زەرتتەۋ
قوعام • 31 جەلتوقسان, 2025
ۇلتتىق زەرتتەۋ: سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستاناتىنداردىڭ كورسەتكىشى 35,7%-عا ءوستى
ەلىمىزدە سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستاناتىن ازاماتتاردىڭ ۇلەسى جىل سايىن بىرتىندەپ ءوسىپ كەلەدى. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جۇرگىزىلگەن ۇلتتىق زەرتتەۋ قوعامداعى دەنساۋلىق مادەنيەتىنىڭ نىعايىپ كەلە جاتقانىن كورسەتىپ وتىر. دەگەنمەن قاۋىپ فاكتورلارى بويىنشا وسال توپتار ءالى دە بار.
قوعام • 18 جەلتوقسان, 2025
تسيفرلاندىرۋ, ينفراقۇرىلىم جانە اكتيۆتەردىڭ قايتارىلۋىنا ەل تۇرعىندارىنىڭ كوزقاراسى قانداي؟
تسيفرلاندىرۋ, ينفراقۇرىلىم جانە اكتيۆتەردىڭ قايتارىلۋىنا حالىقتىڭ كوزقاراسىن انىقتاۋ ماقساتىندا 1000 رەسپوندەنت قاتىسقان الەۋمەتتانۋلىق زەرتتەۋ جاسالدى. دەرەكتەر كورسەتكەندەي, نەگىزگى سالالارداعى رەفورمالار كوپشىلىكتىڭ نازارىندا بولدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz nacanalytica.kz-كە سىلتەمە جاساپ.
الەم • 15 جەلتوقسان, 2025
جەر استىندا الىپ مۇحيت جاسىرىنىپ جاتۋى مۇمكىن بە؟
جەر مانتياسىنىڭ شامامەن 660 شاقىرىم تەرەڭدىگىندە عالامدىق مۇحيتتاردىڭ جالپى كولەمىمەن سالىستىرۋعا بولاتىن كولوسسالدى سۋ قورى – «الىپ مۇحيت» بولۋى ىقتيمال. قىتاي عالىمدارى جۇرگىزگەن جاڭا زەرتتەۋ وسىنداي تاڭعالارلىق تۇجىرىم جاساۋعا نەگىز بولدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 02 جەلتوقسان, 2025
بالانىڭ دارىنىن قاي جاستان بايقاۋعا بولادى؟
جەتى جاسىندا «دارىندى» دەپ تانىلعان كوپ بالانىڭ بويىنداعى جوعارى كوگنيتيۆتىك قابىلەت ءجاسوسپىرىم شاققا جەتكەندە تۇراقتى بولماي شىعادى. جاڭا زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بالانى تىم ەرتە «دارىندى» دەپ تانۋبولاشاقتاعى ينتەللەكتۋالدىق كورسەتكىشتىڭ سەنىمدى بولجامى بولا بەرمەيتىنىن كورسەتىپ وتىر, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
دەنساۋلىق • 27 قاراشا, 2025
الماتىدا قاتەرلى ىسىككە قارسى زەرتتەۋلەر جۇرگىزەتىن ورتالىق اشىلدى
ورتالىقتا امەريكاداعى قازاق عالىمى, حيۋستون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, دوكتور شايكەن تاتتىممەن بىرلەسىپ قاتەرلى ىسىككە قارسى زەرتتەۋلەر جاسالادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
زاڭ مەن ءتارتىپ • 27 قاراشا, 2025
تانىمال تۇلعالار ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس اكتسياسىنا اتسالىستى
بۇگىندە وڭاي ولجاعا كەنەلۋدى كوزدەيتىن جاستار ەسىرتكى تاسىمالداپ, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى ساۋدالاپ ءجۇر. ارەكەتى اشكەرە بولعاندار قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن قۇتىلمايدى. سەبەبى زاڭ بويىنشا ەسىرتكى ساۋداسىنا قاتىسقاندار 14 جاستان باستاپ جازا ارقالايدى. جاستار بالعىن شاقتان قاتاڭ تۇرمە تەزىنە ءتۇسىپ, بولاشاعىنا بالتا شاپپاس ءۇشىن ەل اۋماعىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.
