەر رەسەيلىك جانە وڭىرلىك بايقاۋ-كونكۋرستارعا قاتىسا وتىرىپ, كوممەرتسيالىق ۇيىم ەمەس رەتىندە جىلدىق ەسەپتىلىكتى وسى ءماسەلەلەرگە ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەلدەر باسىندا اشىق تۇردە ورتاعا سالىپ كەلەمىز. ورتالىقتىڭ وسىنداي جاريالىلىق ۇستانىمىن وتكەن جىلى ومبى وبلىستىق قوعامدىق پالاتاسىنىڭ كوميسسياسى جوعارى باعالادى. ورتالىق, سونداي-اق, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋمەن دە اينالىسادى. ءارى كوپتەگەن عىلىمي جانە تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيالاردىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى, قاتىسۋشىسى بولىپ تابىلادى. مىسال ءۇشىن اتاپ وتەيىن, كەزىندە رەسەيدەگى قازاق مادەني ورتالىقتارىنىڭ جەتەكشىلەرى ۇلتتىق مادەني اۆتونوميا تۋرالى فەدەرالدىق زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ ءۇشىن العاش رەت تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرعان ەدى. ول وتە جاقسى باعالاندى.
جوعارىدا اتاپ وتتىك, «ءمولدىر» رەسەي عىلىم اكادەمياسىنىڭ ءسىبىر بولىمشەسىنە قاراستى ارحەولوگيا جانە ەتنوگرافيا ينستيتۋتىنىڭ ومبىداعى فيليالىمەن بىرلەسىپ, جەمىستى جۇمىستار اتقارىپ كەلەدى. ايتالىق, 2007 جىلى «ەرتىس بويىنداعى ومبى قازاقتارىنىڭ تاريحى» دەگەن تاقىرىپتا حالىقارالىق عىلىمي ءتاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا وتكىزىلدى. جيىن قورىتىندىسىندا 40-تان استام عىلىمي ماقالا مەن باياندامادان تۇراتىن جيناق جارىققا شىقتى. وندا قازاق حالقىنىڭ ەتنوستىق تاريحى, ەتنوگرافياسى, مادەنيەتارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلى, تاعى باسقالار كورىنىس تاپقان.
وسى يگى ءداستۇر كەيىنگى جىلدارى دا جالعاسىن تاپقانىن ايتۋىمىز كەرەك. وتكەن جىلى جوعارىدا اتالعان ينستيتۋتتىڭ ومبى فيليالى «ءمولدىر» قازاق مادەني ورتالىعىمەن بىرلەسىپ, «ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى قازاقتار: تاريحى, مادەنيەتى جانە الەۋمەتتىك مادەني ۇدەرىسى» دەگەن تاقىرىپتا حالىقارالىق عىلىمي تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا وتكىزدى. بۇل جيىن ومبى وڭىرلىك «ءمولدىر» قازاق مادەني ءسىبىرلىك ورتالىعى» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىنا باعىشتالدى. مەرەكەلىك شارا اياسىندا قازاق مادەنيەتىنىڭ قۇندىلىقتارىنا قاتىستى كورنەكى ۇلگى قۇرالدار مەن ەكسپوناتتار كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. كورمەدەگى باستى ەكسپونات بارلىق جاساۋ-جابدىعىمەن ەرەكشەلەنىپ تۇرعان قازاقتىڭ كيىز ءۇيى بولدى. تاياۋدا بۇل ءۇردىس ودان ءارى جالعاستى. ول – پاۆلودارلىق ونەر يەسى مايسا ىقىلاسوۆانىڭ ومبى وبلىستىق ا.س.پۋشكين اتىنداعى كىتاپحاناسىنىڭ فويەسىنە قويىلعان سۋرەت كورمەسى. قانداسىمىزدىڭ ءوز تۋىندىلارىن بيازى قوي ءجۇنىن پايدالانۋ ارقىلى جاساپ, اقشا بۇلت, اقشا قار دەتالدارى مامىق تۇبىتپەن كوركەمدەلگەن جيۆوپيس كورىنىستەرىنە كورەرمەندەر ەرەكشە ريزا بولدى.
«ءمولدىر» قازاق مادەني ورتالىعى ءوزىنىڭ وسىنداي ومىرشەڭ يگى ىستەرىمەن رەسەي قازاقتارىنىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەنىپ كەلەدى. قايتالاپ ايتامىز, ورتالىقتىڭ باستى ماقساتى – ومبى وبلىسىنىڭ اۋماعىندا تۇراتىن قازاقتاردىڭ انا ءتىلىن, ۇلتتىق ادەت-عۇرپى مەن سالت-ءداستۇرىن جانداندىرۋعا ىقپال ەتۋ. ءبىزدىڭ ورتالىق وسى ۇدەدەن شىعىپ كەلەدى دەگەن نيەتتەمىز.
التىناي ءجۇنىسوۆا,
رەسەي فەدەراتسياسىنداعى «ءمولدىر» قازاق مادەني ءسىبىر ورتالىعى» ومبى وڭىرلىك قوعامدىق ۇيىمىنىڭ ديرەكتورى.
رەسەي فەدەراتسياسى,
ومبى وبلىسى.