ەكسكليۋزيۆ
تاريح • 22 ماۋسىم, 2023
«بۇل ءان باسىندا ۇلىتاۋعا ارنالماعان»: « ۇلىتاۋ» ءانىنىڭ شىعۋ تاريحى
ۇلت ۇياسى – ۇلىتاۋدىڭ ۇلىلىعىن ۇلىقتاعان اندەر از ەمەس. بىراق سولاردىڭ اراسىندا اقىن سايلاۋحان ناكەنوۆ پەن كومپوزيتور جاقسىكەلدى سەيىلوۆتىڭ شىعارماشىلىق بىرلىگىنەن دۇنيەگە كەلگەن « ۇلىتاۋ» ءانىنىڭ شوقتىعى بيىك.
قوعام • 21 ماۋسىم, 2023
بالا قۇمار ويىنشىعا قالاي اينالادى؟
بالانىڭ پسيحولوگياسىنا ونىڭ وينايتىن ويىندارى كوپ اسەر ەتەدى, قالىپتاسۋ كەزەڭىندە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. اتا-انا ءدال وسىعان ءمان بەرگەنى جاقسى. قازىر بالالار سمارتفون ارقىلى ءتۇرلى ويىنداردى وزدەرى تاۋىپ ويناي بەرەتىن بولعان. ويىن جاسىنداعى بالا ءالى وڭ-سولىن تانىپ, نەنىڭ دۇرىس, نەنىڭ بۇرىس ەكەنىن ايىرا المايتىندىقتان, ويىننان ۇيرەنگەنىن بويىنا سىڭىرەدى. ماسەلەن, بەينەويىنداردى وينايتىن بالا بولاشاقتا بەيسانالى تۇردە قۇمار ويىننىڭ قۇربانىنا اينالۋى مۇمكىن.
تاريح • 21 ماۋسىم, 2023
قازاق ەتنوگرافياسىن العاش زەرتتەگەن عالىم كىم؟
قازاق ەتنوگرافياسىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ زەرتتەگەن قازاقستانداعى ەتنوگرافتار مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور حالەل ارعىنباەۆ. بۇل تۋرالى «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ تىلشىسى «قازاق ەتنوگرافياسىنىڭ شىراقشىسى» ماقالاسىندا جازدى.
قوعام • 20 ماۋسىم, 2023
ورمانداعى ءورتتىڭ وبالى كىمگە؟
سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدە بىرنەشە الاپات ءورت بولدى. سالدارى اۋىر. جاقىندا اباي وبلىسىندا بولعان ورمانداعى ورتتەن 15 ادام قازا تاپتى. 2022 جىلى دا قوستانايدا ءورت بولىپ 43 مىڭ گەكتار جەر جالىنعا ورانعان ەدى. سالدارىنان 12 ادام جاراقات الىپ, 1 ادام قازا تاپقان. 91 تۇرعىن ءۇي جانىپ كەتكەن. ارتىنشا اباي وبلىسىندا تاعى ءورت بولدى. 2 ءورت ءسوندىرۋشىنى قاتتى كۇيىك شالىپ, 1 قىزمەتكەر قازا تاپتى. ادام شىعىنىنان وزگە, ەكولوگيا احۋالى بار, ورمانداعى جانۋارلار مەن ورتەنىپ كەتكەن اعاشتار بار.
قازاقستان • 20 ماۋسىم, 2023
Əۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس əسكەرىنە 31 جىل تولدى
ەل تىنىشتىعىن قالتىقسىز قاداعالاۋ - ايبىندى اسكەرگە جۇكتەلگەن جاۋاپتى مىندەت. بيىل قازاقستاننىڭ قارۋلى كۇشتەرىنە قاراستى اۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس اسكەرىنە 31 جىل تولىپ وتىر. وسىعان وراي «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ارمان وكتيابر اۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس اسكەرىنىڭ قولباسشىسى, گەنەرال-مايور نۇرتاس قاباقوۆپەن جۇزدەسىپ, جاۋاپتى ميسسيانىڭ شەتىندە جۇرگەن قۇرىلىمنىڭ ەرەكشەلىگى جايلى اڭگىمەلەستى.
