سىنىن بەرمەگەن ەليزاۆەتا پاتشايىم

96 جاستاعى II ەليزاۆەتا مەن ونىڭ وتباسى ءوزىنىڭ مەرەيتويىنا ارنالعان مەرەكەلىك ءىس-شارادا حالىقتى بالكوننان قارسى ال­دى. ول 70 جىل بۇرىن تاققا وتىرىپ, ءبىر جىلدان كەيىن ءتاج كيدى. ونىڭ رەسمي تۇردە ءتاج كيۋ سالتاناتىن تىكەلەي كورسەتىلىم ارقىلى 27 ميلليونعا جۋىق ادام تاماشالاعان. ۇلىبريتانيا حالقى مەرەيتويدى دا دۋمانداتىپ وتكىزدى. وسى ەلدەگى باق-تىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, كوپشىلىك مەرەكەلەرگە 17 ميلليونعا جۋىق ادام قاتىسقان. سونىمەن قاتار BBC ارناسى سارايدا وتكەن Platinum Jubilee جىلدىڭ ەڭ كوپ قارالعان باعدارلاماسى بولدى دەپ حابارلادى. پاتشايىمنىڭ ءوزى بۇرىن BBC-گە بەرگەن سۇحباتىندا ونىڭ جاس كەزىندە مۇنداي وقيعا بول­ماعانىن ايتقان ەدى, ۇزاق ءومىر ءسۇرىپ, ءتىپتى تاقتا ۇزاق ۋاقىت وتىراتىنىن ەشكىم ويلاماعانىن دا ايتتى. ءىى ەليزاۆەتا تەك ۇلى­بريتانيانىڭ عانا ەمەس, سولتۇستىك يرلانديا, اۋستراليا, كانادا, جاڭا زەلانديا, جاڭا گۆينەيا ەلدەرىنىڭ دە پاتشايىمى.

جالپى, ۇلىبريتانيا حالقى پات­شايىمعا وڭ كوزقاراستا. دەگەن­­مەن «حالىقتىڭ سالىعىنا نە ءۇشىن كورولدىك وتباسىن اسىراۋىمىز كەرەك» دەيتىندەر بار. قارسىلاستارى بەيبىت ميتينگكە شىعىپ, بۇل پىكىرلەرىن جاسىرماي ايتادى. نەگىزىنەن مونارح­تار وتباسىنىڭ سالىقتان بوساتىلۋىن ەليزاۆەتانىڭ اكەسى ەلدىڭ ەرەجەسىنە بەكىتتىرىپ كەتكەن. ايتسە دە كەيبىر نارازى حالىقتىڭ پىكىرىن ەسكەرگەن بولۋ كەرەك, پارلامەنت پاتشايىمدى سالىق تولەۋگە مىندەتتەيتىن زاڭ شىعاردى. بۇگىندە ول مەملەكەتكە از مولشەردە م ۇلىك سالىعىن عانا تولەيدى. مەملەكەتتىك باج سالىعى, مۇراگەرلىك, كىرىس سالىعى سەكىلدى تولەمدەردەن بوساتىلعان. «پاتشايىم وتە سابىرلى ادام, نارازى حالىقتىڭ كوزقاراسىمەن, پىكىرىمەن ساناسادى, وسى كەزگە دەيىن ول ماقتاۋمەن قاتار ءتۇر­لى سىندى دا ەستىپ, قابىلداپ كەلە­دى. ەشقاشان قارسى شىق­قان ەمەس. سوندىقتان قول­داۋ­شىلارى دا, قارسىلاستارى دا ونىڭ ادامگەرشىلىگىن ەرەكشە قۇر­مەت­تەيدى», دەپ باعا بەرەدى پات­شايىم­نىڭ ادامي قاسيەتىنە سىنشىلار.

