الىم
تاريح • 03 قازان, 2025
جامبىل ارتىقباەۆ: دايەكسىز داقپىرتتى تاريحقا ەنگىزۋ – عىلىمعا جاسالعان قيانات
تاريح – تەك وتكەندى بايانداۋ ەمەس, ول حالىقتىڭ بولمىسىن, ۇلتتىق ساناسىن ايقىندايتىن ىرگەلى عىلىم. الايدا سوڭعى جىلدارى تاريحتى, شىنايى دەرەكتى بۇرمالايتىن تەندەنتسيا پايدا بولدى. وسى ورايدا كاسىبي تاريحشىلار قوعامدا تاريحي ميفتەرگە توسقاۋىل قويۋدىڭ جولىن قاراستىرۋعا شاقىرادى ء(ومىر تۇياقباي ماقالاسىنىڭ ىزىمەن).
عىلىم • 22 قىركۇيەك, 2025
عالىمدار جۇرەك اۋرۋىنىڭ الدىن الاتىن پلاتفورما جاسادى
وتاندىق زەرتتەۋشىلەر جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋىنىڭ الدىن الۋعا ارنالعان پلاتفورما جاساپ شىعاردى. ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى ازىرلەگەن «Zhurek AI» پلاتفورماسى دەرتتىڭ قاۋىپتىلىگىن ەرتە انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
عىلىم • 22 قىركۇيەك, 2025
وتاندىق عالىمدار «اقىلدى اگرونوم» ويلاپ تاپتى
بۇل ەلىمىزدەگى اگروونەركاسىپتىك كەشەننىڭ بولاشاعىن وزگەرتەتىن, جەر مەن ەگىستىكتەردىڭ جاعدايىن تالداۋ ءۇشىن درونداردان الىنعان دەرەكتەردى جاساندى ينتەللەكت الگوريتمدەرىمەن بىرىكتىرەتىن تسيفرلىق جۇيەنىڭ جوباسى رەتىندە قولعا الىنعان, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
عىلىم • 16 قىركۇيەك, 2025
حالىقارالىق ماماندار يادرولىق فيزيكانىڭ جەتىستىكتەرىن تالقىلادى
الماتىدا ارحەولوگيا مەن يادرولىق تەحنولوگيالارعا ارنالعان «ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەردە جاراتىلىستانۋ-عىلىمي ادىستەردى قولدانۋ» تاقىرىبىندا حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتىپ جاتىر, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
الەم • 03 قىركۇيەك, 2025
قىتاي عالىمدارى عارىشقا ارنالعان كىر جۋعىش ماشينا جاساپ شىعاردى
قىتاي زەرتتەۋشىلەرى استروناۆتتارعا ارنالعان شاعىن كىر جۋعىش ماشينا ويلاپ تاپتى. سالماعى نەبارى 12 كەلى بولاتىن قۇرىلعى ۋلتراۇساق تۇمان مەن وزون تەحنولوگياسىن قولدانىپ, ءبىر تسيكلدە بار-جوعى 400 ميلليليتر سۋدى پايدالانا وتىرىپ كيىمدى تازارتادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz South China Morning Post باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ.
