وسىدان ون جىل بۇرىن قحر توراعاسى قازاقستاندا ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى باستاما كوتەرگەن ەدى. قولداۋعا يە بولعان جوبا اياسىندا بىرقاتار قۇرىلىس جۇرگىزىلدى. ەكى ەل اراسىنداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىقتىڭ بۇل ءبىر تارماعى عانا. قازاق-قىتاي بايلانىسىنىڭ الداعى پەرسپەكتيۆالارى قانداي؟ قحر-نىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى چجان سياو ەسكى جىلدى قورىتىندىلاپ, بيىلعى جوسپارمەن ءبولىستى.
سەنىمگە نەگىزدەلگەن قاتىناس
باق وكىلدەرىنىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرگەن قحر-نىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى چجان سياو وتكەن جىلى ەكى ەل اراسىنداعى ديپلوماتيالىق بايلانىستىڭ ورناعانىنا 30 جىل بولعانىن اتاپ ءوتىپ, بۇل كەزەڭنىڭ جەمىستى بولعانىن ايتتى.
– 2022 جىل قىتاي-قازاقستان قارىم-قاتىناستارى تاريحىنداعى بەرەكەلى جىلداردى ارتتا قالدىرعان, وتكەندى جالعاستىرۋ جانە بولاشاققا جول اشۋ ءۇشىن تاريحي ماڭىزى بار ەرەكشە جىل بولدى.
بىرىنشىدەن, مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ستراتەگيالىق باستامالارىنا وراي ءبىز ەكى ەل قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا 30 جىلدىعىنا قادام باستىق. 2022 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە سي تسزينپين قىتاي-قازاقستان قارىم-قاتىناسىنىڭ جوعارى دەڭگەيى مەن ەرەكشەلىگىن كورسەتە وتىرىپ, پاندەميا باستالعاننان كەيىنگى شەتەلگە العاشقى ساپارىن قازاقستاننان باستادى. ساپار بارىسىندا ەكى مەملەكەت باسشىسى ستراتەگيالىق جانە ۇزاق مەرزىمدى كوزقاراس تۇرعىسىنان جاڭا داۋىردەگى قىتاي-قازاقستان قارىم-قاتىناستارىن دامىتۋ جوسپارىن بەلگىلەپ, 30 جىلدىققا وراي بىرلەسكەن مالىمدەمەگە قول قويىپ, جاريالادى. «قىتاي مەن قازاقستان اراسىندا ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتۋ» تۋرالى ەكى ەلدىڭ ءتيىستى ۆەدومستۆولارى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق تۋرالى بىرقاتار قۇجاتقا قول قويىپ, تاراپتار ەجەلدەن كەلە جاتقان دوستىقپەن سيپاتتالاتىن ورتاق ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋعا كۇش جۇمسايتىنىن مالىمدەدى.
ەكىنشىدەن, قىتاي مەن قازاقستان ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستىڭ ورناعانىنا 30 جىل تولۋىن بىرگە اتاپ ءوتىپ, قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى ءداستۇرلى دوستىقتىڭ جاڭا بەتىن اشتى. ەكى ەل قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا ءارى بەرەكەلى بولاشاعىنا زور سەنىممەن قادام باستى. جىل باسىندا توراعا سي تسزينپين مەن پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ەكى ەل اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستىڭ ورناعانىنا 30 جىل تولۋىنا بايلانىستى قۇتتىقتاۋ حاتتارىمەن الماستى. سونىمەن قاتار جىل بويى پرەمەر-مينيستر لي كەتسيان مەن پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ ارنايى ەكى جاقتى كەزدەسۋ وتكىزدى, قازاقستانعا اوسشك VI سامميتىنە قاتىسۋ ءۇشىن توراعانىڭ ورىنباسارى ۆان تسيشان, مەملەكەتتىك كەڭەسشى جانە قورعانىس ءمينيسترى ۆەي فەنحە, مەملەكەتتىك كەڭەسشى جانە سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆان ي كەلدى. ولار نەگىزى قازاقستانعا تۇراقتى تۇردە كەلەدى, مۇنداي ەكى ەل اراسىنداعى جوعارى دەڭگەيدەگى تىعىز قارىم-قاتىناس قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى ماڭگىلىك جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ جوعارى دەڭگەيىن كورسەتەدى. بۇعان قوسا تاراپتار قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستىڭ ورناعانىنا 30 جىل تولۋىنا وراي بىرلەسكەن ەستەلىك انتولوگيا شىعاردى, دەرەكتى فيلمدەر كورسەتىلدى, بىرقاتار ءىس-شارا وتكىزىلدى.
