ۇلىبريتانيا مەن بريۋسسەل ءبىر شەشىمگە كەلە المادى

ۇلىبريتانيا سولتۇستىك يرلاندياعا تاسىمالدايتىن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى مەن باسقا دا تاۋارلارىن شەكارادان ەركىن وتكىزۋ تۋرالى بىرجاقتى شەشىم قابىلدادى. بىرىككەن كورولدىك سونىمەن قاتار ەو باعدارلاماسىنىڭ جۇمىس توبىن, Brexit-ءتى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى رەسمي فورۋم وكىلدەرىن وسى اپتادا جي­نالۋىن سۇراپ وتىر. The Guardian باسىلىمىنىڭ مالىمەتىنشە جيىندا ۇلىبريتانيانىڭ HorizonEurope فلاگماندىق عىلى­مي قورىنان شىعارىلۋىن تالقى­لاۋدى ۇسىنعان. ساراپ­شىلار «بۇل سولتۇستىك يرلان­دياعا قاتىستى 16-باپ­قا قو­سىم­شا ارەكەتتەر جاريا­لا­نا­تىنىنىڭ بەلگىسى نەمەسە ۇلى­بريتانيانىڭ كەلىسسوز­دەردى قايتا باستاۋعا رەسمي تۇردە دايىن ەكەندىگىن كورسەتەدى» دەگەن پىكىردە.

ال ەۋروكوميسسيانىڭ وكىلى ۇلىبريتانيانىڭ باسقوسۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قاپەرگە العانىن, الايدا ناقتى جاۋاپ بەرە المايتىنىن مالىمدەدى. ەۋروپالىق وداق پەن يرلانديانىڭ كوش­باس­شىلارى پاتشايىمنىڭ قازا­سى جانە ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى ليز تراسس پەن اقش پرەزيدەنتى دجو بايدەن اراسىندا وسى اپتادا بولۋى ىقتيمال كەزدەسۋ ەكى ەل اراسىنداعى كەلىسپەۋشىلىكتەردى جويىپ, مامىلەگە كەلەدى دەپ ۇمىتتەنەدى. داۋنينگ-ستريت بۇل ماسەلەگە قاتىستى مالىمدەمە جاسامايدى, ويتكەنى ساياسي ءىس-شارالار پاتشايىمنىڭ 10 كۇندىك ازا تۇتۋ كەزەڭىندە توقتاتىلدى.

ۇلىبريتانيا سولتۇستىك ير­لان­دياداعى بىرجاقتى ارە­كەتى بريۋسسەلمەن ۇزاققا سو­زىل­عان داۋدى شەشۋگە قاجەتتى قادام دەپ سانايدى. قازىر ۇلىبريتانيادان كەلىپ جاتقان اۋىل­شارۋاشىلىق ونىمدەرى, سونىڭ ىشىندە شۇجىق, دا­يىن تاعامدار جانە ءسۇت ونىم­دەرى سولتۇستىك يرلانديا دۇكەندەرىنە ەو ستاندارتتارىنا سايكەستىگىن تەكسەرۋسىز جەت­كىزىلىپ جاتىر. ال بريۋسسەل بولسا « ۇلىبريتانيانىڭ بۇل ءىس-ارەكەتىن تولىق باعدارلاپ, باعا­لامايىنشا جاۋاپ بەر­مەيدى», دەيدى ساراپشىلار.