ءبىلىم • 26 قاراشا, 2025
مەكتەپتەردە عىلىمي-زەرتتەۋ ينفراقۇرىلىمى قۇرىلىپ جاتىر
پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ باسقارما توراعاسى اقىلبەك كۇرىشباەۆپەن ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا قول قويدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ساياسات • 18 قاراشا, 2025
ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە كوشۋدى ەل حالقىنىڭ كوپشىلىگى قولدادى
قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى (قسزي) جۇرگىزگەن الەۋمەتتىك ساۋالناما ناتيجەلەرى پارلامەنتتىك رەفورمانى قوعامنىڭ جوعارى دەڭگەيدە قولدايتىنىن كورسەتىپ وتىر. ەسكە سالايىق, رەفورمانىڭ نەگىزگى ەلەمەنتتەرى – ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە كوشۋ جانە زاڭ شىعارۋ ورگانىن تەك پارتيالىق تىزىمدەر ارقىلى قالىپتاستىرۋ ەكەنى ءمالىم, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 15 قازان, 2025
جاس قازاقستاندىقتار ەلىمىزدىڭ بەدەلىن ماقتان تۇتادى – زەرتتەۋ ناتيجەلەرى
British Council جۇرگىزگەن «قازاقستاننىڭ بولاشاق ۇرپاعى» زەرتتەۋىنىڭ ناتيجەلەرى جاريالاندى. زەرتتەۋ جاس قازاقستاندىقتاردىڭ قۇندىلىقتارىن, كوزقاراستارى مەن ومىرلىك ۇستانىمدارىن تەرەڭىرەك اشىپ كورسەتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 14 قازان, 2025
قازاقستان بالالار ءۇشىن قاۋىپسىز بە؟ حالىقارالىق زەرتتەۋ ناتيجەسى
يۋنيسەف-ءتىڭ ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا بويىنشا بالالاردى قورعاۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى وڭىرلىك كەڭەسشىسى اارون گرينبەرگ قازاقستاننىڭ فيزيكالىق جانە پسيحولوگيالىق جازالاۋ دەڭگەيىن تومەندەتۋ بويىنشا وڭىرلىك كوشباسشىلار قاتارىنا ەنگەنىن اتاپ ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قازاقستان • 07 قازان, 2025
ەىدۇ زەرتتەۋلەرى: قازاقستاننىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە وڭ وزگەرىستەر بايقالدى
ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى (ەىدۇ) جۇرگىزگەن TALIS-2024 ساباق بەرۋ جانە وقىتۋدىڭ حالىقارالىق زەرتتەۋىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە وڭ وزگەرىستەر بايقالىپ وتىر. بۇل پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاماشى بولعان ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دامىتۋ جانە پەداگوگ مارتەبەسىن ارتتىرۋ شارالارىنىڭ ءتيىمدى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن كورسەتەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنت • 01 قازان, 2025
ق. توقاەۆ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنا ماماندانعان زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن اشۋدى تاپسىردى
بۇگىن قاسىم-جومارت توقاەۆ جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ جونىندەگى كەڭەستىڭ العاشقى وتىرىسىن وتكىزدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
جولداۋ • 05 قىركۇيەك, 2025
قازاقستاندا عىلىمدى قارجىلاندىرۋ 3,3 ەسەگە وسكەن
بۇل ءوسىم 809 عالىمدى الەمنىڭ جەتەكشى ورتالىقتارىنا تاعىلىمداماعا جىبەرۋگە جانە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى اۋقىمدى جاڭارتۋدى باستاۋعا مۇمكىندىك بەرگەن, دەپ جازادى Egemen.kz.
