سىن تۇزەلمەي, ءمىن تۇزەلمەس

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ ەسەپتى كەزەڭدە نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەس­تي­تسيالاردىڭ جالپى كولەمى 9,6 ترلن تەڭگەنى قۇراعانىن, بۇل وت­كەن جىلدىڭ قاڭتار-تامىز ايلارى­نا قاراعاندا 12,2%-عا ارتىق ەكە­نىن بايان­دادى. ونىڭ ايتۋىنشا, قارا­جات­تىڭ كوپ بولىگى تاۋ-كەن ونەر­كاسى­بىنە, جىلجىمايتىن م ۇلىك سەك­­­ت­ورىنا, كولىك جانە قويمالاۋعا, وڭ­­­دەۋ ونەركاسىبىنە تارتىلعان. 20 ءوڭىر­­دىڭ 13-ءى مەجەلى مىندەتتى اسىرا ورىن­­دادى, ونىڭ ىشىندە ماڭ­­عى­س­تاۋ, اقمولا, قىزىلوردا, تۇركى­­ستان, قاراعاندى وبلىستارى, شىم­كەنت قالاسى باسقا دا وڭىرلەر بار.

پرەمەر-مينيستر جىل سوڭىنا دەيىن نەگىزگى كاپيتالعا ەڭ كەمى 18,5 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. الايدا, 8 ايدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس جىلدىق جوسپار نەبارى 52%-عا ورىندالعان. وسىعان بايلانىس­تى, جوسپاردى ورىنداۋ ءۇشىن كەيبىر وڭىرلەر مەن مەملەكەتتىك ور­گاندار وتكەن ايلارعا قاراعاندا وتە اۋقىمدى كولەمدە ينۆەستي­تسيا تارتۋى قاجەت. ءاليحان سمايىلوۆ نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار بويىنشا ەڭ تومەن كورسەتكىش تىركەلگەن, ياعني ەسەپتى كەزەڭدە بەلگىلەنگەن جوسپاردىڭ نەبارى 54%-ىن ورىنداعان ۇلىتاۋ وبلىسىن مىسال رەتىندە كەلتىردى.

«بىزگە جوسپاردىڭ كەلەسى جىلى ەمەس, بيىل ورىندالعانى قاجەت. ەگەر ينۆەستيتسيالار بيىل تارتىلاتىن بولسا, وندا ءبىز ناتيجەسىن كەلەسى جىلى كورەمىز. ال, ماسەلە كەلەر جىلى شەشىلسە, جوبا تەك 2 جىلدان كەيىن عانا ناتيجە بەرەدى. ونى كۇتىپ وتىراتىن ۋاقىت جوق. ناتيجەنى حالىق قازىر كورۋى ءتيىس. جۇمىس ورىندارى قازىر كەرەك», دەپ سىنعا الدى ۇكىمەت باسشىسى.

ول كەيبىر ينفراقۇرىلىمدىق ماسەلەنىڭ شەشىلمەۋىنە بايلا­نىس­تى, جالپى قۇنى 11 ملرد تەڭگە بولاتىن قارا مىس كونتسەنتراتتارىن گيدرو­مەتاللۋرگيالىق وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ ىسكە قوسىلۋى كەشىگىپ جاتقانىن ايتتى. بۇل ءوز كەزەگىندە ايماقتىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىر.

«بۇل ماسەلە وسىدان 2-3 جىل بۇرىن بەلگىلى بولدى. بەرىك ابدى­عالي­­ ۇلى ( ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى), بۇل باسقا مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ قۇزىرەتىنە جاتسا دا, ءسىزدىڭ تاراپىڭىزدان ءتيىستى ۇيلەستىرۋ جۇمىستارى جۇرگى­زىلۋى كەرەك ەدى. ينۆەستيتسيالىق شتابتىڭ ءاربىر وتىرىسىندا ينۆەستيتسيالار تارتۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ تۋرالى اي­تىپ كەلەمىز. الايدا, جۇمىس قار­قىنى وتە باياۋ. جوسپارلانعان جوبا­لاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ناقتى ناتيجە جوق. ءسىزدىڭ تاراپى­ڭىزدان بەلسەندى ءىس-قيمىل كورىن­بەيدى. جۇمىسقا دەگەن كوزقارا­سى­ڭىزدى دۇرىستاڭىز, ادامداردى ناقتى پروبلەمالاردى شەشۋگە ۇيىمداستىرىڭىز», دەدى پرەمەر-مينيستر.

