جاقىندا اياگوزدە وتكەن بۇركىتشىلەر سايىسى كەزىندە سەمەيدە تۇراتىن بەلگىلى ءداستۇرلى ءانشى بەرىك وماروۆ اعامىزبەن داستارقانداس بولعانىمىز بار. ءدام ۇستىندە ونەرپاز اقان سەرىنىڭ ايگىلى «بالقاديشاسىن» اۋەلەتتى. ءار قازاق بىلەتىن بەلگىلى ءان عوي, ادەتتەگىدەي تەبىرەنە تىڭداپ وتىرمىز.
الايدا, ءاننىڭ ورتا تۇسىنا كەلگەندەگى ءانشىنىڭ ورىنداۋىنداعى: «كەتتى» دەپ بالقاديشا ەستىگەندە, قۇشاقتاپ قۇز جارتاستى شىركىن-اي جىلاعانىم-اي, – دەگەن شۋماقتار ويىمدى ەرىكسىز ءبولىپ جىبەردى. ءان اياقتالعاننان كەيىن ءداستۇرلى انشىدەن نەگە بۇلايشا ورىنداعانىنىڭ ءمانىسىن سۇرادىم.
سويتسەك, مۇنىڭ وزىندىك سەبەبى بار ەكەن. «وسىدان ون شاقتى جىل بۇرىن سەمەيگە الاشتىڭ اياۋلى اقىن قىزى فاريزا وڭعارسىنوۆا اپامىزدىڭ كەلگەنى بار. سول كەزدە ەلدى ارالاپ, اباي اۋدانىندا بولىپ, ۇلىلارعا تاعزىم ەتىپ قايتقانى دا ەسىمدە. قۇرمەتتى قوناعىمىز سەمەيگە كەلىپ تۇسكەندە قارسى الۋشى توپتىڭ ىشىندە ءوزىم دە بولدىم. كەشكى وتىرىستىڭ بىرىندە اقىننىڭ الدىندا «بالقاديشانى» شىرقادىم. «بالام, كەلشى, وتىرشى قاسىما», دەدى ماعان فاريزا اپام ءاندى ورىنداپ بولعاننان كەيىن. قاسىنا وتىردىم.
سوسىن ايتتى: «بالقاديشا» عاجاپ ءان عوي. بۇل ءاندى ءوزىم كەرەمەت جاقسى كورەمىن. بىراق وسى ءاننىڭ «قۇشاقتاپ قۇس جاستىقتى جىلادىم» دەگەن جەرىنە ءوز باسىم كەلىسە قويمايمىن. اقان قاتارداعى ازاماتتىڭ ءبىرى ەمەس, جىگىتتىڭ تورەسى, ەردىڭ ەرى ەمەس پە؟ سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى تۇلعا. سونداي ازاماتتىڭ قۇس جاستىقتى قۇشاقتاپ, توسەگىندە بۇك ءتۇسىپ جىلاپ جاتقانىن كوز الدىڭىزعا ەلەستەتىپ كورىڭىزشى. جاراسپايدى عوي.
ال ەندى قۇزداعى ءبىر جارتاستى قۇشاقتاپ, تاۋمەنەن مۇڭداسىپ, تاسپەنەن سىرلاسىپ, مۇڭ-زارىن, قايعىسىن تابيعاتپەن بولىسسە, مۇنىڭ ءجونى بولەك قوي. ناعىز سۋرەت وسى ەمەس پە؟ سوندىقتان, سەن ەندى «قۇز جارتاستى قۇشاقتاپ جىلادىم» دەپ ايتشى» دەدى. كەيبىر انشىلەر: «كەر بەستىنى قۇشاقتاپ جىلادىم» دەپ تە ايتىپ ءجۇر. ول دا ادەمى. «قۇس جاستىق اقاندا بولماعان» دەۋشىلەر دە بار.
قالاي بولماعان؟ اكەسى ساۋداگەر بولعان ادام. ەنشىسىن ۇلەستىرگەن كەزدە قۇس توسەكتى بەرمەدى دەيسىڭ بە؟ اقاندا قۇس جاستىقتىڭ بولعانى انىق. بىراق شىنداپ كەلگەندە, ەر-ازاماتتىڭ قۇس جاستىقتى قۇشاقتاپ جىلاعانى قيسىنعا كەلمەيتىندەي كورىنەدى. فاريزا اقىننىڭ ايتقان ءسوزى كوڭىلىمە قوندى.
سودان بەرى وسىلاي ورىنداپ كەلەمىن», دەيدى ءداستۇرلى ءانشى. مۇنىڭ انىق-قانىعىن ونەرتانۋشىلارىمىز, ونەردىڭ ماڭىندا جۇرگەن ازاماتتارىمىز جان-جاقتى زەردەلەپ, بايىپتاپ, ءبىر ىزگە تۇسىرەر دەپ ويلايمىز. ال ءبىز ءسوز ەتكەن بەرىك وماروۆتىڭ ورىنداۋىنداعى نۇسقا دا قيسىنعا كەلەتىن سەكىلدى, سەرىگە قارا جەردى ەمەس, قۇس جاستىقتى ەمەس, قۇز جارتاستى قۇشاقتاتقان شۋماقتار جۇرەككە جىلى تيەتىن سەكىلدى.
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى