ەلىمىزدە پاندەميانىڭ ايىلىن جيماي تۇرعانىنا قازاقتىڭ توي-تومالاعىنىڭ دا تىكەلەي قاتىسى بار دەگەن تۇسىنىك تۇبەگەيلى قالىپتاستى. بىلە-بىلگەن ادامعا بۇل – اششى شىندىق. سەبەبى ءورشىپ تۇرعان ىندەتكە قاراماستان, ولەرمەندىكپەن توي جاساپ جاتقان ءوزىمىزدىڭ اعايىندى قالادا دا, دالادا دا كۇندە كورىپ ءجۇرمىز. ال ەندى قاراپايىم حالىقتى قويىپ, مۇنداي زاڭ بۇزۋشىلىققا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر بارىپ جاتسا, جاعدايدىڭ ءوزى مۇلدە ۋشىعىپ كەتكەن ەكەن دەمەسكە لاج جوق...
وتكەن سەنبى كۇنى قاراعاندى قالاسىنداعى Arista دەپ اتالاتىن مەيرامحانادا وبلىستاعى ءبىر باسقارما باسشىسىنىڭ قىز ۇزاتۋ تويىن جاساعانى اشكەرە بولدى. وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ رەسمي وكىلى حابارلاعانداي, بۇل تويدا شامامەن العاندا 350-گە جۋىق ادام بولعان. ناقتىراق ايتار بولساق, پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى مىناداي ماتىندەگى حابارلاما جاريالادى: «7 تامىز كۇنى «109» تەلەفونىنا قالاداعى مەيرامحانالاردىڭ بىرىندە كوپتەگەن ادامدار مەن كولىكتەردىڭ جينالعاندىعى تۋرالى حابارلاما ءتۇستى. وقيعا ورنىنا قۇرامىندا پوليتسيا, سانەپيدەمستانسا جانە قاراعاندى قالالىق اكىمدىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى بار موبيلدىك توپ شىقتى. فاكت راستالدى. كوڭىل كوتەرەتىن ورىندا كولىكتەر مەن ادامداردىڭ كوپتىگىنە بايلانىستى موبيلدىك توپ قىزمەتكەرلەرى قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قاداعالاپ, عيماراتتى قورشاۋعا الۋعا بايلانىستى قوسىمشا پوليتسيا ناريادىن شاقىردى.
پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەيرامحانانىڭ كىشى زالىندا 38 جاستاعى ازاماتتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن سۇندەت توي وتكىزىلىپ جاتقانىن انىقتادى. وعان 40 ادام قاتىسقان. ال ۇلكەن زالدا 57 جاستاعى قالا تۇرعىنىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قىز ۇزاتۋ تويى وتكىزىلىپ جاتقانى بەلگىلى بولدى. ول تويعا شامامەن 350 ادام شاقىرىلعان.
پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەن موبيلدىك توپتىڭ تالاپ ەتۋىمەن مەرەكەلىك ءىس-شارا توقتاتىلدى. اتالعان فاكتىلەر بويىنشا اكىمشىلىك حاتتامالار تولتىرىلىپ, سەس-ءتىڭ قاراۋىنا جىبەرىلدى».
ال ىزىنشە قاراعاندى وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى توي جاساۋشى 57 جاستاعى ازاماتتىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتشى ەكەنىن راستاپ, وعان قاتىستى ارنايى تەكسەرۋ تاعايىندالىپ, كارانتيندىك شەكتەۋلەردى بۇزۋ فاكتىلەرى راستالعان جاعدايدا ونى اتقاراتىن لاۋازىمىنان بوساتۋعا دەيىنگى ەڭ قاتاڭ شارا قابىلداناتىنىن رەسمي تۇردە ءمالىم ەتتى.