پاتشايىمنىڭ مەملەكەت­تەگى قىزمەتىن ايتار بولساق, ول ەل باس­قارۋ ىسىنە, ەكونوميكالىق سايا­ساتىنا ارالاسپايدى. كورولدىك مۇراگەرلەرىنىڭ قالىپتاسقان ءداستۇرى بويىنشا ول حالىقارا­لىق ءىس-شارالارعا ەلدىڭ اتىنان وكىل رەتىندە قاتىسادى. دەگەنمەن كوپتەگەن ەلدىڭ ۇكىمەت باسشىلارىمەن جاقسى قارىم-قاتىناس ورناتقان دەسەدى. ەلدىڭ ساياسي تىنىس-تىرشىلىگىنە ارالاسپاسا دا, اپتاسىنا ءبىر رەت رەسمي قۇجاتتارمەن تانىسۋ ءۇشىن پرەمەر-مينيسترمەن كەزدەسۋ وتكىزەدى. ايتىپ وتەيىك, ءىى ەليزا­ۆە­تا تاققا وتىرعان كەزدە ۇلى­بري­تانيا پرەمەر-ءمينيسترى ۋينستون چەرچيلل بولىپتى.

تاريحقا تاعى ءبىر شەگىنەتىن بولساق, ەليزاۆەتا پاتشايىم ەل ىسىنە 25 جاسىندا ارالاستى. ول ەكونوميكا, زاڭ, كونستيتۋتسيالىق قۇقىق سەكىلدى ساباقتارعا قىزى­عىپ, باسىمدىق بەرىپ وقىعان. ونەر­دەن دە كەندە ەمەس: بي, مۋزىكا, اتقا وتىرۋدى ءبىر ادامداي مەڭگەرگەن. فرانتسۋز تىلىندە ەركىن سويلەيدى. پاتشايىمنىڭ لەيتەنانت شەنىن العانىنان كوبى حاباردار ەمەس. ول ەكىنشى جاھان سوعىسى باستالعان كەزدە اسكەري قىزمەتكە سۇرانىپ, ەر ادامدارمەن يىق تىرەسە قىزمەت ەتكەن. وندا اسكەري-كولىك جاتتىعۋ ورتالىعىندا كاسى­بي جۇرگىزۋشىلىكتى مەڭگەرىپ, ما­مان­­دانادى. ايەلدەردىڭ اسكەري جا­سا­عىندا بولعاندا ىستەن شىق­قان كولىكتەردىڭ قوسالقى بول­شەك­تەرىن شاشىپ, قايتا جيناپ, دوڭگەلەگىن قيىندىقسىز اۋىس­تىرىپ الىپ, ءارى قاراي ايداپ كەتە بەرەتىن بولعان. سول قيىن كۇن­دەردى ەڭسەرىپ, لەيتەنانت شەنىنە يە بولعان.

ول بۋكينگەم سارايىنا 1936 جىلى وتباسىمەن كوشىپ كەل­دى, سول جىلى اكەسى VI گەورگ تاققا وتىرعان. باق-تا جاريالانعان دەرەكتەر بو­يىنشا ءىى ەليزاۆەتا پاتشايىم وسى ۋاقىتقا دەيىن 12 پرەمەر-مينيستر, 7 ريم پاپاسى, 7 كەنتەربەري ارحيەپيسكوپى اۋىسقانىنا كۋا بولىپ كەلەدى. ول ءالى كۇنگە دەيىن تاقتا وتىرعان الەمدەگى ەڭ قارت مونارح بولىپ سانالادى.

پاتشايىمنىڭ وتباسىن ايتىپ وتەر بولساق, بيىلعى مەرەي­تويدى ول كۇيەۋى ءفيليپسىز ال­عاش رەت قارسى الدى. «وتكەن ۋاقىت ەليزابەت ءۇشىن وڭاي بولعان جوق», دەپ جازدى بريتانيالىق باق وكىلدەرى. اتىشۋلى وتباسى­لىق تۇسىنىس­پەۋشىلىك, دەنساۋلى­عى­نىڭ ناشار­لاۋى, ۇلى حانزادا ەندريۋدىڭ اينالاسىنداعى جان­جال, نەمەرە­سى گارري مەن ونىڭ ايەلى مەگان ماركلدىڭ ب ۇلى­گىن كو­رىپ, جىميعان قالپىنان تاي­ما­عان پاتشايىم سىنىن دا, سىرىن بەرەر ەمەس.