قارجى • 30 تامىز, 2025
تەڭگەلىك سالىمدار ينفلياتسياعا قاراماستان كىرىستىلىكتى قامتاماسىز ەتەدى
ساراپشىلار اراسىندا ينفلياتسيا مەن تۇراقسىز ەكونوميكالىق احۋال جاعدايىندا قازاقستاندىقتارعا ۇزاق مەرزىمگە تەڭگەمەن سالىمدارعا ابايلاپ قاراۋ كەرەك دەگەن پىكىر باسىم. كوپتەگەن بانكتەر تولىقتىرۋ جانە الۋ مۇمكىندىگى بار ونىمدەردى ۇسىنادى, بۇل دەپوزيتتەردى قارجىنى باسقارۋ ءۇشىن ىڭعايلى قۇرال ەتەدى. جوعارى ستاۆكالارعا قاراماستان, ەلدەگى ينفلياتسيا كىرىستىلىكتىڭ ءبىر بولىگىن «جەي» الادى. ساراپشىلار قاراجاتتى ۇزاق مەرزىمگە ورنالاستىرار الدىندا ينفلياتسيانىڭ ناقتى دەڭگەيىن ەسكەرۋدى ۇسىنادى, دەپ جازادى دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 25 تامىز, 2025
«Documentolog» زاڭ تالاپتارىن بۇزىپ, قۇجات الماسۋدى شەكتەگەن - بقدا
ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمى باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋشىسى بولىپ تابىلاتىن «Documentolog» جشس-ءنىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنە قاتىستى تالداۋ جۇرگىزۋگە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنە (بقدا) كەلىپ تۇسكەن شاعىمدار نەگىز بولعان, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 22 تامىز, 2025
قازاقستان-قىرعىزستان تاۋار اينالىمىن ۇلعايتادى
كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان مەن قىرعىزستان مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسى قابىلداندى, دەپ جازادى Egemen.kz.
عىلىم • 13 تامىز, 2025
وتاندىق عالىمدار سۋ ەلەكتر ستانساسىن جاسادى
ەلىمىزدىڭ زەرتتەۋشىلەرى قۇراستىرعان شاعىن سۋ ەلەكتر ستانساسى سىناقتان ءوتتى. قوندىرعى جەراستى ۇڭعىمالىق شايمالاۋ ادىسىمەن ۋران وندىرەتىن كاسىپورىنعا ورناتىلدى. ستانسا توت باسپايتىن بولاتتان جاسالعان جانە تولىقتاي گەرمەتيكالىق, كورروزياعا ءتوزىمدى قاپتامامەن قورعالعان. قۇرال ەرىتىندى جۇرەتىن قۇبىرعا تىكەلەي ورناتىلادى دا, اعىن قوزعالىسىنان ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەدى, ءتىپتى اگرەسسيۆتى ورتادا دا جۇمىس ىستەي الادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 07 تامىز, 2025
ونوماست عالىمدار باتىس قازاقستان وبلىسىندا
ورال قالاسىندا «تاريحي-دياحرونيالىق ءادىستى قولدانۋ ارقىلى ونوماستيكالىق اتاۋلاردى جۇيەلەندىرۋ قىزمەتى» اتتى رەسپۋبليكالىق جوبا بويىنشا كەڭەس ءوتتى دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
عىلىم • 25 شىلدە, 2025
قازاقستاندىق عالىمدار جاڭا يننوۆاتسيالىق قوندىرعى ويلاپ تاپتى
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ عالىمدارى ازىرلەگەن فەرمەرلىك ونىمدەردى وڭدەۋگە ارنالعان «Dayar 20» ءموبيلدى ليوفيليزاتسيالىق قوندىرعىسى اۋىلشارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تابيعي قالپىندا, ساپاسىن جوعالتپاي, ۇزاق ۋاقىتقا ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ايماقتار • 24 شىلدە, 2025
قازۇۋ بازاسىندا جەر ءۇستى سپۋتنيكتىك ستانساسى ورناتىلادى