ۇشىنشىدەن, تاراپتار قاي سالادا دا ءبىر-ءبىرىن بەرىك قولداپ, تاتۋ كورشىلىك پەن دوستىق قارىم-قاتىناستىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ كەلەدى. 2022 جىلى حالىقارالىق جاعداي تۇراقسىز بولعان كەزدە دە قىتاي مەن قازاقستان ساياسي ءوزارا سەنىمدى نىعايتىپ, نەگىزگى مۇددەلەرىن قورعاۋدا ءبىر-ءبىرىن قولدايدى, دەدى وتكەن جىلدىڭ جەتىستىكتەرىن ءسوز ەتكەن ەلشى.
سونىمەن قاتار چجان سياو وتكەن جىلدىڭ اقپان ايىندا پرەزيدەنت ق.توقاەۆ بەيجىڭدەگى قىسقى وليمپيا ويىندارىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسىپ, وليمپيادالىق قوزعالىستى ساياسيلاندىرۋعا ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسىلىق بىلدىرگەنىن اتاپ ءوتتى. قازان ايىندا مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ سي ءتسزينپيندى قكپ ورتالىق كوميتەتىنىڭ باس حاتشىسى قىزمەتىنە قايتا سايلانۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاسا, قاراشا ايىندا قحر توراعاسى سي تسزينپين ق.توقاەۆتى قازاقستان پرەزيدەنتى بولىپ قايتا سايلانۋىمەن قۇتتىقتاپ جەدەلحات جولدادى.
ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, وتكەن جىلدىڭ قاڭتار-قاراشا ايلارى ارالىعىندا قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى 28,2 ميلليارد اقش دوللارىنان اسىپ, وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 23,1 پايىزعا ارتىپ, رەكوردتىق كورسەتكىشكە جەتتى.
– قىتاي قازاقستاننىڭ ەكىنشى ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى بولىپ قالا بەرمەك. قازاقستانداعى قىتاي قارجىلاندىراتىن كاسىپورىندار كوپتەگەن قيىندىقتى جەڭىپ, اتىراۋ مەملەكەتتىك مۇناي-حيميا كەشەنى, «قىزىلوردا مەملەكەتتىك شىنى زاۋىتى», 60 مۆت-تىق «الماتى شەلەك» مەملەكەتتىك جەل ەلەكتر ستانساسى جانە شىعىس قازاقستان يادرولىق وتىن قۇراستىرۋ زاۋىتى جوبالارىن العا جىلجىتىپ, دامىتۋ ۇستىندە. سونىمەن قاتار قىتاي-قازاقستان ىنتىماقتاستىعىنىڭ دامۋىنا جاڭا سەرپىن بەرگەن قازاقستانداعى Jianghuai Automobile جانە Yutong Bus قۇراستىرۋ جوباسى سياقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ بىرقاتار ماڭىزدى جوبالارى بويىنشا ىلگەرىلەۋشىلىك بايقالادى, – دەدى چجان سياو.
بولاشاققا جاڭا قادام
وسىلايشا, ەكى ەل اراداعى 30 جىلدىق بايلانىسىن ارتتا قالدىرىپ, ەندى جاڭا 30 جىلدىققا قادام باستى.
– 2023 جىلدى قىتاي-قازاقستان قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا «التىن 30 جىلدىعىنىڭ» اشىلۋى دەپ سانايمىز. جاڭا جىلدا تاراپتار ەكى مەملەكەت باسشىسىنىڭ قول جەتكىزگەن ماڭىزدى كەلىسىمدەرىن جۇزەگە اسىرۋعا, دامۋ ستراتەگيالارىنىڭ ءتۇيىسۋىن نىعايتۋعا, بارلىق دەڭگەيدەگى ءوزارا كەلىسسوزدەردى جانداندىرۋعا, ءارتۇرلى سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە, قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى بىرلەسىپ ىلگەرىلەتۋگە باسا نازار اۋدارادى.
