بۇۇ قارارى: حالىق بەيبىتشىلىككە مۇقتاج

قاراردى قابىلداماس بۇرىن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى انتونيو گۋتەرريش رەسەيدى ۋكرايناعا باسىپ كىردى دەپ ايىپتاپ, ونىڭ بۇل ءىس-ارەكەتىن «الەمنىڭ ۇجىمدىق ار-وجدانىنا نۇقسان كەلتىرۋ» دەپ اتادى. «بۇل بۇۇ جارعىسى مەن حالىقارالىق قۇقىقتى بۇزۋ», دەدى انتونيو گۋتەرريش باس اسسامبلەيا وتىرىسىندا. ونىڭ ايتۋىنشا, قاقتىعىستىڭ كۇشەيۋى قاۋىپ توندىرەدى, ال سوعىس «ايماقتىق تۇراق­سىز­دىق پەن جاھاندىق شيەلەنىستەر, كەلىسپەۋشىلىكتەردى تۋدى­رىپ, وزەكتى جاھاندىق ماسەلەلەردەن الشاقتاتادى».

بۇۇ-عا مۇشە 193 ەلدىڭ 141-ءى, ياعني نەگىزگى حالىقارالىق ۇيىم مۇشەلەرىنىڭ تورتتەن ءۇش بولىگى دەرلىك (73%) قارارعا داۋىس بەردى. رەسەيدى ايىپتاعان ەلدەردىڭ اراسىندا ەجەلگى وداقتاسى سەربيا بار. ال رەسەيدەن بولەك, بەلارۋس, ەريترەيا, مالي جانە سيريا قارسى بولدى. قالىس قالعانداردىڭ ىشىندە قازاقستان, ارمەنيا, تاجىكستان, قىتاي, ءۇندىستان جانە يران ەلدەرى بار.

«جايباراقات وتىرۋ داعدارىستى ودان ءارى كۇشەيتەدى جانە جارعىدا جاريالانعان جالپى پرينتسيپتەرىمىزدى ودان ءارى بۇزادى. سوعىس – شەشىم ەمەس. سوعىس – پروبلەما. ۋكرايناداعى ادامدار زارداپ شەگىپ جاتىر. ۋكراينالىقتار, رەسەيلىكتەر جانە باسقا دا حالىق بەيبىتشىلىككە مۇقتاج», دەدى باس حاتشى.

نەگىزى قارار كيەۆتىڭ ۇسىنۋىمەن تالقىلانعان. بۇل ۇسىنىسقا 60-تان استام ەل قوسىلىپ, قاراردا «بۇۇ جارعىسى پرينتسيپتەرى نەگىزىندە تۇتاس, ءادىل جانە تۇراقتى بەيبىتشىلىكتى» كوزدەيتىنى ايتىلعان. بۇۇ قۇجاتىندا رەسەي اسكەرىن ۋكراينا اۋماعىنان دەرەۋ اكەتۋ تۋرالى تالاپ قاراستىرىلعان. وسىعان وراي بۇۇ مينسكىنىڭ قارارعا قاتىستى كەلىسسوزگە شاقىرۋ جانە كيەۆكە قارۋ بەرۋگە تىيىم سالۋ تۋرالى تۇزەتۋىن قابىلدامادى.

قارار تۋرالى الەۋمەتتىك جەلىلەردە الۋان ءتۇرلى پىكىر تارادى. ماسەلەن, ۋكراينانىڭ ادام قۇقىعى جونىندەگى ۋاكىلى دميتري لۋبينەتس «بۇل قۇجات ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ۋكراينانىڭ اۋماق­تىق تۇتاستىعىن قامتاماسىز ەتەتىن ماڭىزدى قادام», دەپ جازدى ءوزى­نىڭ Telegram ارناسىندا. ال تاسس اگەنت­تىگى رەسەيدىڭ بۇۇ-داعى تۇراقتى وكىلى ۆاسيلي نەبەنزيانىڭ پىكىرىن جاريالادى. ۆ.نەبەنزيا «قارار ءبىر جىل بۇرىن ۋشىعىپ كەتكەن رەسەي مەن باتىس اراسىنداعى قاراما-قايشىلىقتى جويۋعا اسەر ەتپەيدى», دەپ مالىمدەپ, قاراردى «بىرجاقتى, شىندىقتان الشاق جاتقان» قۇجات دەپ سىنادى.

بۇۇ قابىلداعان قاراردا: «ۋكراينادا جان-جاقتى, ءادىل جانە بەرىك بەيبىتشىلىككە قول جەتكىزۋدىڭ نەگىزى سانالاتىن بۇۇ جارعىسىنىڭ قاعيداتتارىن ساقتاۋعا شاقىرادى; ۋكراينانىڭ ەگەمەندىگىنە, تاۋەلسىزدىگىنە, بىرلىگى مەن اۋماقتىق تۇتاس­تىعىنا ءوزىنىڭ اۋماقتىق سۋىن قوسا العاندا, حالىقارالىق دەڭگەيدە تا­نىلعان شەكارالارىندا ادالدىعىن راستايدى; رەسەي فەدەراتسياسىنا ءوزىنىڭ بارلىق قارۋلى كۇشىن ۋكراينانىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلعان شەكارالارى اۋماعىنان دەرەۋ, تولىق جانە ءسوزسىز الىپ تاستاۋ تۋرالى تالابىن تاعى دا جاريالايدى; بارلىق تاراپتى حا­لىق­ارالىق قۇقىقتى, ونىڭ ىشىندە اسكەري تۇتقىندارمەن جۇمىس ىستەۋ جانە بەيبىت تۇرعىنداردى قورعاۋ سالاسىنداعى قۇقىقتى ساقتاۋعا شاقىرادى; ازاماتتىق حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن مىندەتتى نىسانداردىڭ شابۋىلىنا, جو­يىلۋىنا, كوشىرىلۋىنە نەمەسە جارامسىز بولۋىنا جول بەرمەۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ وتەدى; سونداي-اق ۋكراينانىڭ ماڭىزدى ينفرا­قۇرىلىمىنا جاسالعان شابۋىلداردى جانە ازاماتتىق نىساندارعا, سونىڭ ىشىندە تۇرعىن ۇيلەرگە, مەكتەپتەر مەن اۋرۋحانالارعا جاسالعان كەز كەلگەن قاساقانا شابۋىلداردى دەرەۋ توقتاتۋعا شاقىرادى», دەلىنگەن.

ايتا كەتەيىك, رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى قاقتىعىس باستالعانىنا ءبىر جىل بولدى. بۇۇ-نىڭ باعالاۋىنشا, وسى ارالىقتا كەم دەگەندە 7 199 بەيبىت تۇرعىن قازا تاۋىپ, مىڭداعان ادام جاراقات الدى, 13 ميلليوننان استام ادام بوسقىن بولىپ شەتەلگە قاشقان. ماريۋپول قالاسىنىڭ مەرى تەك وسى قالادا 21 مىڭ ادام مەرت بولعانىن ايتادى. ال اقش اسكەريلەرىنىڭ مالىمەتىنشە, قاقتىعىس كەزىندە ەكى جاقتان 100 مىڭعا جۋىق سارباز قازا تاپقان.