قازاقستان – سولتۇستىك ماكەدونيا: قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق

سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى ايبەك سمادياروۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, ساپار بارىسىندا بۋيار وسماني ەل باسشىلىعىمەن, سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىم­باەۆپەن, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇرات نۇرتىلەۋمەن, سونداي-اق ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى زۋلفيا سۇلەيمەنوۆامەن كەزدەسەدى.

كەلىسسوزدەر بارىسىندا قازاق­ستاننىڭ ەقىۇ-مەن ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى, سونداي-اق ەلىمىز بەن سولتۇستىك ماكەدونيا اراسىنداعى ىنتى­ماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى جونىندە پىكىر الماسۋ وتەدى.

قازاقستان مەن سولتۇستىك ما­كە­دونيا اراسىنداعى قۇقىق­تىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ­عا ارنالعان بىرنەشە حالىقارا­لىق شارت بار. اتاپ ايتساق, ەكى ەل اراسىندا قىلمىستىق ىستەر بو­يىنشا ءوزارا قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ, سوتتالعان ادامداردى بەرۋ جانە ادامداردى ۇستاپ بەرۋ تۋرالى شارتتىڭ بارلىعى ەكى جىل بۇرىن راتيفيكاتسيالانعان. ماسەلەن, سوڭعى قۇجات تاراپتار­عا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك­كە تارتۋ نەمەسە سوت ۇكىمىن ورىنداۋ ءۇشىن ەكى ەلدىڭ قۇزىرەتتى ورگاندارى ىزدەۋ سالعان ادامداردى ۇستاپ بەرۋگە جاعداي جاسايدى. وسى تۇرعىدا ماكەدونيانىڭ تاجىريبەسى زور.

ال قازاقستاننىڭ دا سولتۇستىك ماكەدونياعا بەرەرى بار. ايتا كەتسەك, قازاقستان ازاماتتىعى جوقتىق ماسەلەسىنىڭ شەشىمىن تاپقان ەلدەردىڭ قاتارىندا. وسى ورايدا وتكەن جىلى ۇكىمەت جانە ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنەن تۇراتىن سولتۇستىك ماكەدونيا دەلەگاتسياسى قازاقستانعا ات باسىن بۇرعان ەدى. ولار ازاماتتى­عى جوقتىق ماسەلەلەرىن ءتيىم­دى شەشۋ ءۇشىن بيلىك ورگاندارى­نىڭ, ازاماتتىق قوعام, بۇۇ جانە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ اراسىندا قۇرىل­عان ۇيلەستىرۋشىلىك جۇمىس تاجىري­بەسىمەن تانىستى.

جالپى, قازاقستاننىڭ ۇستا­نىمى مەن كۇش-جىگەرى مىڭ­دا­عان ادامعا ازاماتتىق الۋعا كومەك­تەسۋ ارقىلى, مەديتسينالىق, ءبىلىم بەرۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتتى جانە وسىلايشا, مەملەكەتتىڭ تۇراقتى دامۋى­نا كومەكتەستى. قازاقستانداعى ازاماتتىعى جوق ادامداردىڭ ماسەلەسى كەڭەس وداعىنىڭ ىدىراۋى, ال سولتۇستىك ماكەدونياداعى ءىشىنارا جاڭا مەملەكەتتەردىڭ پايدا بولۋى مەن شەكارالار­دىڭ وزگەرۋىنىڭ ناتيجەسىنەن پايدا بولدى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­مىنىڭ بوسقىندار ىستەرى جونىندەگى كوميسسارى باسقار­ماسىنىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا وكىلدىگى قازاقستاندا ازاماتتىعى جوقتىقتى جويۋعا باعىتتالعان بۇۇ-نىڭ ەكى كونۆەنتسياسىنا قوسىلۋ ماسەلەسىن قۇپتايدى.

