ال قازاقستاندىق دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورى 2025 جىلعى تامىزدىڭ سوڭىنداعى جاعداي بويىنشا سىياقىنىڭ بانكتىك ستاۆكالارىنىڭ ديناميكاسى تۋرالى شولۋىندا 2025 جىلعى تامىزدا سىياقى مولشەرلەمەلەرى بويىنشا ەلەۋلى وزگەرىستەر بولماعانىن ايتادى.
بازالىق مولشەرلەمەنىڭ 16,5% -عا دەيىن كوتەرىلۋى سالدارىنان 2025 جىلعى ناۋرىز-ساۋىردە دەپوزيتتەر بويىنشا مولشەرلەمەلەردىڭ جاپپاي كوتەرىلۋى بايقالدى,
مەرزىمدى ەمەس دەپوزيتتەر
مۇنداي دەپوزيتتەر قاراجاتتى كەز كەلگەن ۋاقىتتا تومەندەتىلمەيتىن قالدىق شەگىندە تولىقتىرۋعا جانە الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, ولار كۇتپەگەن شىعىستار جاعدايىندا قارجىنى ساقتاۋعا ارنالعان. پايىزى ۇلتتىق بانكتىڭ بازالىق ستاۆكاسىنا جاقىن.
2025 جىلعى تامىزداعى مەرزىمسىز دەپوزيتتەر بويىنشا:
• 1 ءىرى بانك (اكتيۆتەر مولشەرى بويىنشا نارىق ۇلەسى 10% -دان جوعارى) سىياقى مولشەرلەمەسىن 0,2 پايىزدىق تارماققا 15,3% -عا دەيىن تومەندەتتى;
• 1 جاڭا بانك 15,5% مولشەرلەمەسى بويىنشا مەرزىمدى ەمەس دەپوزيتتەردى تارتا باستادى.
مەرزىمدى سالىم
جيناق جانە مەرزiمدi ەمەس سالىمدار اراسىنداعى ىمىرالى نۇسقا رەتiندە مەرزiمدi سالىم مەرزiمدi ەمەس سالىمعا قاراعاندا نەعۇرلىم جوعارى پروتسەنتتiك ستاۆكا ۇسىنادى جانە بۇل رەتتە جيناق سالىمدارىمەن سالىستىرعاندا قاراجاتتى باسقارۋدا نەعۇرلىم يكەمدi جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتەدi.
2025 جىلعى تامىزدا بانكتەردىڭ سايتتارىنا جۇرگىزىلگەن مونيتورينگتىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا تولىقتىرۋ قۇقىعى بار مەرزىمدى دەپوزيتتەر بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەسىندە وزگەرىستەر بولعان جوق, دەپ حابارلايدى قور.
- مەرزiمدi دەپوزيتتەر بويىنشا ستاۆكالار مەرزiمگە بايلانىستى تۇرلەنەدi.
- مىسالى, 3 ايعا سالىم ءۇشىن ەڭ جوعارى ستاۆكا 18,0% قۇرايدى, ال بارلىق بانكتەر بويىنشا ستاۆكالاردىڭ ورتاشا ءمانى - 15,9%;
- 6 اي مەرزىمگە ەڭ جوعارى مولشەرلەمە - 17,0%,
- ال وسى مەرزىمگە بارلىق بانكتەر بويىنشا ورتاشا مولشەرلەمە - 16,0%;
- 12 اي مەرزىمگە ەڭ جوعارعى مولشەرلەمە - 15,0%, ورتاشا مولشەرلەمە - 13,8%.