ۇكىمەت • 13 تامىز, 2025
ۇكىمەت كاسپي تەڭىزى ينستيتۋتىنا 305 ملن تەڭگە ءبولدى
بۇل قارجى مەملەكەت باسشىسىنىڭ كاسپي تەڭىزى پروبلەمالارىن كەشەندى زەرتتەۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە «قازاق كاسپي تەڭىزى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» كەاق-قا ۇكىمەت رەزەرۆىنەن ءبولىندى. پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ءتيىستى قاۋلىعا قول قويدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
الەم • 25 شىلدە, 2025
ۇلىبريتانياداعى زەرتتەۋ جاپون كولىكتەرىنىڭ سەنىمدىلىگىن راستادى
ۇلىبريتانيادا جۇرگىزىلگەن جاڭا زەرتتەۋ ناتيجەسىندە جاپون اۆتوكولىكتەرىنىڭ سەنىمدىلىگى تاعى دا دالەلدەندى. «Warrantywise» ساقتاندىرۋ كومپانياسى ەلدەگى اۆتوكولىك مودەلدەرىنىڭ سانى مەن ورتاشا نارىقتىق قۇنىنا سۇيەنە وتىرىپ ارنايى ساراپتاما جۇرگىزگەن, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 16 شىلدە, 2025
29 گيدروتەحنيكالىق نىسان جان-جاقتى زەرتتەلىپ جاتىر
سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگىنىڭ «قازسۋشار» مەكەمەسى 29 گيدروتەحنيكالىق نىسانعا كوپفاكتورلى زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, 42 نىسان بويىنشا قاۋىپسىزدىك دەكلاراتسيالارىن ازىرلەپ جاتىر, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
دەنساۋلىق • 10 شىلدە, 2025
لاس اۋا مي ىسىگىنە ۇشىراتۋى مۇمكىن – زەرتتەۋ ناتيجەسى
اۋانىڭ لاستانۋى دەنساۋلىققا زيان ەكەنى بۇرىننان بەلگىلى. ەندى دانيادا جۇرگىزىلگەن ۇلكەن زەرتتەۋ ناتيجەلەرى ونىڭ مي ىسىگىنىڭ كەڭ تارالعان ءتۇرى مەنينگيوماعا شالدىعۋ قاۋپىن ارتتىراتىنىن كورسەتتى. بۇل ىسىك ادەتتە قاتەرلى ەمەس, الايدا ۋاقىت وتە كەلە مي تىندەرى مەن جۇيكە جۇيەسىنە قىسىم جاساپ, ءتۇرلى اسقىنۋلارعا الىپ كەلۋى مۇمكىن, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
عىلىم • 25 ماۋسىم, 2025
زاماناۋي ءسوز تىركەستەرى زەرتتەلدى
LiveDune الەۋمەتتىك جەلىلەردى تالداۋ جانە باسقارۋ قىزمەتى Instagram جانە Facebook جەلىلەرىندەگى جازبالارعا جازىلعان 200 000-نان استام پىكىردى زەرتتەي كەلە «بازار جوق» ءسوز تىركەسى ءجيى قولدانىلعانىن ايتادى. وسىلايشا بۇل ءسوز تىركەسى جىل سلەنگى اتالىپ وتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.
وقيعا • 23 ماۋسىم, 2025
بالقاش كولى باسسەينىنە زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى
الماتى وبلىسى بالقاش اۋدانىندا سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى مەن فرانتسيانىڭ عىلىمي ۇيىمدارىنىڭ قاتىسۋىمەن كەڭ كولەمدى دالالىق زەرتتەۋ جۇمىستارى ءوتتى. ەكسپەديتسيانى ەلىمىزدىڭ عىلىمي ۇيىمدارى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
وقيعا • 16 ماۋسىم, 2025
ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنا جاڭا ديرەكتور تاعايىندالدى
بۇل تۋرالى اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 09 ماۋسىم, 2025
قازاقستان بالالارى نەشە جاستان باستاپ ينتەرنەت قولدانادى
قازاقستانداعى بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل دينارا زاكيەۆا يۋنيسەف جۇرگىزگەن زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن جاريالادى. زەرتتەۋ بالالاردىڭ تسيفرلىق كەڭىستىكتەگى مىنەز-قۇلقى مەن ونلاين ورتاداعى قاۋىپسىزدىگىنە ارنالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 28 مامىر, 2025
ەلىمىزدە قۇمار ويىندارعا تاۋەلدى قانشا ادام بار
ۇكىمەت قاۋلىسىمەن 2024 جىلى ەلىمىزدە زاڭسىز ويىن بيزنەسى مەن لۋدومانياعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى 2024-2026 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپار بەكىتىلگەن. تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى جوسپار اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى قورىتىندىلادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ادەبيەت • 27 مامىر, 2025
بۇگىن - مىرزاتاي جولداسبەكوۆ ومىرگە كەلگەن كۇن
بۇگىن, 27 مامىر – قازاق ادەبيەتتانۋ عىلىمى مەن مادەنيەتىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, فيلولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مىرزاتاي جولداسبەكوۆتىڭ تۋعان كۇنى. عالىم بيىل 87 جاسقا تولىپ وتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.