بىرىنشىدەن, تىعىز قارىم-قاتىناستى جوعارى دەڭگەيدە ساقتاۋ ماڭىزعا يە. ەكى ەل ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردى تالقىلاۋ ءۇشىن كوپ ۆەكتورلى مۇمكىندىكتى پايدالانۋدى جالعاستىرادى, ورتاق حالىقارالىق جانە ايماقتىق مۇددەلەرگە قاتىستى ماسەلەلەر بويىنشا پراگماتيكالىق ىنتىماقتاستىق پەن كوممۋنيكاتسيالاردى جۇزەگە اسىرادى, ەكى تاراپ اراسىنداعى ساياسي ءوزارا سەنىمدى تۇراقتى تۇردە نىعايتادى جانە ءتۇرلى سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا كومەكتەسەدى.
ەكىنشىدەن, ءبىر-ءبىرىنىڭ نەگىزگى مۇددەلەرىن بەرىك قولداۋ. ەكى ەل ءبىر-ءبىرىنىڭ نەگىزگى مۇددەلەرىنە قاتىستى ماسەلەلەردە ءبىر-ءبىرىن نىق قولداپ, وزدەرىنىڭ ۇلتتىق جاعدايىنا ساي دامۋ جولىندا ءبىر-ءبىرىن تاباندى تۇردە قۋاتتايتىن بولادى. ەكىنشى تاراپقا ونىڭ تاۋەلسىزدىگى, ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن قورعاۋدا تاباندى تۇردە قولداۋ كورسەتەدى, سىرتقى ارالاسۋعا جانە قىرعي-قاباق قاقتىعىستارعا سانالى تۇردە قارسى تۇرىپ, ەكىنشى تاراپتىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ءرولىن ارتتىرۋعا تاباندى تۇردە قولداۋ كورسەتەدى.
ۇشىنشىدەن, ەكى جاق پرەمەر-مينيسترلەرىنىڭ, ۇكىمەتارالىق ىنتىماقتاستىق كوميتەتتەرىنىڭ تۇراقتى كەزدەسۋلەرى سياقتى ىنتىماقتاستىق تەتىكتەرىن ءتيىمدى پايدالانۋدى, ساياسي بايلانىس پەن تاجىريبە الماسۋدى كۇشەيتۋدى, نەگىزگى سالالارداعى ىنتىماقتاستىق جوبالارىن تۇراقتى تۇردە ىلگەرىلەتۋدى جانە ءتيىستى سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدى جالعاستىرادى.
تورتىنشىدەن, ەكى حالىققا كوبىرەك پايدا اكەلۋ بارىسىندا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ. ەكى جاق ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جوباسىن جوعارى ساپالى دەڭگەيدە بىرلەسىپ قۇرۋدى جالعاستىرادى, ەكونوميكا جانە ساۋدا, وندىرىستىك قۋات, ءوزارا بايلانىس, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە گۋمانيتارلىق عىلىمدار سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى تەرەڭدەتەدى, قارجى, ترانسشەكارالىق ەلەكتروندىق كوممەرتسيا, جاسىل ەنەرگيا, جاسىل ينفراقۇرىلىم, جاساندى ينتەللەكت, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى تۇراقتى تۇردە كەڭەيتەدى. ەكى تاراپ تا ەكى مەملەكەتتىڭ حالقىنا كوبىرەك پايدا اكەلۋ ءۇشىن, ادامداردىڭ كوبىرەك ناقتى يگىلىكتەر مەن ارتىقشىلىقتارعا قول جەتكىزۋى ءۇشىن ىنتىماقتاستىق ناتيجەلەرىن ىلگەرىلەتۋدى جالعاستىرادى.
بەسىنشىدەن, حالىقارالىق ىستەردەگى ۇيلەستىرۋ مەن ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋ. ەكى ەل بۇۇ, شىۇ, اوسشك, قىتاي-ورتالىق ازيا سياقتى كوپجاقتى تەتىكتەر ارقىلى تىعىز ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرادى جانە قازاقستان پرەزيدەنتى ۇسىنعان جاھاندىق دامۋ باستاماسى مەن جاھاندىق قاۋىپسىزدىك باستاماسىن تولىق جۇزەگە اسىرۋدا بەلسەندى تۇردە ىنتىماقتاسادى, – دەدى چجان سياو.
ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جوباسى جالعاسادى
بيىل ەلدەگى ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باستاماسىنا ون جىل تولادى. چجان سياونىڭ ايتۋىنشا ەكى ەل وسى جىلى جوبا قۇرىلىسىنىڭ ناتيجەلەرىن تولىقتاي قورىتىندىلايدى.
