كۇز كەلسە, كۇزبەن بىرگە تەاترلاردىڭ دا ماۋەسىن جايعان اعاشتاي بويىنداعى بار جاقسىسىن كورەرمەنىنە ۇسىنۋعا اسىعاتىن داعدىسى بيىل دا سول قالىبىنان اينىمادى. ەلوردالىق تەاترلار بىرىنەن كەيىن ءبىرى جاڭا ماۋسىمىنىڭ شىمىلدىعىن ءتۇرىپ, استانا حالقىن تاماشا قويىلىمدارىمەن ءتانتى ەتىپ ۇلگەردى. ايتسە دە بيىلعى ماۋسىمنىڭ, اسىرەسە, نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ جاستار تەاترى ءۇشىن ورنى بولەك. ونەر ۇجىمى حV مەرەيلى تەاتر ماۋسىمىنىڭ شىمىلدىعىن ءتۇردى.
15 جىل! تاريح ءۇشىن كوپ ۋاقىت ەمەس! بىراق تەاتر ۇجىمى ءۇشىن بۇل 15 جىل قيىندىق پەن قۋانىشقا, جانكەشتىلىك پەن ىزدەنىسكە, ەڭبەك پەن ۇمتىلىسقا, جەڭىس پەن جەمىسكە تولى ۇلكەن شىعارماشىلىق مەكتەپ, تەڭدەسسىز تاجىريبە الاڭى.
ەكى كۇن قاتارىنان باس قالاعا ونەر مەيرامىن سىيلاعان مەرەيلى ماۋسىمنىڭ اشىلۋىنا ەلىمىزگە بەلگىلى تۇلعالار, ونەر قايراتكەرلەرى قۇتتىقتاي كەلىپ, وزدەرىنىڭ جىلى لەبىزدەرىن, اقجارما تىلەكتەرىن ءبىلدىرىستى. تەاترعا قاراي ساعىنىسا اعىلعان تالعامپاز كورەرمەن رەجيسسەر, تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نۇرقانات جاقىپبايدىڭ سۋرەتكەرلىك ساراپتاۋىندا ساحنا كورگەن تالاپتان احمەتجاننىڭ «تاپتىم. عاشىق بولدىم. جوعالتتىم» ميۋزيكلىن تاماشالادى. ايتۋلى قويىلىم جازۋشىنىڭ «سۇلۋ مەن سۋرەتشى» اڭگىمەسىنىڭ جەلىسى نەگىزىندە كورەرمەنىمەن قاۋىشىپ وتىر. جىل باسىندا تۇساۋى كەسىلگەن سىرشىل ميۋزيكل جاڭا ماۋسىمنىڭ دا كورەرمەنىنە تاماشا تارتۋ بولدى. قويىلىمدا باستى ءرولدى, ياعني سۇلۋ مەن سۋرەتشى بەينەسىن تەاتردىڭ تالانتتى اكتەرلەرى – نازەركە سەرىكبولوۆا مەن مەيىرعات امانگەلدين كەمەلىنە كەلتىرە كەيىپتەدى.
ماڭگىلىك ماحاببات تاقىرىبىن ارقاۋ ەتكەن ليريكالىق سپەكتاكلدەگى ەستى اۋەن, ۇتىمدى تابىلعان رەجيسسەرلىك شەشىم, اكتەرلىك شەبەر ويىن كوپ كوڭىلىنەن بەرىك ورىن الدى. ءشامشى قالداياقوۆ, ەركەعالي راحماديەۆ, كەڭەس دۇيسەكەەۆ, سەيدوللا بايتەرەكوۆ, تولەگەن مۇحامەدجانوۆ, ەلەنا ابدىحالىقوۆا باستاعان ءبىرتۋار كومپوزيتورلاردىڭ جۇرەك قىلىن شەرتەر اۋەزدى مۋزىكالىق تۋىندىلارىنىڭ شەبەر ۇيلەسىمىنە قۇرىلعان ايتۋلى سپەكتاكل كورەرمەنىن دە بەيجاي قالدىرمادى. ال قويىلىم الدىندا وتكەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنە ارنالعان ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىندا تەاتر ديرەكتورى, بەلگىلى تەاتر جانە كينو اكتەرى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ءادىل احمەتوۆ ۇجىمنىڭ الداعى شىعارماشىلىق جوسپارلارىمەن ءبولىستى.
