دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى جانىنداعى ساليدات قايىربەكوۆا اتىنداعى ۇلتتىق عىلىمي دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ ورتالىعى 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس «سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستاناتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ ۇلەسى» كورسەتكىشى جونىندەگى جىل سايىنعى ۇلتتىق زەرتتەۋدى اياقتادى. بۇل مونيتورينگ دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن 2026 جىلعا دەيىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا جۇرگىزىلگەن.
زەرتتەۋ رەپرەزەنتاتيۆتى الەۋمەتتىك ساۋالناماعا نەگىزدەلىپ, ەلدىڭ 17 وبلىسى مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار ءۇش قالاسىنان 13 617 رەسپوندەنتتى قامتىدى. الىنعان دەرەكتەر قازاقستاندىقتاردىڭ سالاۋاتتى ءومىر سالتى قاعيداتتارىنا قانشالىقتى بەيىم ەكەنىن وبەكتيۆتى باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سوڭعى ءتورت جىل بويى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان بۇل مونيتورينگ حالىقتىڭ دەنساۋلىققا قاتىستى مىنەز-قۇلقىنداعى وزگەرىستەردى جانە نەگىزگى قاۋىپ فاكتورلارىنىڭ تارالۋىن جۇيەلى تۇردە باقىلاپ وتىر. ولاردىڭ قاتارىندا تەمەكى شەگۋ, الكوگولدى شامادان تىس تۇتىنۋ, فيزيكالىق بەلسەندىلىكتىڭ تومەندىگى, كوكونىستەر مەن جەمىستەردى جەتكىلىكسىز پايدالانۋ, سونداي-اق تۇزدى ارتىق قولدانۋ بار. بۇل فاكتورلاردىڭ بارلىعى سوزىلمالى ينفەكتسيالىق ەمەس اۋرۋلاردىڭ دامۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.
2025 جىلدىڭ ناتيجەلەرى وڭ ءارى تۇراقتى ديناميكانى كورسەتتى. سالاۋاتتى ءومىر سالتىنا بەيىمدىلىكتىڭ ينتەگرالدى كورسەتكىشى ءبىر جىل ىشىندە 34,2 پايىزدان 35,7 پايىزعا دەيىن ءوستى. بارلىق بەس كومپونەنتتى بىردەي ساقتايتىن, ياعني جوعارى دەڭگەيدەگى بەيىمدىلىگى بار ازاماتتاردىڭ ۇلەسى 7,2 پايىزدان 8,4 پايىزعا جەتتى. قاناعاتتانارلىق دەڭگەيدەگى كورسەتكىش تە ءوسىپ, 27,0 پايىزدان 27,3 پايىزعا ارتقان.
ماماندار بۇل وزگەرىستەردى مەملەكەت پەن قوعام تاراپىنان دەنساۋلىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان جۇيەلى ساياساتتىڭ ناتيجەسى رەتىندە باعالايدى. پروفيلاكتيكالىق باعدارلامالاردىڭ كەڭەيۋى, حالىقتىڭ قاۋىپ فاكتورلارى تۋرالى اقپاراتتانۋى جانە الدىن الۋ شارالارىنىڭ كۇشەيۋى ءوز جەمىسىن بەرىپ وتىر.
سونىمەن قاتار زەرتتەۋ سالاۋاتتى ءومىر سالتىنا بەيىمدىلىكتىڭ الەۋمەتتىك-دەموگرافيالىق ەرەكشەلىكتەرگە تىعىز بايلانىستى ەكەنىن كورسەتتى. دەنساۋلىققا جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى مىنەز-ق ۇلىق كوبىنە ايەلدەرگە, جوعارى ءبىلىمى بار ازاماتتارعا جانە قالا تۇرعىندارىنا ءتان. ال ەر ادامدار, 45 – 59 جاس ارالىعىنداعى ادامدار جانە ءبىلىم دەڭگەيى تومەن توپتار مىنەز-ق ۇلىقتىق قاۋىپ فاكتورلارى تۇرعىسىنان ءالى دە ەڭ وسال ساناتتار قاتارىندا قالىپ وتىر.
زەرتتەۋ ناتيجەلەرى الداعى كەزەڭدە قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ستراتەگيالارىن ناقتىلاۋعا, تاۋەكەلى جوعارى توپتارعا باعىتتالعان ماقساتتى پروفيلاكتيكالىق شارالاردى كۇشەيتۋگە عىلىمي نەگىز بولماق. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, بۇل دەرەكتەر دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى شەشىمدەردى دالەلدى ءارى ءتيىمدى قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