عىلىم • 30 ءساۋىر, 2025
عالىمدار 3D كارتا ارقىلى تىشقان ميىنىڭ مۇمكىندىگىن زەرتتەدى
عالىمدار سۇتقورەكتىلەر ميىنىڭ بۇرىن-سوڭدى جاسالماعان ەڭ ۇلكەن كارتاسىن ۇسىندى. بۇل – نەيروعىلىمداعى ەرەكشە جەتىستىك. زەرتتەۋ ناتيجەسىندە تىشقان ميىنىڭ كورۋمەن بايلانىستى كىشكەنتاي بولىگىنەن 200 مىڭنان استام جاسۋشا انىقتالىپ, ولاردىڭ ورنالاسۋى مەن بايلانىس جەلىسى 3D كارتادا بەينەلەندى, دەپ جازادى Egemen.kz.
مادەنيەت • 28 ءساۋىر, 2025
تۇركى الەمىنىڭ مادەني مۇراسىن ساقتاۋ ماقساتىنداعى فورۋم ءوتتى
2025 جىلدىڭ 26 ساۋىرىندە حيۋا قالاسىندا «جاڭا وزبەكستانداعى باقسى ونەرى: زاماناۋي زەرتتەۋلەر جانە پەرسپەكتيۆالار» تاقىرىبىندا حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا مەن «II تۇركى الەمى مادەنيەت فورۋمى» ءوز جۇمىسىن باستادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ايماقتار • 25 ءساۋىر, 2025
جاپونيا ەلىمىزدەگى زەرتتەۋ جوبالارىنا $2 ملن بولەدى
پرەزيدەنتتىڭ يادرولىق كلاستەر قۇرۋ تۋرالى تاپسىرماسىنا سايكەس الماتىداعى يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىندا «قازاقستانداعى اتوم سالاسىنىڭ سىن-قاتەرلەرى مەن دامۋ بارىسىنا» ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل ءوتىپ, عالىمدار تەحنولوگيالاردى ءوندىرۋ, كادر ماسەلەسىنە قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 11 ءساۋىر, 2025
«قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كەاق باسقارماسىنىڭ توراعاسى نۇربەك ءماتجاني ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ پودكاستىندا جۇرگىزىلەتىن زەرتتەۋلەر مەن قولدانىلاتىن ادىستەر جايلى ايتىپ بەردى.
عىلىم • 11 ءساۋىر, 2025
عىلىم ناتيجەلەرىن پراكتيكالىق سالاعا ەنگىزۋ ەسكەرىلسە - جاس عالىم
ەلىمىزدە عىلىم الەۋەتىن الدەندىرۋ - ءداۋىرىمىزدىڭ باستى بايگەسى. عىلىمى وركەندەگەن مەملەكەتتىڭ بۇگىنى مەن بولاشاق تاعدىرى جارقىن بولاتىنىن اركىم-اق تۇيسىنەدى. مۇنداعى نەگىزگى قادام – ناقتى ارەكەت. ال ارەكەت تۇلعانىڭ وزىنەن باستالادى. وسى قاعيدانى ءومىر سالتىنا اينالدىرعان جاس عالىمدار توبىنىڭ جەمىستى ناتيجەلەرى ءار تاراپتان سۇيىنشىلەي ەستىلىپ جاتادى. سولاردىڭ ءبىرى قازاقستان ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزدى سالا مەتاللۋرگياداعى عىلىمدى سەرىك ەتكەن – ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتى, «مەتاللۋرگيا جانە تاۋ-كەن ءىسى كافەدراسىنىڭ» اعا وقىتۋشىسى اسىلبەك ءابدىراشيت. اسىلبەك مەتاللۋرگيا سالاسىنا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, ناقتى وندىرىستىك جانە ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى شەشۋ ارقىلى يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋ ءۇشىن تەر توگىپ ءجۇر. جاس عالىم ءوزى تاڭداعان جول - ونەركاسىپتى جاڭعىرتۋ جانە وتاندىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا باستايتىنىنا سەنىمدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ۋنيۆەرسيتەت • 10 ءساۋىر, 2025
ورالدا حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى
جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «عىلىم, زەرتتەۋلەر, ءبىلىم: دامۋ تەندەنتسيالارى» اتتى XXV حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
دەنساۋلىق • 03 اقپان, 2025
كۇنىنە 10 مىڭ قادام جاساعان ادامنىڭ اعزاسىندا قانداي وزگەرىستەر بولادى
ادام كۇنىنە 9 000 - 10 000 قادام ءجۇرۋ ارقىلى ءولىم قاۋپىن ۇشتەن بىرگە ازايتا الادى. اۋسترالياداعى سيدنەي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتەۋشىلەرى وسىنداي دەرەك كەلتىرىپ وتىر, دەپ جازادى Egemen.kz nationalgeographic.kz-كە سىلتەمە سىلتەمە جاساپ.
