الماتى قالاسىندا مەديتسينالىق سانيتارلىق العاشقى كومەك (مساك) جونىندەگى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى جانە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى بالالار قورىنىڭ (يۋنيسەف) الماتى دەكلاراتسياسىنىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى.
الماتى قالاسىندا مەديتسينالىق سانيتارلىق العاشقى كومەك (مساك) جونىندەگى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى جانە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى بالالار قورىنىڭ (يۋنيسەف) الماتى دەكلاراتسياسىنىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى.
وسىدان 35 جىل بۇرىن العاش رەت الەمنىڭ 134 مەملەكەتى باس قوسىپ الماتى دەكلاراتسياسىن قابىلداعان ەدى. سول كەلىسىم بويىنشا مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەكتى دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلىپ, مۇنى بۇكىل الەمدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ءۇشىن باستى باعىت ەتىپ ۇستانۋ ءتارتىبى ايقىندالعان-دى. مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جوباسىنىڭ باستى قاعيدالارى مەن دامۋ ەلەمەنتتەرى دە وسى قازاق جەرىندە ءبىر ىزگە تۇسكەن.
1978 جىلعى دەكلاراتسيادا تۇجىرىمدالعان مساك فيلوسوفياسى حالىق دەنساۋلىعىن ساقتاۋ سالاسىندا الەمدىك بىرەگەي ستراتەگيا ازىرلەۋدە العاشقى ارەكەت رەتىندە تانىلىپ, «2000 جىلعا قاراي دەنساۋلىق بارلىعى ءۇشىن» قاعيداسىن جاريالاعان الماتى دەكلاراتسياسىن بۇكىلالەمدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ حارتياسى دەپ جاريالاعان.
حالىقارالىق كونفەرەنتسيا اياسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەرىك ءبايجۇنىسوۆ, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ەۋروپالىق بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى جۋجاننا جاكاب, بۇۇ بالالار قورى-يۋنيسەف-ءتىڭ قازاقستانداعى وكىلى دجۋن كۋكيتانىڭ قاتىسۋىمەن الماتى دەكلاراتسياسىن قابىلداعان رەسپۋبليكا سارايىنىڭ قاسبەتىندە اشىلعان مەموريالدىق تاقتانىڭ سالتاناتتى راسىمىنە قاتىسىپ, س.ج.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە كەلەشەكتە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ءجونىندەگى كەڭسەسىنىڭ ورنالاساتىن جەرىندە بولدى. مساك بويىنشا العاشقى كەڭسە ددۇ اتقارۋشى ديرەكتورىنىڭ شەشىمىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قولداۋىمەن اتالمىش جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ىرگەسىندە 2014 جىلى ءوز جۇمىسىن باستايدى.
الەمنىڭ الپىستان اسا مەملەكەتىنەن ايتۋلى ماماندار كەلىپ قاتىسقان حالىقارالىق كونفەرەنتسيانى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ساليدات قايىربەكوۆا سالتاناتتى تۇردە اشىپ, القالى جيىندى ءوزى جۇرگىزىپ وتىردى. ادامزات دەنساۋلىعىنىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگى ءسوز بولعان وتىرىستا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ە.ورىنباەۆ, سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ا.ۆولكوۆ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى ا.ەسىموۆ, ددۇ ەب ديرەكتورى ج.جاكاب, يۋنيسەف باعدارلاماسىنىڭ ديرەكتورى ن.اليپۋي, ەۋرووداققا قاراستى 27 ەلدىڭ اتىنان ليتۆا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ۆ.اندريۋكايتيس, دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى وكىلى ش.اككايا, پارلامەنت سەناتىنىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ا.بيجانوۆ, رەسەي دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ي.كاگراميان, يسلام ارىپتەستىك ۇيىمىنىڭ باس ديرەكتورى س.الپاي جانە 1971-82 جىلدارى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى بولعان, قازىرگى «قازاق تاعامدانۋ اكادەمياسىنىڭ» پرەزيدەنتى ت.شارمانوۆ ءسوز الىپ, الەمدىك دەڭگەيدە كۇللى ادامزاتتىڭ بولاشاعىنا قىزمەت ەتىپ وتىرعان بۇل ىنتىماقتاستىق قاتىناستىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
بۇدان ءارى ەكى كۇنگە سوزىلعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيا اياسىندا ءار الۋان سەكتسيالىق جۇمىستار جۇرگىزىلىپ, مەديتسينالىق زاماناۋي قۇرالدار مەن كومەك كورسەتۋدىڭ ءتيىمدى شارالارى تۋرالى كورمەلەر ۇيىمداستىرىلدى. ءار ەلدىڭ مەديتسينا ماماندارى وزدەرىنىڭ تاجىريبەسىمەن ءبولىسىپ, ءوزارا پىكىر الماسۋ جانە جان-جاقتى پايدالى كەڭەستەر بەرۋ مۇمكىندىگىنە دە يە بولدى.
بىرلەسكەن جۇمىس ناتيجەسى حالىققا, اسىرەسە, اۋىل تۇرعىندارىنا دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋعا, پروفيلاكتيكالىق باعدارلامالاردىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرۋگە, ينفەكتسيالىق ەمەس اۋرۋلاردى تۋىنداتاتىن تاۋەكەل فاكتورلارىمەن كۇرەستى كۇشەيتۋگە زور ىقپال ەتەتىن بولادى. جيىندا تالقىلانىپ, ماقۇلدانعان شەشىمدەر «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن 2014-2015 جىلدارى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا جوسپارلانىپ وتىرعان مەديتسينالىق سانيتارلىق العاشقى كومەك كورسەتۋ رەفورمالارىنا نەگىز بولارى حاق.
مساك جونىندەگى الماتى دەكلاراتسياسىنىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيا شەڭبەرىندە ەلىمىز دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ساليدات قايىربەكوۆا مەن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ەۋروپالىق بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى جۋجاننا جاكاب 2014-2015 جىلدارعا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ەكى جىلدىق كەلىسىمگە قول قويدى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.