• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ماراپات 09 مامىر, 2023

جەڭىس پارادىنا قاتىسقان تۇلعا

372 رەت
كورسەتىلدى

مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ جار­لىعى­مەن ەكىنشى دۇنيە­جۇزىلىك سو­عىستا كورسەتكەن ەرلىگى مەن جانقيارلىعى ءۇشىن بىرقاتار ارداگەر ماراپاتتالدى. ونىڭ ءبىرى – بيىل 100 جاسقا كەلگەن, جەڭىس پارادىنا قا­تى­­سۋ­شى يۆان گاپيچ. جە­ڭىس كۇنى قارساڭىندا ارداگەر­گە «حالىق قاھار­ما­ن­ى» اتاعى بەرىلىپ, اي­رىق­­­شا ەرەكشەلىك بەلگىسى – «التىن جۇلدىز» بەن «وتان» وردەنى تاپسىرىلدى.

ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى يۆان گاپيچ 1923 جىلى 2 اقپاندا اقمولا قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. پولشا, چەحوسلوۆاكيا, ۋكراينانى ازات ەتۋگە قاتىستى. بۇكىل سوعىستى باستان وتكىزگەن مايدانگەر فاشيستەردىڭ گارنيزوندارى مەن كومەنداتۋرالارىن تالقانداعان, وق-ءدارى جانە ازىق-ت ۇلىك قويمالارىن جويعان وتريادتىڭ جاۋىنگەرلىك وپەراتسيالارىنا قاتىسقان.

ارداگەر «قىزىل جۇلدىز» جانە ءىىى دارەجەلى «داڭق» وردەندەرىمەن, «ەرلىگى ءۇشىن», «جاۋىنگەرلىك ەڭبەگى ءۇشىن», «كەنيگسبەرگتى العانى ءۇشىن», «گەرما­نيانى جەڭگەنى ءۇشىن» مەدال­دارىمەن, «پروكۋراتۋ­رانىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى» توسبەل­گىسىمەن, ءى, ءىى, ءىىى دارە­جەلى «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالدارىمەن, «قۇرمەت» وردەنىمەن, ءىى دارەجەلى «داڭق» وردەنىمەن ماراپاتتالعان. ول سونداي-اق باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى. 1945 جىلى 24 ماۋسىمدا قىزىل الاڭدا وتكەن جەڭىس پارادىنىڭ قاتىسۋشىسى.

جەڭىستى جاقىنداتقان مايدانگەر سۇراپىل سوعىستىڭ وتتى جىلدارىنان ءوتتى. كەنيگسبەرگ­تى ازات ەتۋگە اتسالىستى. ول پولشانى, چەحوسلوۆاكيانى, ۋكراينانى ازات ەتۋگە قاتىستى. مايدانگەر فاشيستەردىڭ گارنيزوندارى مەن كومەنداتۋرالارىن تالقانداعان, وق-ءدارى جانە ازىق-ت ۇلىك قويمالارىن جويعان جاساقتىڭ جاۋىنگەرلىك وپەراتسيالارىنا قاتىستى. وسى­دان 78 جىل بۇرىن ماسكەۋ­دەگى اسكەري شەرۋگە قاتى­سىپ, جەڭىستى بەرليندە قارسى ال­دى. سوعىستان كەيىن ول الماتى زاڭ ۋنيۆەرسيتەتىن ءتامامداپ, قاراعاندىدا پروكۋراتۋرا ورگانىندا ەڭبەك جولىن باس­تادى.

عاسىردان اسقان قاريا 1966 جىلى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ پروكۋرورى سما­عۇلوۆتىڭ شاقىرۋىمەن وسى وڭىرگە كەلەدى. سودان 1987 جىلعا دەيىن ورال, كەيىن باتىس قازاقستان وبلىسى پرو­كۋ­رورى­نىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولىپ ىستەپ, كەيىن قۇرمەتتى زەي­نەتكە شىعادى. پروكۋراتۋرا ور­گا­نىن­دا اتتاي 35 جىل ەڭبەك ەتكەن يۆان گاپيچكە وسى جىلداردا اسا قيىن دا كۇردەلى ىستەردىڭ اق-قاراسىن ايىرۋعا تۋرا كەلدى.

بۇگىندە جاستارمەن كەزدە­سىپ, وتان الدىنداعى بورىشى تۋرالى ايتۋدان شارشاماي كەلە جاتقان ارداگەر «عاسىر جاسايمىن دەپ ەش ويلاماعان ەدىم» دەيدى. ايتا كەتەيىك, مايدان­گەردىڭ ءجۇز جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا «يۆان گاپيچ. نامىس پەن پارىزدىڭ ادامى» اتتى كىتاپ جارىق كورگەن بولاتىن.  

سوڭعى جاڭالىقتار