«2014 جىلدان باستاپ, #IBelong 2024 جىلعا دەيىنگى ازامات­تىعى جوقتىقتى جويۋ جونىندەگى جاھاندىق ناۋ­قانى ىسكە قوسىلعان ساتتەن باستاپ, قازاقستان تۋىلۋدى جالپىعا بىردەي قامتاماسىز ەتىپ, ازامات­تىعى جوق تۇلعالاردى انىقتاۋ بويىنشا جالپى ۇلتتىق كۇش-جىگەر جۇمساپ, ازاماتتىعى جوق­تىقتى انىقتاۋ ءراسىمىن بەكى­تە وتىرىپ, ازاماتتىعى جوق­تىقتى جويۋدا جانە الدىن الۋدا ايتار­لىقتاي ىلگەرىلەدى», دەپ اتاپ وتكەن ەدى بۇۇ بجكب ورتالىق ازيا بويىنشا وكىلى حانس فريدريح شوددەر سولتۇستىك ماكەدونيا دەلەگاتسياسىمەن بولعان كەزدەسۋدە.

سونىمەن قاتار ەكى ەل اراسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتى­ماقتاستىق جونىندەگى ەكى­جاق­تى ۇكىمەتارالىق كوميس­سيا ىسكە قوسىلدى. ونىڭ ءبىرىنشى وتىرىسى وتكەن جىلدىڭ اياعىندا سكوپەدە ءوتتى. ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ تەڭ توراعالارى ەكى مەملەكەت­تىڭ ەكونوميكا مينيسترلەرى. ولار اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, كولىك جانە لوگيستيكا سالالارىنداعى ساۋدا-ەكونومي­كالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ جونىندە بىرلەسكەن ءىس-شارالار جۇرگىزەدى. ماسەلەن, وسى جىلدىڭ سەگىز ايىندا ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى 8 ەسەگە جۋىق وسكەن. بۇعان قوسا ەكىجاقتى قاتى­ناستاردىڭ شارتتىق-قۇقىقتىق بازاسىن, ىسكەرلىك, مادەني جانە ءبىلىم بەرۋدەگى ءوزارا الماسۋلار كەڭەيگەن.

قازاقستان سونداي-اق ءوز تاراپىنان سولتۇستىك ماكەدونيانىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمى مەن ءتۋريزمدى دامىتۋ جونىندەگى تاجى­ريبەسىن زەردەلەۋگە دە مۇددەلى.

ال ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ ماسەلەلەرى تۋرالى ايتار بولساق, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى دۇنيەجۇزىلىك بانكپەن بىرلەسىپ, ۇكىمەت قابىل­داعان ينۆەستيتسيالىق سايا­ساتتىڭ 2026 جىلعا دەيىنگى جاڭا تۇجىرىمداماسىن ازىرلەدى. سونداي-اق «استانا» حالىق­ارا­لىق قارجى ورتالىعىنىڭ بازاسىندا ينۆەستورلار ءۇشىن بيزنەس جۇرگىزۋدىڭ تەڭدەسى جوق جاعدايلار جاسالعانىن وتكەن جىلى ۇكى­مەت سۇيىنشىلەپ جەتكىزگەن ەدى. وسى­عان وراي ەل ۇكىمەتى سولتۇس­­­تىك ماكەدونيانىڭ بيزنەس قاۋىم­داستىعىن احقو الاڭى مەن الەۋەتىن ينۆەستيتسيالاردىڭ سەنىم­دىلىگى مەن قاۋىپسىزدىگىنىڭ كەپىلى رەتىندە پايدالانۋعا شاقىر­دى. تەڭىزگە شىعا المايتىن ەلدەر رەتىندە ەكى ەل ءبىر-ءبىرىن وتە جاق­سى تۇسىنەدى, سوندىق­تان ەكى­جاق­تى ىنتىماقتاس­تىق­تى دامى­تۋعا قوس مەملەكەت تە مۇددەلى.

سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, بيىل قازاق­ستان سولتۇستىك ماكەدونياداعى ەلشىلىگىن اشادى, بۇل ەكى ەل اراسىنداعى ءداستۇرلى دوستىق قا­تىناستاردى نىعايتۋعا قوسىم­شا سەرپىن بەرەدى.