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ عالىمدارى حاينان سپۋتنيكتىك دەرەكتەر ورتالىعى جانە قىتايدىڭ سولتۇستىك-باتىس پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسىپ جەرۇستى سپۋتنيكتىك ستانساسىن ورناتادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
تۇلعا • 01 شىلدە, 2025
عىلىمعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان عالىم ومىردەن ءوتتى
قانىش ساتپاەۆتىڭ ۇرپاعى ءاليما جارماعامبەتوۆا ومىردەن وزدى. بۇل تۋرالى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك جازدى. ءاليما قاينەكەيقىزى – حيميا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كاتاليز جانە ەلەكتروحيميا ينستيتۋتىندا لابوراتوريا مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىن اتقارعان, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
سپورت • 02 ماۋسىم, 2025
قازاقستاندىق قوس كاراتەشى الەمنىڭ جىل ۇزدىگى اتاندى
ماروككو استاناسى راباتتا كاراتەدەن پرەمەر-ليگا ساناتىنداعى جىلدىڭ قورىتىندى ءتۋرنيرى اياقتالدى. بيىلعى 4 جارىس ناتيجەسى بويىنشا رەيتينگتە كوپ ۇپاي جيناعان ەكى وتانداسىمىز ۇزدىك سپورتشىعا بەرىلەتىن Grand Winner اتالىمىنا يە بولدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
عىلىم • 02 ماۋسىم, 2025
قوردايدىڭ قوڭىر جەلىنە كەكىلىن تاراتىپ وسكەن ايگىلى عالىم مۇحتارباي وتەلباەۆ تۋعان جەرى تارازعا كەلدى. ءجاي كەلگەن جوق, ايگىلى ماتەماتيك, عالامدىق دەڭگەيدەگى عالىمنىڭ «ويلان, تاپ!» وليمپياداسىنىڭ قۇرمەتتى قوناعى بولدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا جەرگىلىكتى بيلىك تورتكۇل دۇنيە تانىعان عالىمعا قۇرمەت كورسەتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 29 مامىر, 2025
قازاقستان مەن ءباا تاۋار اينالىمىن 1 ميلليارد دوللارعا دەيىن ۇلعايتادى
مەملەكەت باسشىسى بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ ەنەرگەتيكا جانە ينفراقۇرىلىم ءمينيسترى سۋحەيل ءال-ءمازۋريدى قابىلدادى, دەپ جازادى Egemen.kz اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
وقيعا • 23 مامىر, 2025
بۇگىن – كەمەل اقىشەۆ دۇنيەگە كەلگەن كۇن
تۇپ-تۋرا 101 جىل بۇرىن قازاق ارحەولوگياسىنىڭ اتاسى اتانعان عالىم, «التىن ادامدى» العاش تاپقان ارحەولوگ, قازاقستان مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاقستان عىلىمىنا ەڭبەگى سىڭگەن قايراتكەر كەمەل اقىشەۆ دۇنيەگە كەلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
عىلىم • 14 ءساۋىر, 2025
عالىم شىمكەنتتى دوتاتسيادان شىعارۋدىڭ جولىن ۇسىندى
پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق قۇرىلتاي مۇشەسى, قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ورازالى سابدەن جۇمابەك تاشەنەۆتىڭ 110 جىلدىعىنا وراي شىمكەنتتە ۇيىمداستىرىلعان رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسيادا «الەم, اباي جانە قازاقستاننىڭ سارا جولى» اتتى تاقىرىپتا بايانداما جاساعان ەدى. ءوز سوزىندە عالىم قازاقتىڭ سۇلۋ جەرى كوكشەنىڭ بۋرابايىندا وتكەن ءىV ۇلتتىق قۇرىلتايعا بايلانىستى ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى, دەپ جازادى Egemen.kz.