«سونداي-اق سانيتارلىق نورمالاردىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى اتالعان ءىس-شارا توقتاتىلىپ, ۇيىمداستىرۋشىلارعا اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىنادى. بارلىق ازاماتتارعا ناۋقاستانۋ دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى كەزەڭىندە سانيتارلىق شارالاردى ساقتاۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتەمىز. جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندار ازاماتتاردىڭ مارتەبەسىنە نەمەسە جۇمىس ورنىنا قاراماستان, بۇزۋشىلىقتاردىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن قاتاڭ شارالاردى قابىلدايدى», دەگەن مالىمدەمە تاراتتى ول.
جۇرتتىڭ ورىندى نارازىلىعىن تۋدىرعان وقيعاعا قاتىستى قاراعاندى قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى بەيبىت كۇلماعامبەتوۆ ءوز پىكىرىن ايتتى.
«مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ 500 كىسىگە توي جاساپ, كارانتين تالاپتارىنىڭ شەكتەۋىن بۇزۋى – ورەسكەل زاڭ بۇزۋشىلىق, قالا تۇرعىندارىنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا جاسالعان قيانات, ءتىپتى قىلمىس دەۋگە دە بولادى, – دەدى ول. – بۇل تويدا بولعان بارلىق لاۋازىم يەلەرى – دەپۋتاتتار, قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرى, مەملەكەتتىك ورگانداردا جۇمىس اتقارعان, سول تويدىڭ قوناعى بولعان كىسىلەردىڭ ەسىمدەرى بەلگىلەنىپ, اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋى قاجەت. قاراعاندى وبلىسى مەن قالانىڭ باسشىلارىن, وبلىستىق جانە قالالىق ءماسليحاتتاردىڭ حاتشىلارىن بۇل كەلەڭسىز وقيعانى ارنايى قاراۋعا, توي يەسى مەن تويعا قاتىسقان مەملەكەتتىك لاۋازىم يەلەرىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋعا شاقىرامىن».
ال جەرگىلىكتى جۋرناليست جاڭابەك نار Arista مەيرامحاناسىندا بىلتىردان بەرى ءبىر توقتاماي, اس پەن تويدىڭ ءوتىپ جۇرگەنىن قىنجىلا ايتادى.
«ىندەت ورشىگەن كەزدە دە استانادان, وزگە قالالاردان كەلىپ توي وتكىزەدى. جۇرتتىڭ ءبارى مۇندا جۇرەتىندەردىڭ, نەگىزىنەن, شەنەۋنىكتەر ەكەنىن ايتادى. Arista مەيرامحاناسىنىڭ مۇنىڭ الدىنداعى بەينەجازبالارىن دا تەكسەرۋ كەرەك», دەگەن پىكىر ءبىلدىردى ول.
ەندى قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان وسى وقيعانىڭ استارىنا ءۇڭىلىپ كورەيىكشى. كەنشىلەر استاناسىنداعى جوعارىدا اتالعان مەيرامحانادا بىلتىردان بەرى توي, اس بەرۋ سياقتى ادام كوپ جينالاتىن جيىنداردىڭ ءوتىپ كەلگەنىن جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى. جالعىز بۇل ەمەس, قالاداعى باسقا دا مەيرامحانا-تويحانالاردىڭ جاسىرىن توي ۇيىمداستىراتىنى تالاي مارتە ايتىلىپ كەلدى. وسى ورايدا كارانتيندىك شەكتەۋدى بۇزىپ, شەكتەن شىققان جيىن-تويدىڭ ءوتىپ جاتقاندىعى تۋرالى قۇزىرلى ورگانداردىڭ بىلمەۋى ءتىپتى دە مۇمكىن ەمەس دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى. وكىنىشكە قاراي, بارىنە كوز جۇما قارايتىن تامىر-تانىستىق قولدى ءجىپسىز بايلاپ تۇر.