جيناق دەپوزيتى
قايتارىلمايتىن دەپوزيتتەر تولىقتىرۋعا بولاتىندارعا جانە دەپوزيت مەرزىمى ىشىندە تولىقتىرۋعا بولمايتىندارعا بولىنەدى. 2025 جىلعى تامىزدا تولىقتىرۋ قۇقىعى بار جيناق دەپوزيتتەرى بويىنشا ءبىر ورتا بانك (اكتيۆتەر مولشەرى بويىنشا نارىق ۇلەسى 3-تەن 10% دەيىن قوسا العاندا) سىياقى ستاۆكاسىن 6 اي مەرزىمگە 1,4 پ.ت., 18,4% دەيىن كوتەردى.
قىسقا مەرزىمگە (3-6 اي) تولىقتىرۋ قۇقىعى بار جيناق دەپوزيتتەرى نەعۇرلىم كىرىستى رەتىندە تانىلدى.
- ماسەلەن, 3 اي مەرزىمگە ەڭ جوعارى مولشەرلەمە بارلىق بانكتەر بويىنشا ورتاشا ءمانى 16,4% بولعاندا 18,0% قۇرايدى.
- 6 اي مەرزىمىندە ەڭ جوعارعى مولشەرلەمە 18,4% -عا, ورتاشا 16,5% -عا جەتەدى.
- ۇزاق مەرزىمدى دەپوزيتتەر بويىنشا مولشەرلەمەلەر (24 ايعا جانە ودان كوپ) اعىمداعى جىلدىڭ باسىنان بەرى وزگەرمەيدى, وسىلايشا, ورتاشا مولشەرلەمە 24 اي مەرزىمگە 7,2% -دى, ال 24 ايدان استام مەرزىمگە - 8,4%.
2025 جىلعى تامىزدا تولىقتىرۋ قۇقىعىنسىز جيناق دەپوزيتتەرى بويىنشا 1 ورتا بانك (اكتيۆتەر مولشەرى بويىنشا نارىق ۇلەسى 3-تەن 10% دەيىن قوسا العاندا) مولشەرلەمەنى 6 اي مەرزىمگە 0,6 پ.ت.
تولىقتىرۋ قۇقىعىنسىز جيناق دەپوزيتتەرى قىسقا مەرزىمگە (3-6 اي) ەڭ جوعارى مولشەرلەمەنى ۇسىنادى. مىسالى, 3 اي مەرزىمگە ەڭ جوعارعى ستاۆكا 19,0% قۇرايدى, ورتاشا ستاۆكا 17,6%. 6 اي مەرزىمىندە ەڭ جوعارعى مولشەرلەمە 19,0% -عا جەتەدى, بىراق بۇل ەكىنشى بانكتىڭ ۇسىنىسى, ال ورتاشا مولشەرلەمە 17,8%. تولىقتىرۋ قۇقىعى بار دەپوزيتتەرمەن سالىستىرعاندا 24 اي مەرزىمگە تولىقتىرۋسىز دەپوزيتتەر دە ايتارلىقتاي جوعارى ستاۆكالاردى ۇسىنادى: ەڭ جوعارىسى 15,0% -عا, ورتاشا 12,3% -عا جەتەدى.
سىياقى مولشەرلەمەسى وزگەرمەلى دەپوزيتتەر
بۇل سالىمدار, ولار بويىنشا پايىزدىق ستاۆكا بەلگىلەنگەن بولىپ تابىلمايدى جانە شارتتىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى ىشىندە وزگەرۋى مۇمكىن. وزگەرمەلى مولشەرلەمەنىڭ ءوزى ەكى بازالىق كورسەتكىشتىڭ جانە پايىزدىق سپرەدتىڭ قۇرامداس بولىكتەرى.
سىياقى مولشەرلەمەسى وزگەرمەلى دەپوزيتتەر قازاقستاندىق نارىق ءۇشىن جاڭا ءونىم بولىپ تابىلادى جانە قازىرگى ۋاقىتتا 2 بانك قانا وسىنداي دەپوزيتتەردى ۇسىنادى, بۇل رەتتە پايىزدىق سپرەد پەن سىياقىنىڭ قورىتىندى مولشەرلەمەسى (گەسۆ) ەكى بانكتە بىردەي بولىپ تابىلادى جانە -1,75 (بازالىق مولشەرلەمەگە تەرىس سپرەد) جانە 15,9% -دى قۇرايدى.
