گونكونگتىڭ جاڭا كوشباسشىسى دجون لي بۇگىندە الەم سىنشىلارى مەن ساراپشىلارىنىڭ نىساناسىنا اينالدى. ولاردىڭ ءبىرى گونكونگ حالقىنان قولداۋ تاپپاي وتىرعان دجون لي بەيجىڭگە عانا ءۇمىت ارتقاننان باسقا امالى جوق دەسە, ەكىنشىلەرى سوڭعى كەزدەرى قۇلدىراۋعا ۇشىراعان گونكونگتى قايتا قالپىنا كەلتىرە الاتىنىنا كۇمانمەن قارايدى. ءليدىڭ ءبىلىم مەن تاجىريبەسىنە سۇيەنە وتىرىپ, قانداي باسشى بولاتىنى, قانداي ىستەر اتقارا الاتىنىن, جالپى ساياسي تۇلعا رەتىندەگى كۇش-جىگەرىن سىناپ, بولجام جاساۋدا.
سينگاپۋر ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساياساتتانۋشىسى يان چونگ «دجون لي پوليتسيا قىزمەتكەرى, قۇقىق قورعاۋشى بولعان», دەيدى. ول لي مىرزانىڭ 2019 جىلى گونكونگتاعى نارازىلىق شەرۋلەرىن كۇشپەن باسۋعا بەلسەندى قاتىسىپ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى داۋلى زاڭنىڭ ەنگىزىلۋىن باسقارعانىن اتاپ كورسەتتى. «بۇل گونكونگتى باسقاراتىن زاڭ مەن ءتارتىپ «بەيجىڭنىڭ كوزقاراسى» دەپ اتالاتىن ساياسات ارقىلى جۇزەگە اسىرىلاتىنىن اڭعارتىپ وتىر», دەيدى يان چونگ.
دجون لي جاڭا قىزمەتكە وسى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ كىرىسەدى. الايدا ول سايلانعاننان كەيىن بىرەر كۇن وتكەن سوڭ جاڭا قىزمەتىنە كىرىسپەي تۇرىپ-اق, بىرنەشە ادامدى جازالاپ ۇلگەردى.
وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا پوليتسيا دەموكراتيانى جاقتايتىن Stand News مەديا ۇيىمىنا تەكسەرىس جۇرگىزىپ, ونىڭ باسشىلىعىن تۇتقىنداعان. دجون لي قۇقىق قورعاۋ ورگانىنىڭ بۇل ارەكەتىن قولدايتىنىن مالىمدەدى. وسىلايشا ءبىر كەزدەرى ازياداعى ءباسپاسوز بوستاندىعىنىڭ شامشىراعى بولعان گونكونگتا كوپتەگەن تاۋەلسىز اقپارات اگەنتتىكتەرى جابىلدى. لي مىرزا: «كىمدە-كىم باق جۇمىسىن ءوزىنىڭ ساياسي ماقساتتارى نەمەسە باسقا مۇددەلەرى ءۇشىن قۇرال رەتىندە پايدالانۋعا تىرىسسا جانە زاڭ بۇزسا, اسىرەسە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە قاتەر توندىرەتىن قىلمىس جاسالسا, ول ءباسپاسوز بوستاندىعىنا زيان كەلتىرۋشى بولىپ سانالادى», دەدى. جاڭا كوشباسشىنىڭ وسى ءسوزى مەن ارەكەتىنە قاراپ دوكتور تسانگ «گونكونگ بىرىكتىرىلگەن ماتەريك بولۋى ىقتيمال. 2020 جىلعا دەيىن بولعان ەسكى گونكونگتىڭ قايتا دۇنيەگە كەلۋى مۇمكىن ەمەس», دەپ پىكىر ءبىلدىردى.
44 بەتتەن تۇراتىن مانيفەستە دجون لي قالانى اشىقتىق پرينتسيپىمەن باسقاراتىنىن جانە ۇزاققا سوزىلعان تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋگە ۋادە بەردى. ول سونداي-اق ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى زاڭدى كۇشەيتەتىن وزگەرىستەر ەنگىزۋدى قۋاتتايتىنىن ايتتى.