عىلىم • 11 ءساۋىر, 2025
استانادا I رەسپۋبليكالىق «جاس عالىم» فورۋمى ءوتتى
ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە I رەسپۋبليكالىق «جاس عالىم» فورۋمى ءوتتى, وعان قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 300-دەن استام جاس عالىمدار جينالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
جەمقورلىق • 10 ءساۋىر, 2025
حولدينگتى توناپ, مۇحيت اسىپ كەتكەن عالىم دا بولعان - پرەزيدەنت
مەملەكەت باسشىسى عالىمدارمەن كەزدەسۋىندە تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا عىلىمعا باسا ءمان بەرىلمەگەنىن, كوپتەگەن عالىمنىڭ باسقا سالاعا اۋىسىپ كەتكەنىن ايتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ماراپات • 10 ءساۋىر, 2025
پرەزيدەنت ءبىر توپ عالىمدى مەملەكەتتىك ناگرادامەن ماراپاتتادى
بۇل تۋرالى اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى جازدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 10 ءساۋىر, 2025
ۋنيۆەرسيتەتتەر تىڭ جاڭالىقتاردىڭ باستاۋىندا تۇرۋعا ءتيىس - پرەزيدەنت
بۇل تۋرالى پرەزيدەنت عالىمدارمەن كەزدەسۋىندە ايتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنت • 10 ءساۋىر, 2025
توقاەۆ عالىمدارمەن كەزدەسۋدە الەمدىك احۋالعا توقتالدى
بۇل تۋرالى اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى جازدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 10 ءساۋىر, 2025
مەملەكەت باسشىسى عالىمداردى ماراپاتتاۋ راسىمىنە قاتىستى
پرەزيدەنت عىلىم كۇنى قارساڭىندا عالىمدارمەن كەزدەسىپ, كاسىبي مەرەكەسىمەن قۇتتىقتادى. قاسىم-جومارت توقاەۆ عىلىمنىڭ ءار سالاسىندا تابىستى ەڭبەك ەتىپ, مەملەكەتىمىزدى وركەندەتۋگە اتسالىسىپ جۇرگەن ازاماتتارعا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
ماراپات • 10 ءساۋىر, 2025
عالىمدار مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن ماراپاتتالدى
پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن ءبىر توپ عالىم مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن ماراپاتتالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
ەكونوميكا • 26 ناۋرىز, 2025
قوقىس وڭدەۋ زاۋىتتارىنا ۋتيل الىم ەسەبىنەن قارجى بولىنەدى
ەلىمىزدە تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى (تقق) جيناۋعا, سۇرىپتاۋعا جانە كومۋگە ارنالعان تاريفتەر ارنايى كاسىپورىنداردىڭ شىعىندارىن جاپپايدى. بۇل تۋرالى ۇكىمەت وتىرىسىندا ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ مالىمدەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
قازاقستان • 13 ناۋرىز, 2025
مەملەكەتتىك ساتىپالىمعا قاتىسۋ شارتتارى جەڭىلدەدى
بيىل 1 قاڭتاردان باستاپ ەلىمىزدە «مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭ كۇشىنە ەنگەنى ءمالىم. ساتىپالىمنىڭ جاڭا ءتارتىبى جوبالاردى ىسكە قوسۋدى جەدەلدەتىپ, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ سىن-قاتەرىن ازايتۋ مەن جەرگىلىكتى بيزنەستى قولداۋعا باعىتتالعان, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ءبىلىم • 11 ناۋرىز, 2025
ەلىمىزدە جاس عالىمداردى قولداۋ قالاي جۇزەگە اسىرىلادى
عىلىمدى دامىتۋ – قازاقستان ءۇشىن باستى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا عىلىمي زەرتتەۋلەردى قارجىلاندىرۋ ۇلعايتىلدى, عىلىمي ۇيىمدار جاڭعىرتىلۋدا, سونداي-اق شەتەلدە تاعىلىمدامالار سانى ارتۋدا, بۇل عىلىمدى جاستار ءۇشىن تارتىمدى ەتەدى جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا جانە زەرتتەۋ ينفراقۇرىلىمىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
وقيعا • 06 ناۋرىز, 2025
عالىم ايەلدەرگە نايليا بازانوۆا اتىنداعى ماراپات تابىستالدى
عىلىم ورداسىندا حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى قارساڭىندا پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى العاش رەت عالىم ايەلدەرگە ارنالعان اكادەميك ن.بازانوۆا اتىنداعى ماراپات تابىس ەتىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
كورمە • 05 ناۋرىز, 2025
ماعريپا جىلقىباەۆا مۇراسىنا ارنالعان كورمە اشىلدى
الماتىداعى مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيدە جاراتىلىستانۋشى عالىم ماعريپا جىلقىباەۆانىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «التىن ادامنىڭ مۇراسى» اتتى تانىمدىق كورمە اشىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