ونىڭ ايتۋىنشا, الماتى قالا­سىندا دا بىرقاتار ينۆەستي­تسيا­لىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ توقتاپ قالعان. جالپى, بيىل جوسپار ورىندالماي, قالانىڭ ناقتى ەكونوميكاسىنا 200 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى سالىنباعان.

اتالعان ماسەلە بويىنشا قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى الىشەر ابدىقادىروۆ بايانداما جاسادى, الايدا ۇسىنىلعان اقپارات ۇكىمەت باسشىسىن قاناعاتتاندىرمادى.

ء«سىز ماسەلەنىڭ تىگىسىن جاتقى­زىپ, ادەمى باياندايدى ەكەنسىز» بىراق فاكتىلەر مەن ساندار باس­قاشا «سويلەپ» تۇر. ءسىزدىڭ مالىم­دەۋى­­ڭىزشە ينۆەستيتسيالار بويىنشا ناق­تى كولەم يندەكسى 100,1%-دى قۇ­رايدى, ال, ءىس جۇزىندە وتكەن جىلدىڭ دەڭ­گەيىندە تۇر. بۇل ءالى كۇنگە العا جىلجۋ جوقتىعىن بىلدىرەدى, ياعني وتكەن جىلمەن سا­لىس­تىرعاندا ءوسىم جوق. جۇمىس­تى كۇشەيتىڭىز. سىزدەردە بىرقا­تار ينۆەستيتسيالىق جوبالار توق­تاپ تۇر. ولاردى ىسكە اسىرۋدى جەدەلدەتىپ, پايدالانۋعا بەرىڭىز­دەر. كەلەسى جىلدى كۇتپەي, بيىل ناتي­جە كورسەتۋىمىز كەرەك»,   دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.

بۇدان ءارى ينۆەستيتسيالىق شتاب وتىرىسىندا بىرقاتار ءىرى ينۆەس­تيتسيالىق جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى قارالدى, ولاردىڭ ىشىن­دە الماتى وبلىسىنداعى تاماق ونىمدەرىن شىعاراتىن زاۋىت, استاناداعى 4 مىڭ ورىندىق حا­لىق­ارالىق مەكتەپ جانە بيو­تەح­­نولوگيالىق پرەپاراتتار شىعا­راتىن كاسىپورىن بار.

پرەمەر-مينيستر وسى ماڭىز­دى جوبالاردىڭ ارقايسىسى بويىن­شا كەلىسۋ راسىمدەرى مەن باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ كە­شىك­ت­ىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, مينيسترلىكتەر مەن اكىمدىكتەردىڭ شەتەلدىك ينۆەس­تورلاردىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋگە جەتكىلىكتى كوڭىل بولمەي وتىر.

«جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا جانە ازاماتتارىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا قاتىستى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسىن رەتكە كەلتىرۋ كەرەك»,   دەدى ول.

جيىن سوڭىندا ۇكىمەت باسشىسى ءسىم-ءنىڭ قازاقستانعا ءىرى ينۆەس­تورلاردى تارتۋداعى ۇيلەس­تىرۋشى ءرولىن كۇشەيتۋدى, Kazakh Invest ۇلتتىق كومپانياسى مەن رەسپۋب­ليكانىڭ شەتەلدەگى مەكەمەلەرىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋدى, سونداي-اق مينيسترلىكتەر مەن اكىمدىكتەر دەڭگەيىندە قاجەتتى شەشىمدەردى جەدەل قابىلداۋدى تالاپ ەتتى.