15 جىل بويى ۇزدىكسىز كورۋشىسىن ءتانتى ەتىپ, تاڭعالدىرۋدان جالىقپاي كەلە جاتقان جاستار تەاترىنىڭ ءار قادامى مەن ونەردەگى جەمىستى جولى ەلوردالىق كورەرمەننىڭ كوز الدىندا. ولاي دەيتىنىمىز, 2007 جىلدىڭ 5 شىلدەسىندە تۇڭعىش رەت ش.ايتماتوۆ پەن ءا.كەكىلباەۆتىڭ شىعارمالارىنىڭ جەلىسى بويىنشا جاسالعان «شىڭعىسحان» سپەكتاكلىمەن شىمىلدىق تۇرگەن تەاتردىڭ ءتاي-ءتاي باسىپ, بۇگىنگە دەيىن جەتكەن شىعارماشىلىق جەتىستىگى مەن ونەرىنىڭ ومىرشەڭ ءورىسى استانامەن بىرگە دامىپ, داڭعىلدانىپ كەلەدى.
ءيا, ارقا تورىندە بوي كوتەرگەن ارۋ استانا ۋاقىت-اعزام اجارىنا بەلگى سالعان ساناۋلى جىلدىڭ ىشىندە-اق ساياسي-ەكونوميكالىق باعىتتىڭ بارومەترى عانا ەمەس, ونەرىمىز بەن مادەنيەتىمىزگە ۇيىتقى بولار ۇلتىمىزدىڭ شىن مانىندەگى رۋحاني ءومىرىنىڭ ايناسىنا اينالىپ ۇلگەردى. جەر جاھاننىڭ نازارىن وزىنە بۇرعىزىپ, جىل سايىن ەمەس, اي سايىن, ءتىپتى كۇن سايىن قاناتىن كەڭگە جايىپ, قۇلپىرىپ, جايناپ, ەل ەگەمەندىگىمەن بىرگە ەڭسەسىن تىكتەپ, ەركە ەسىلمەن ەگىز جاساسقان باس قالامىزدىڭ باياندى تاريحى تالاي يگى باستامالار مەن ۇلاعاتتى وقيعالاردىڭ سەبەپشىسى ءھام دانەكەرشىسى بولىپ كەلەدى. استانا تامىرىنا تىنىس سىيلاپ, باعىتىنا باعدار بەرگەن سونداي ىرگەلى ونەر وشاعىنىڭ ءبىرى – ءدال وسى جاستار تەاترى دەسەك, تيتتەي دە ارتىق ايتقاندىق ەمەس.
ەڭ العاش «شىڭعىسحان» سپەكتاكلىمەن شىمىلدىق ءتۇرىپ, وسى ۋاقىتقا دەيىن ونەر شىڭىن باعىندىرۋعا ۇمتىلىپ ءھام سول دودادان ۇنەمى جەڭىسپەن ورالىپ جۇرگەن تەاتر ۇجىمىنىڭ جاس تەاتردىڭ تۇساۋىن كەسەر قويىلىم رەتىندە ءدال وسى ءافسانانى تاڭداۋى كەزدەيسوقتىق بولماسا كەرەك. جاستار تەاترىنىڭ شاڭىراق كوتەرگەنىن سۇيىنشىلەگەن «شىڭعىسحاندى» زور سۇيىسپەنشىلىكپەن قارسى العان ونەرسۇيەر قاۋىم ءۇشىن دە, ءۇمىتىن ۇكىلەپ دوداعا قوسقان تەاتر ۇجىمى ءۇشىن دە اتالعان قويىلىم اقجولتاي سپەكتاكل بولدى. جارتى الەمدى جاۋلاعان جەڭىمپاز جايلى شىعارمامەن تۋ تىككەن تەاتر كۇنى بۇگىنگە دەيىن سول بايراقتى تومەن تۇسىرمەي, ونەر الامانىندا لايىم جەڭىمپاز بولىپ كەلەدى. تەاتر رەپەرتۋارىن ءتۇرلى باعىتتاعى سپەكتالدەرمەن تۇرلەندىرىپ, تالاي دودادا توپ جارعان ونەرلى ۇجىمنىڭ الدا ءالى دە الار اسۋىنىڭ مول بولارىنا سەنىم زور.