تانىم • 20 ماۋسىم, 2023
«كۇلدىرماماي» مىلتىعى تۋرالى نە بىلەسىز؟
كۇلدىرماماي – اۋىزىنان وقتالىپ, پىلتە ارقىلى وت الاتىن ەسكى مىلتىقتىڭ اتاۋى. جاۋعا قارسى شىققان كەزدە باتىرلارىمىز وسى مىلتىقتىڭ ءتۇرىن قولدانعان.
ادەبيەت • 19 ماۋسىم, 2023
بالالار ادەبيەتىنىڭ دامۋىنا نە كەدەرگى؟
استانادا جىل سايىن حالىقارالىق «EURASIAN BOOK FAIR» كورمە-جارمەڭكەسى ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. بيىل دا كورمەگە قاتىسىپ قايتقانبىز. سول كەزدە كىشكەنتاي وقىرمانداردان نە وقىپ جۇرگەنىن سۇراعان ەدىك. ءبىر-ەكى بالا سورەدە تۇرعان بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ «مەنىڭ اتىم قوجا» كىتابىن كورسەتكەنى بولماسا, 99 پايىزى (ارتىق نە كەم ايتقانىمىز ەمەس) ورىس جانە اعىلشىن تىلىندەگى كىتاپتاردى اتاعان. سوندا بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتاتىن قازاقشا كىتاپ جوق پا دەگەن ويعا قالدىق. وكىنىشتى...
الەم • 19 ماۋسىم, 2023
«ەل-نينو» جاھانعا قانداي قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر؟
ەل-نينو - تىنىق مۇحيتىنىڭ ەكۆاتوريالدى بولىمىندەگى بەتتىك قاباتىنداعى سۋ تەمپەراتۋراسىنىڭ تەربەلىسى. بۇل قۇبىلىستىڭ كليماتقا ەلەۋلى اسەرى بار. تاياۋدا عالىمدار تابيعي اپاتقا بايلانىستى دابىل قاقتى. تورتكۇل دۇنيەگە تاعى ءبىر ەل-نينو اعىسى قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر.
ەڭ قىسقا اڭگىمە • 19 ماۋسىم, 2023
تىرلىگىمە كۇلە قاراعاندار كوپ بولعان - سامۇرات يماندوسوۆ
قىزىلوردا وبلىسى قازالى اۋدانىنىڭ بۇرىنىعى اكىمى سامۇرات جۇمان ۇلى اكىمدىك قىزمەتىنەن كەيىن 90 دانا بولكە پىسىرەتىن شاعىن تسەح اشقان. سول كەزدە اكىمنىڭ بۇل ىسىنە كۇلە قاراعاندار كوپ بولعان. دەسە دە ەل ءۇشىن ەڭبەك ەتكەننىڭ ەڭسەسى بيىك, ءجۇزى جارقىن بولاتىنىن ۇمىتپاعان ەڭبەك ەرى ءوز كاسىبىن ناسىپكە اينالدىرىپ وتىر.
مەديتسينا • 16 ماۋسىم, 2023
جاز ايىندا ادام اعزاسى قانداي دارۋمەندەردى قاجەت ەتەدى؟
جاز مەزگىلى السىرەگەن يممۋنيتەتتى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن ەڭ قولايلى مەزگىل. بۇل ۋاقىتتا اسىرەسە قانداي جەمىستەردى جەگەن دۇرىس, ادام اعزاسى قانداي دارۋمەندەردى قاجەت ەتەدى دەگەن سىندى سۇراقتارعا جاۋاپ الۋ ماقساتىندا نۋتريتسيولوگ گۇلميرا ماراتقىزىمەن تىلدەسىپ كورگەن ەدىك.