– قحر توراعاسى سي تسزينپين 2013 جىلى قازاقستاندا ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» قۇرىلىسىن سالۋعا باستاماشى بولعاننان بەرى, بىلايشا ايتقاندا, بۇكىل الەمدە اۋقىمدى جۇمىس بەلەڭ الدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن قىتاي 150 ەلمەن جانە 32 حالىقارالىق ۇيىممەن ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جولدى» بىرلەسىپ سالۋ بويىنشا 200-دەن استام ىنتىماقتاستىق قۇجاتىنا قول قويدى. بۇل اۋقىمدى جوبا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق الاڭىنا اينالدى.
قازاقستان ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جوباسى باستالعان جەر جانە العاشقى قاناتقاقتى الاڭ, سوندىقتان دا ەرەكشە جانە ماڭىزدى ورىن الادى. قىتاي مەن قازاقستان 9 جىلدان استام ۋاقىت بويى كەڭ اۋقىمدى كونسۋلتاتسيا, بىرلەسكەن جارنا جانە ورتاق پايدا قاعيداتىن ۇستاندى.
ەڭ الدىمەن, ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» بىرلەسكەن قۇرىلىسى بويىنشا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق تۋرالى قۇجاتتارعا قول قويىلدى, ولار ءارتۇرلى سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ مەن نىعايتۋعا ىقپال ەتتى جانە ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە كومەكتەستى.
بىرىنشىدەن, ساياسي كوممۋنيكاتسيا ۇزدىكسىز العا جىلجىپ كەلەدى. قىتاي مەن قازاقستاننىڭ ساياسي ءوزارا سەنىمى جوعارى, ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» بىرلەسكەن قۇرىلىسىن ۋاقتىلى جوسپارلاپ, ۇيلەستىرەدى, كولىك, ونەركاسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى, ەنەرگەتيكا, دامىپ كەلە جاتقان ونەركاسىپتەر مەن باسقا دا سالالارداعى تەرەڭ ىنتىماقتاستىققا, ەكونوميكالىق ينتەگراتسياعا, ورتاق دامۋعا ىقپال ەتەدى. ەكى ەل دە ءوندىرىس پەن جەتكىزۋ تىزبەگىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن ۇزدىكسىزدىگىن ساقتاپ, ەكى ەل اراسىنداعى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ شەكارالىق ساۋداسىن بىرلەسە دامىتۋعا كۇش سالادى.
ەكىنشىدەن, ينفراقۇرىلىمدىق نىسانداردى بايلانىستىرۋدا تاماشا ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى. ەكى ەل اۆتوموبيل, تەمىرجول, اۆياتسيا جانە مۇناي-گاز قۇبىرلارىن قامتيتىن كەشەندى جانە ءۇش ولشەمدى ءوزارا بايلانىس جەلىسىن ءساتتى قۇردى. ەكى ەل اراسىندا 7 جۇپ كوپجىلدىق پورت, مۇناي مەن گازدى تاسىمالداۋعا ارنالعان 5 ترانسشەكارالىق قۇبىر, 2 ترانسشەكارالىق تەمىرجول جەلىسى جانە 1 شەكارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ حالىقارالىق ورتالىعى بار. ەڭ باستىسى, ليانيۋنگانداعى قىتاي-قازاقستاندىق لوگيستيكالىق ىنتىماقتاستىق بازاسى قازاقستاننىڭ تىنىق مۇحيتىنا تىكەلەي شىعۋىنا كومەكتەسەدى. وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنداعى كورسەتكىش بويىنشا الاشانكوۋ جانە قورعاس تەمىرجول پورتتارى ارقىلى قىتاي-ەۋروپا (ورتالىق ازيا) باعىتىندا 12 مىڭنان استام پويىز ءجۇرىپ ءوتتى, بۇل جاڭاشىل تاريحي رەكورد.
ۇشىنشىدەن, ساۋدا مەن ينۆەستيتسيا كولەمى ارتىپ جاتىر. قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتۋ كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 80 ەسەگە جۋىق ءوستى جانە 2022 جىلى 30 ميلليارد اقش دوللارىنان استى. قازاقستان قىتايدىڭ شانحاي حالىقارالىق يمپورتتىق تاۋارلار كورمەسىنە بەس جىل قاتارىنان قاتىسىپ, قىتايعا ەكسپورتتالاتىن ءونىمى ۇلكەن سۇرانىسقا يە.