بانكتەر سايتتارىنىڭ سوڭعى بىرنەشە اي ىشىندەگى مونيتورينگى قازاقستاندىق بانكتەردىڭ سىياقى مولشەرلەمەلەرى جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن كورسەتەدى, بۇل رەتتە نۇكتەلىك ءوسۋ اي سايىن بولادى, دەپ قورىتىندىلادى مقكك. قازاقستاندا 2025 جىلعى شىلدەدە ينفلياتسيا 2025 جىلعى ماۋسىمنىڭ دەڭگەيىندە ساقتالىپ, 11,8% -دى قۇرادى, ناتيجەسىندە قوردا «ينفلياتسيانىڭ اعىمداعى دەڭگەيى مەن نارىقتا ۇسىنىلاتىن ستاۆكالاردىڭ اراقاتىناسى تەڭگەلىك سالىمدار بويىنشا ناقتى كىرىستىلىكتى قامتاماسىز ەتەدى» دەپ سانايدى.
ساراپشىلار پىكىرى
ساراپشىلاردىڭ اتاپ وتۋىنشە, قازاقستانداعى تەڭگەلىك دەپوزيتتەردىڭ كىرىستىلىگى ينفلياتسيادان تومەن, سوندىقتان ولاردىڭ ناقتى كىرىسى تەرىس بولۋى مۇمكىن, سونداي-اق ولار ۇزاق مەرزىمدى جيناقتارعا ناشار. جوعارى كىرىستىلىكتى تەڭگەدەگى ءىرى سومادان الۋعا بولادى, بىراق ول ءۇشىن ايتارلىقتاي جيناق اقشا بولۋ كەرەك. كىرىستىلىك نەگىزگى مولشەرلەمەگە, سونداي-اق ءاربىر بانكتىڭ ساياساتىنا بايلانىستى.
قازاقستاندىق ساراپشى ب. زيابەكوۆ تەڭگەمەن كىرىستىلىكتى ۇزاق مەرزىمگە بەلگىلەۋ قازىر قاۋىپتى: مولشەرلەمەلەر ءوسۋى مۇمكىن, ال ينفلياتسيا پايدانى جەۋى مۇمكىن. ول اقشانى ۇزاق مەرزىمدى دەپوزيتتەرگە ورنالاستىرماي, 3-6 ايعا قىسقا قۇرالداردى پايدالانۋدى, قاجەت بولعان ساتتە نەعۇرلىم ءتيىمدى جاعدايلارعا كوشۋگە بولاتىنىن ۇسىنادى. «تەڭگەدەگى جيناقتاردى دەپوزيتتەردە ساقتاۋ تۇراقتىلىق پەن كاپيتالدى قورعاۋدى كوزدەيتىندەر ءۇشىن ورىندى شەشىم بولۋى مۇمكىن. الايدا جەكە قارجىلىق ماقساتتاردى, ينفلياتسيا دەڭگەيىن جانە ۆاليۋتالىق تاۋەكەلدەردى ەسكەرۋ ماڭىزدى. قارجىنى ساۋاتتى باسقارۋ - بۇل ءاردايىم كىرىستىلىك, وتىمدىلىك جانە تاۋەكەلدەر اراسىنداعى تەڭگەرىم تۋرالى.ەگەر ينفلياتسيا باسەڭدەمەسە, بازالىق مولشەرلەمەنى كوتەرەدى - جانە نارىقتا نەعۇرلىم ءتيىمدى ۇسىنىستار پايدا بولادى. قازىر ءاربىر اكتيۆ جۇمىس ىستەپ, ينفلياتسيادان تىس كىرىس اكەلۋى ءتيىس, - دەيدى ساراپشى.