قوعام • 15 ماۋسىم, 2023
ونەرتاپقىش قاريا ءورتتى اۋىزدىقتايتىن ماشينا ويلاپ تاپتى
بيىل بولعان اباي وبلىسىنداعى ءورت وقيعاسى ءبارىمىزدى بەي-جاي قالدىرماعانى انىق. ماتەريالدىق, ەكونوميكالىق شىعىندى بىلاي قويعاندا, 15 وتباسىنىڭ قايعىدان قان جۇتقانى بارلىق ەلدىڭ قابىرعاسىن قايىستىردى.
تۋريزم • 15 ماۋسىم, 2023
قازاقستاندىقتار قاي مەملەكەتكە ءجيى ساياحاتتايدى؟
بارلىعىمىز ساياحاتقا شىققاندى ۇناتامىز. جاز مەزگىلى كەلە سالا ادامدار جازعى دەمالىسىن جوسپارلاي باستايدى. بۇل ورايدا كوپشىلىگى قاي مەزگىلدە قاي مەملەكەتكە بارىپ دەمالعان دۇرىس ءارى ءتيىمدى ەكەنىن بىلە بەرمەيدى. سەبەبى ءار مەزگىلدىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بولادى. وسىعان وراي Egemen.kz ءتىلشىسى جىلدىڭ ءتورت مەزگىلىندە قاي ەلگە بارىپ دەمالعان دۇرىس ەكەندىگىن سالا مامانىنان سۇراپ ءبىلدى.
قوعام • 15 ماۋسىم, 2023
قولدا بار قويمالار كادەگە جاراپ تۇر ما؟
قازاقستان كوكونىستەردىڭ نەگىزگى تۇرلەرى بويىنشا ىشكى نارىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرىن تولىق قامتاماسىز ەتەدى. الايدا كوكونىس پەن جەمىس-جيدەكتەردى كوكتەمگە دەيىن ساقتاۋ ءۇشىن كارتوپ قويمالارىنىڭ قۋاتىن ءۇش ەسە, جەمىس-جيدەك قويمالارىنىڭ قۋاتىن ەكى ەسە كوبەيتۋ قاجەت. بۇنداي نىسانداردى سالۋدىڭ قارقىنىنا قاراعاندا, كوزدەلگەن مەجە 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ورىندالماۋى مۇمكىن.
سپورت • 15 ماۋسىم, 2023
قازاقتار ەندى عانا قازاق ەكەنىن سەزىنىپ جاتىر - دياس احمەتوۆ
قازاقستاندا ساداق اتۋعا قىزىعاتىن مەرگەن جاستاردىڭ قاتارى كوبەيگەن. بۇگىندە ءداستۇرلى ساداق اتۋ سپورتىمەن اينالىسىپ جۇرگەندەردىڭ قاتارى ەكى مىڭنان اسادى. ۇلتتىق قۇندىلىقتى جاڭعىرتۋ جولىندا وڭىرلەردە ارنايى ورتالىقتار دا اشىلىپ جاتىر. مۇنداي ورتالىقتاردىڭ سانى 15-كە جەتتى.
ەكونوميكا • 15 ماۋسىم, 2023
«قازاقستاندا جاسالعان» برەندى باسەكەگە قابىلەتتى مە؟
قازاقستاندا شىعارىلاتىن ونىمدەردىڭ حالىقارالىق نارىقتاعى تانىمالدىلىعى تومەن. مۇندا ماڭدايى جارقىراعان مۇنايدان وزگە, كۇللى الەمدە كوش باستاعان ۋران ءوندىرىسىن مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. وسى تۇستا ەت جانە ۇن قوسىلعان ساپالى تاعامدارعا, كونديتەرلىك ونىمدەرگە سۇرانىس جوعارى ەكەندىگىن ەسكەرگەن ءجون.