توي بولعان كۇننىڭ كەشىندە قاراعاندى قالاسى بويىنشا جۇرگىزىلگەن رەيدتىك ءىس-شارالار بارىسىندا كارانتيندىك شارالاردى بۇزۋدىڭ باسقا دا فاكتىلەرى انىقتالعان. ماسەلەن, ء«ساتتى» دەگەن مەيرامحانادا ۇيلەنۋ تويى وتكىزىلگەنى, وعان 200 ادامنىڭ قاتىسقانى تىركەلدى. سونداي-اق «ديادەما» مەيرامحاناسىندا دا ءدال وسىنداي ءتارتىپ بۇزۋشىلىق اشكەرەلەنگەن. الايدا نىسان يەلەرى مونيتورينگتىك توپتىڭ عيماراتقا كىرۋىنە رۇقسات بەرمەي, تويشىل قوناقتار عيماراتتىڭ جەرتولەسى ارقىلى دالاعا شىعىپ كەتكەن. دەگەنمەن بۇل فاكت بەينەجەتونعا جازىلىپ الىنىپتى.
مونيتورينگتىك توپتاردىڭ جۇمىس الگوريتمىنە سايكەس بارلىق بۇزۋشىلىق بويىنشا قاراعاندى قالاسىنىڭ قازىبەك بي اتىنداعى اۋداننىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميالىق باقىلاۋ باسقارماسىنا شۇعىل حابارلاما جولدانعان.
«حابارلاما كەلگەن سوڭ سەس قىزمەتكەرلەرى تەكسەرۋ تاعايىنداۋ تۋرالى اكتىلەردى راسىمدەدى. اتالعان فاكتىلەر بويىنشا مەكەمە يەلەرىنە 670 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىنعان. ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋشىلار – 87 مىڭ تەڭگە, ال بارلىق شاقىرىلعان جانە كەلگەن قوناقتاردان دەرەكتەر مەن تۇسىنىكتەمەلەر الىندى», دەگەن مالىمەت تاراتتى وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. ال ەندى وبلىستاعى ەپيدەميالىق احۋالعا كەلسەك, جاعداي ءماز ەمەس: وڭىردە 2021 جىلدىڭ 6 تامىزىنا دەيىن كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعانداردىڭ سانى 63 439 ادامعا جەتتى. وتكەن تاۋلىكتە 1038 تۇرعىننان «جامان تۇماۋدىڭ» بەلگىلەرى بايقالعان.
Arista مەيرامحاناسىندا بولعان تويعا ورالماي بولماس. ماسەلەن, وبلىستىق دەڭگەيدەگى جاۋاپتى قىزمەتتە جۇرگەن شەنەۋنىك جوعارى تۇرعان باسشىسى باس يزەمەسە, مۇنداي بەيباستاق ارەكەتكە بارماس ەدى عوي. قۇزىرلى ورگانداردىڭ تانىس باسشىلارى «بارماق باستى» دەمەگەنمەن, «كوز قىستىمەن» رۇقسات بەرمەگەندە ول ءوزىنىڭ قىزمەتتىك مانسابىن بايگەگە تىگىپ, تىعىلىپ توي جاساماعان بولار ەدى-اۋ دەگەن وي كەلەدى. ياعني جوعارىدان «ۇر-توقپاق» بولمايىنشا, بۇل ىستە ءتارتىپتىڭ ورناماسىن جۇرتتىڭ ءبارى ءبىلىپ وتىر. ال پاندەميا پەندە بالاسىن تاباعا سالىپ قۋىرعان مىنا زاماندا شەكتەۋدىڭ تالابى وسىلايشا ورەسكەل ءھام قاساقانا بۇزىلا بەرسە, اششى دا بولسا ايتايىق: جيىن-تويدىڭ تۇبىمىزگە جەتەتىن ءتۇرى بار.
قاراعاندى وبلىسى
P.S. بەت قاتتالىپ جاتقاندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمدىگىنەن مىناداي رەسمي اقپارات جەتتى. وندا ونلاين رەجىمدە وتكەن اپپارات كەڭەسىندە ءوڭىر باسشىسى جەڭىس قاسىمبەكتىڭ وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى حالەل ماقسۇتوۆتى كارانتين ءتارتىبىن ورەسكەل بۇزىپ, پاندەميا ءورشىپ تۇرعان كەزدە توي ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن قىزمەتىنەن بوساتقانى جونىندە حابارلانعان.