ساراپشىلار پاتشايىم ءىى ەليزاۆەتانىڭ ولىمىنەن تۋىنداعان ساياسي ريتوريكانىڭ بولماۋى جەرلەۋ ءراسىمىنىڭ شەڭ­بەرىندە بايدەنمەن كەزدە­سۋدىڭ رەتى قيىنعا سوعىپ, وسى اپتادا اقش-تا ليز تراسسپەن ىقتيمال ەكىجاقتى كەزدەسۋگە كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن ەكە­نىن ايتادى. بريۋسسەلدەن ەۋرووداققا حات ەۋروپالىق كوميسسيا لون­دوندى تاۋارلاردى سولتۇستىك يرلاندياعا تاسى­مالداۋ كەزىندە كەدەندىك جانە تاۋەكەلدى باقىلاۋ تالاپ­تارىن ساقتامادى دەپ ايىپ­تاپ, ءتورت قۇقىق بۇزۋشىلىق ءىسىن باستاعاننان كەيىن ەكى اي وت­كەن سوڭ كەلىپ وتىر. ول سونداي-اق ۇلىبريتانيانى الكوگولگە قاتىستى سالىق ەرەجەلەرىن ساقتامادى دەپ ايىپتادى. بريۋسسەلدىڭ ءتورت داۋلى ماسەلە­سى وتكەن ايدا تۇسىرگەن ءۇش سوت پروتسەسىمەن جالعاستى. العاشقى سوت ءىسى 2021 جىلدىڭ ناۋرىز ايىن­دا باستالدى, بۇرىنعى Brexit ءمينيسترى لورد فروست ءبىرىنشى رەت اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى مەن باسقا دا تاۋارلارعا Brexit تەكسەرۋلەرىن بىرجاقتى توق­تاتتى. «بريۋسسەل ەندى سوت ءىسىن ودان ءارى جالعاستىرادى دەپ كۇتىلۋ­دە, بىراق ول ۇلىبريتانيا سەكىل­دى كەلىسسوزدەر ارقىلى شەشىم تابۋ ءۇشىن ەكى جاقتى كوزقا­راستى ۇستانادى», دەيدى ساراپشىلار.

بۇعان دەيىن گەرمانيا مەن يرلانديا بىرلەسكەن مالىمدەمە جاساپ, ۇلىبريتانيانى Brexit كەلىسىمىنىڭ سولتۇستىك يرلان­ديا بولىگىنەن باس تارتۋعا تىرىس­قانى ءۇشىن قاتتى سىنعا العان ەدى. ەكى ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى اتىنان جاسال­عان مالىمدەمەدە مۇن­داي وزگەرىس­تەردىڭ «زاڭدى نەمە­سە ساياسي نەگىزدەمەسى جوق» دە­لىن­گەن. نەگىزى ۇلىبري­تانيا مەن ەو 2019 جىلى سول­تۇستىك يرلانديانىڭ مارتە­بەسى تۋرالى حاتتاماعا قول قويعان. سودان كەيىن تاراپتار سولتۇستىك يرلانديا مەن ير­لانديا اراسىندا بۇرىن­عى­داي, ۇلىبريتانيادان ايىرما­شى­لىعى, كەدەندىك شەكارا بول­مايدى دەپ كەلىستى. بىراق وسى جاعدايعا بايلانىستى كوپ ۇزاماي كەلىسپەۋشىلىكتەر تۋىنداي باستادى. وتكەن جىلى ۇلىبريتانيانىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى بوريس دجونسون تاۋارلاردىڭ كەيبىر تۇرلەرىنە قاتىستى داۋلارعا قاتىستى كەلىسىمنىڭ ءبىر بولى­گىن توقتاتامىز دەپ سەس كور­سەت­كەن ەدى. ماۋسىم ايىندا ۇلى­بريتانيا سىرتقى ىستەر مي­نيسترلىگى كوپتەگەن تاۋار­لار­دىڭ ەو مەن سولتۇستىك يرلان­ديا اراسىنداعى شەكارادان قالىپتى كەدەندىك تالاپتارعا سايكەس ءوتۋىن تالاپ ەتەتىن حاتتاماعا تۇزەتۋلەر جوباسىن جاريالادى. ال ودان سوڭ ۇلىبريتانيانىڭ بۇرىنعى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ليز تراسس حاتتامانىڭ كەيبىر ەرە­جە­­لەرىن تۇزەتۋ قاجەتتىگىن ما­لىم­­دەدى. وسىلايشا, داۋلى ما­سە­­لەگە ءالى نۇكتە قويىلماي كەلەدى.