تورتىنشىدەن, قارجى اينالىمى نىعايدى. قىتاي مەن قازاقستان قارجىلىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتىپ, ەكى جاقتىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى ەسەپ ايىرىسۋى كەڭەيىپ, ساۋدانى دامىتۋ مەن ينفراقۇرىلىمدى قارجىلاندىرۋعا قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرىپ جاتىر. وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەگىندە قىتاي مەن قازاقستاننىڭ ورتالىق بانكتەرى قازاقستاندا يۋاندىق كليرينگ مەحانيزمىن قۇرۋ تۋرالى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى, بۇل ەكى تاراپتىڭ كاسىپورىندارى مەن قارجى ينستيتۋتتارى ءۇشىن ترانسشەكارالىق ترانزاكتسيالار جانە جاڭا قازاقستانداعى جانە ورتالىق ازياداعى يۋاندى ترانسشەكارالىق پايدالانۋ دەڭگەيىن كورسەتەدى.
تۇراقتىلىقتى, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ساقتاۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءبىز قىتاي مەن قازاقستان بىرلەسىپ سالعان ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جولدى» جاسىل, يننوۆاتسيالىق جانە سالاماتتى ءومىر سالتىنىڭ داڭعىل جولىنا اينالدىرۋعا نازار اۋدارامىز جانە جوبانىڭ ودان ءارى ساپالى دامۋىن جالعاستىرامىز, دەدى ەلشى اۋقىمدى جوبا تۋراسىندا.
ءبىلىم, عىلىم, مادەني بايلانىس
قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا 19 باۋىرلاس قالا مەن پروۆينتسيا قۇرىلدى. قازاقستاندا 5 كونفۋتسي ينستيتۋتى اشىلىپ, جىل سايىن 3 مىڭنان استام ادام قىتاي ءتىلىن وقىپ جاتىر. 2021 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ەكى ەلدەن بارلىعى 15 100 ستۋدەنت ءبىلىم العان.
– 2019 جىلى الەمدىك ىندەتتىڭ كەنەتتەن ءورشۋى ەكى ەل اراسىنداعى كادر الماسۋدا كەدەرگىلەر تۋدىرعانىمەن, تۇلعاارالىق جانە مادەني الماسۋعا دەگەن ىنتا-جىگەردى ازايتا المادى. ەكى ەلدىڭ حالىقتارى ءبىر-بىرىنە كومەكتەسىپ, ءبىر-ءبىرىنىڭ كوڭىلىن كوتەرۋ ءۇشىن بەينەروليكتەر ءتۇسىرىپ, ىندەتتىڭ الدىن الۋ ماتەريالدارىمەن ءبولىستى, ءدارى-دارمەك جانە ۆاكتسينالار جەتكىزىلدى, بۇل ەكى ەل اراسىنداعى تەرەڭ دوستىقتى تولىق كورسەتەدى. سونداي-اق بۇل قيىن كەزەڭدە «قىتايدىڭ جازعى لاگەرى» جانە «قىتاي ءان بايقاۋى» سياقتى بىرقاتار ءىس-شارالار وفلاين رەجىمىنەن ونلاين رەجىمىنە اۋىسىپ, ەكى ەل اراسىنداعى مادەني الماسۋدىڭ «ترەندتىك برەندىنە» اينالدى. «قىتاي فيلمدەرىنىڭ اپتالىعى» ەكى حالىق اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك پەن ءداستۇرلى دوستىقتى نىعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزدى. ىندەت كەزىندە قىتاي مەن قازاقستان حالىقتارى قيىندىقتاردى بىرگە جەڭىپ, حالىقتار الماسۋىن تەرەڭدەتىپ, قىتاي-قازاقستان گۋمانيتارلىق قوعامداستىعىن بىرلەسىپ قۇردى.
ەكى ەل تىكەلەي اۋە قاتىناسىن قالپىنا كەلتىردى, قازاقستان قىتاي ازاماتتارى ءۇشىن 14 كۇندىك ۆيزاسىز رەجىم ەنگىزدى. كەلەسى كەزەڭدە قىتاي مەن قازاقستان ساياسي بايلانىستى نىعايتۋعا, ىندەتتەن كەيىن كادر الماسۋدى قالپىنا كەلتىرۋگە, نەگىزگى سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە, قازاقستاندا لۋ بان شەبەرحاناسىنىڭ تەزىرەك اشىلۋىنا كۇش سالادى, دەدى ەلشى.