دجون ءليدىڭ الدىندا گونكونگتىڭ بيزنەس پەن كەرەمەت قارجى ورتالىعى رەتىندەگى مارتەبەسىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ مىندەتى تۇر, ول ونى ورىنداۋعا ۋادە بەردى. 2019 جىلى گونكونگ قالاسىندا جيىلەپ كەتكەن زورلىق-زومبىلىق, جاپپاي نارازىلىقتار تۋريستەر مەن ينۆەستورلاردى ۇركىتكەنى بەلگىلى. وعان قوسا COVID-19 پاندەمياسىنىڭ قاتاڭ شەكتەۋلەرى گونكونگ ەكونوميكاسىن ودان ءارى السىرەتتى. Eurocham مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, بيىلعى 1 اقپاننان باستاپ گونكونگتان 130 مىڭ ادام كوشىپ كەتكەن. جۇمىس بەرۋشىلەر قالاعا جۇمىس كۇشىن, اسىرەسە جاستاردى تارتۋ قيىنعا سوعىپ وتىرعانىن ايتادى. سونىمەن قاتار ەۋروپالىق كاسىپورىنداردىڭ جارتىسىنا جۋىعى جانە گونكونگتاعى اقش كاسىپورىندارىنىڭ 44 پايىزى كەلەر جىلى كوشۋدى قاراستىرىپ جاتىر.
قىرىق جىلدان استام ۋاقىت پوليتسيادا قىزمەت ەتكەن لي مىرزا بيزنەس پەن مەملەكەتتىك قىزمەتتە تاجىريبەسى بار بۇرىنعى باسشىلاردان وزگەشە مانساپتىق جولىمەن ەرەكشەلەنەدى. سوندىقتان ساراپشىلار ونىڭ گونكونگتىڭ بەدەلىن قالپىنا كەلتىرە الاتىنىنا كۇمانمەن قاراپ وتىر.
سونىمەن قاتار لي مىرزانىڭ ساياسي جوسپارى ونىڭ قىتايدىڭ COVID-19 نولدىك ساياساتىنا سايكەس كەلە مە دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابى دا بەلگىسىز قالدى. ويتكەنى گونكونگ كوروناۆيرۋستىڭ ەڭ كۇردەلى جاعدايىمەن كۇرەسىپ جاتىر. 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا عانا قالادا 5 600 ءولىم تىركەلدى, بۇل پاندەميانىڭ العاشقى ەكى جىلىنداعى كورسەتكىشكە قاراعاندا بىرنەشە ەسە كوپ. قالانىڭ قارت تۇرعىندارى ۆاكتسينا الۋعا ق ۇلىقتى ەمەس, سول سەبەپتى قايتىس بولعاندار سانى كۇن سايىن وسۋدە. وسى ورايدا پروفەسسور ستيۆ تسانگ «سي (قىتاي توراعاسى) نولدىك كوۆيدتى كورسەتكىشىن تالاپ ەتىپ وتىرعان كەزدە لي مىرزا ونىڭ ءتيىمدى جولىن تاۋىپ جۇزەگە اسىرۋى ابدەن مۇمكىن», دەيدى. ال وزگە ساراپشىلار نولدىك كوۆيدكە جەتۋ – لي مىرزانىڭ ەل شەكاراسىن قايتا اشۋ تۋرالى ۋادەسى مەن ارەكەتىنە قايشى كەلەتىن ماقسات دەپ سانايدى. دوكتور يان چونگ «لي مىرزا شەكتەۋ شارالارىن كۇشەيتكەن گونكونگ شەكاراسىن قايتا اشۋعا نيەتىن ءبىلدىردى, بىراق نولدىك كوۆيد كورسەتكىشىمەن قاراما-قايشى كەلەتىن تالاپتى قالاي جانە قاي ۋاقىتتا ۇيلەستىرەتىنى بەلگىسىز», دەيدى.
تاريحقا كوز جۇگىرسەك, گونكونگتىڭ ءبولىنۋى ۇلىبريتانيا مەن قىتاي اراسىنداعى اپيىن سوعىستارى (1839-1860) سالدارىنان ورىن العان. اسكەري جانە ساۋدا قاقتىعىستارى كەزىندە قىتاي گونكونگ ارالى مەن كوۋلۋننىڭ ءبىر بولىگىن ۇلىبريتانياعا بەرۋگە ءماجبۇر بولدى. 1898 جىلى ۇلىبريتانيا گونكونگتى 99 جىلعا جالعا الادى. جالعا الۋ مەرزىمى 1997 جىلى اياقتالعاندا ۇلىبريتانيا گونكونگتى قىتايعا «قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ گونكونگ ارنايى اكىمشىلىك ايماعى» دەپ اتالاتىن ەرەكشە اكىمشىلىك ايماق رەتىندە قايتارىپ بەرەدى. ء«بىر ەل, ەكى جۇيە» دوكتريناسى بويىنشا ساياساتپەن ءومىر سۇرگەن حالىق دجون ءليدىڭ ساياسي قادامدارىن قالاي قابىلدايتىنىن الداعى ۋاقىت كورسەتپەك...