رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين فەدەرالدىق جينالىستا حالقىنا ۇندەۋ جاسادى. جولداۋدا ول ەلدەگى جاعداي, مەملەكەتتىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى, ستراتەگيالىق ماقساتتارى, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ باسىمدىقتارى جانە رەسەيدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن ءسوز ەتتى.
ۆ.پۋتين كەزەكتى جولداۋىن قازىرگى الەمدىك داعدارىسقا تاپ كەلگەن كۇردەلى كەزەڭدە جولداپ وتىرعانىن ايتىپ, ءسوزىن رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى ماسەلەدەن باستادى. ول ءبىر جىل بۇرىن ۋكراينعا قارسى نە ءۇشىن ارنايى اسكەري وپەراتسيا باستاعانىن حالقىنا ءتۇسىندىرىپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, رەسەي ۋكراينا حالقىمەن قاقتىعىسىپ جاتقان جوق, ولار ەلدەگى رەجىم مەن باتىستاعى قوجايىنداردىڭ تۇتقىنىنا اينالعان. ۇندەۋىنىڭ باسىم بولىگىندە ەكى ەل اراسىنداعى قاقتىعىس پەن امەريكا, باتىس, ناتو-نىڭ «تەرىس» ارەكەتتەرىن ايتقان ۆ.پۋتين ءسوزىن حالقىنا العىس ايتۋمەن جالعاستىردى.
سونداي-اق ۆ.پۋتين «تۋعان-تۋىستارىنان, جاقىندارىنان ايىرىلعان وتباسىلارعا قولداۋ كورسەتۋ, ولاردىڭ بالا-شاعاسىن وسىرۋگە, تاربيەلەۋگە, ءبىلىم مەن كاسىپپەن قامتاماسىز ەتۋ – ءبىزدىڭ مىندەتىمىز», دەپ ارنايى مەملەكەتتىك قور قۇرىلاتىنىن ايتتى.
بۇعان قوسا, رەسەي پرەزيدەنتى كەشىرىم سۇرادى. الايدا كىمدەردەن ەكەنىن ايتپادى. «كەشىرىڭىزدەر, بۇگىن بارلىعىنىڭ ەسىمىن اتاي المايمىن. مەن وسى ۇندەۋىمدى ازىرلەپ جاتقانىمدا باتىرلىق كورسەتكەندەردىڭ ۇزىن ءتىزىمىن جاسادىم, بىراق سويلەيتىن سوزىمنەن الىپ تاستادىم, ويتكەنى بارلىعىنىڭ ەسىمىن اتاپ ءوتۋ مۇمكىن ەمەس, اتى اتالماي قالعان جاعدايدا ادامداردى رەنجىتىپ الامىن با دەپ قورىقتىم», دەدى ۆ.پۋتين.
ەلدىڭ ەكونوميكالىق جاعدايى مەن الداعى اتقارىلار جۇمىسىنا توقتالعان رەسەي پرەزيدەنتى قارا جانە ازوۆ تەڭىزدەرىندەگى پورتتاردىڭ الەۋمەتىن ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىر.
– ءبىز قارا جانە ازوۆ تەڭىزدەرىندەگى پورتتارعا ەرەكشە كوڭىل بولەتىن بولامىز. قازىردىڭ وزىندە ءبىراز جۇمىس اتقارىلدى. «سولتۇستىك-وڭتۇستىك» حالىقارالىق دالىزىنە دە ەرەكشە كوڭىل ءبولۋدى جالعاستىرامىز. ماسەلەن, قازىر ەدىل-كاسپي كانالى ارقىلى 4,5 مەتردەن كەم ەمەس كەمەلەر ءارى-بەرى قاتىناپ جاتىر. بۇل ءۇندىستان, يران, پاكىستان جانە تاياۋ شىعىس ەلدەرىمەن ىسكەرلىك ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا باعىتتارىن اشادى. ءبىز بۇل ءدالىزدى دامىتۋدى توقتاتپايمىز, – دەدى ول.
رەسەي باسشىسى وڭتۇستىك-شىعىس ازيا نارىعىنا قازاقستان ارقىلى شىعۋعا نيەتتى ەكەنىن دە ايتىپ ءوتتى.
– جاڭا گەوساياسي جاعدايعا بايلانىستى لوگيستيكانى وزگە جولدارمەن دامىتامىز. ماسكەۋ-قازان اۆتوماگيسترالىن ەكاتەرينبۋرگكە, چەليابينسكىگە, تۇمەنگە دەيىن ۇزارتىپ, ودان ءارى يركۋتسك پەن ۆلاديۆوستوكقا جەتكىزەمىز, قازاقستانعا, ودان ءارى موڭعوليا مەن قىتايعا دا شىعۋدى ويلاستىرامىز, – دەدى ۆ.پۋتين.
سونىمەن قاتار جولداۋدا ۆ.پۋتين اقش-پەن يادرولىق قارۋدى ازايتۋ تۋرالى ءوزارا كەلىسىمدى (the New START nuclear arms reduction treaty) ۋاقىتشا توقتاتاتىنىن حابارلادى. ەسكە سالساق, 2010 جىلى اقش-تىڭ سول كەزدەگى پرەزيدەنتى باراك وباما مەن رەسەيدىڭ سول كەزدەگى پرەزيدەنتى دميتري مەدۆەدەۆ يادرولىق قارۋدى ازايتۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلىپ, رەسمي قۇجاتقا قول قويعان ەدى.
وسىنداي باستى ماسەلەلەرگە توقتالعان رەسەي باسشىسى: «رەسەي كەز كەلگەن سىناققا قارسى تۇرىپ, جاۋاپ بەرەدى, ويتكەنى ءبىز ءبارىمىز ءبىر ەلمىز, ءبىر ۇلكەن جانە ءبىرتۇتاس حالىقپىز. ءبىز وزىمىزگە, ءوز قابىلەتتەرىمىزگە سەنىمدىمىز. شىندىق ءبىزدىڭ جاعىمىزدا», دەپ جولداۋىن اياقتادى.
ۆ.پۋتين وسى كەزەكتى جولداۋىن وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا جاساۋى كەرەك ەدى, الايدا ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, رەسەي مەن ۋكرايناداعى قاقتىعىسقا بايلانىستى كەيىنگە قالدىرىلعان.