تاريح • 15 ماۋسىم, 2023
ماعجان جۇماباەۆ تۋرالى تىڭ مالىمەتتەر شىقتى
ماعجان جۇماباەۆتىڭ 130 جىلدىق مەرەيتويى ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا كەڭىنەن اتالىپ وتەدى. جاقىندا وبلىسقا كەلگەن ساپارىندا مەملەكەت باسشىسى اقىن تويىنا ەلىمىز ەرەكشە ءمان بەرەتىنىن ايتتى. وسى مەرەيتويعا وراي عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا, اقىندار ايتىسى جانە ت.ب. مەرەكەلىك شارالار جوسپارلانىپ وتىر.
ەلوردا • 15 ماۋسىم, 2023
ەسىلدىڭ بويىندا ەڭسە كوتەرگەن ەلوردا از عانا ۋاقىت ارالىعىندا ەلدىگىمىزدىڭ ەڭسەلى ورداسىنا اينالدى. ارقانىڭ اجارىن اشىپ, كەلبەتىن نۇرلاندىرعان كورىكتى كوشەلەر, ساۋلەلى ساۋلەتتەر مەن ءزاۋلىم عيماراتتاردىڭ قۇرىلىسىنا كوز ىلەسپەيدى. باس شاھاردىڭ بۇگىنگىسى ەرتەڭىنە ۇقسامايدى.
قوعام • 14 ماۋسىم, 2023
اۋە قاتىناسىندا حالىقارالىق تالاپتارعا ساي ماماندار جەتكىلىكسىز
ۋاقىت وتكەن سايىن ەلىمىزدىڭ ىشكى اۋە قاتىناسىندا جاڭا باعىتتار اشىلىپ, حالىقارالىق رەيستەر دە كوبەيىپ كەلەدى. ەلدىڭ اۆياتسيا سالاسى يكاو-نىڭ تالابىنا ساي 82% جۇمىس ىستەپ وتىر دەگەن مالىمەت بار. اتالعان حالىقارالىق ۇيىم اۋە كومپانيالارىن, ۇشقىشتاردى, اەروناۆيگاتسيانى, اەروپورتتاردى ءبارىن بولەك قاداعالايدى.
ەكونوميكا • 14 ماۋسىم, 2023
25 جىل ىشىندە ەلورداعا قۇيىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 55 ەسە وسكەن
استانا ەلىمىزدىڭ جۇرەگى بولعاننان باستاپ ونىڭ دامۋىنا قىرۋار قاراجات بولىنگەنىن ايتپاساق تا تۇسىنىكتى. ينۆەستيتسيا قۇيىلىپ, قالانىڭ جاعدايى جاقسارىپ, جاڭادان جۇمىس ورىندارى اشىلعان سايىن حالىقتىڭ سانى دا كوبەيە ءتۇستى.
قوعام • 14 ماۋسىم, 2023
الەمدەگى باقىتتى ەلدەر: قازاقستان قاي ورىندا؟
باقىت تۋرالى اركىمنىڭ تۇسىنگى ءار ءتۇرلى. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, ەلدەردىڭ شىنايى «باقىت يندەكسىن» قالاي انىقتاۋعا بولادى؟ جىل سايىن تاۋەلسىز ساراپشىلار توبى الەم حالىقتارى اراسىندا ساۋالناما جۇرگىزىپ, باقىت يندەكسىنىڭ كورسەتكىشتەرىن انىقتايدى. بۇل يندەكستى انىقتايتىن زەرتتەۋلەردىڭ ىشىندە «World Happiness Report 2023» جانە «Global Happiness 2023» ەسەپتەرى دە بار.
قوعام • 14 ماۋسىم, 2023
ەلىمىزدىڭ ازاماتتىق اۆياتسياسىندا ۇشقىش مامان تاپشىلىعى بولۋى مۇمكىن
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى مارات قاراباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ازاماتتىق اۆياتسيادا 20 مىڭعا جۋىق ادام ەڭبەك ەتەدى. الايدا 2025 جىلعا قاراي اۆياتسيا سالاسىنىڭ ماماندارىنا سۇرانىس ەسەلەپ ارتۋى مۇمكىن دەگەن بولجام بار.
ونەر • 13 ماۋسىم, 2023
جاراتۋشىنىڭ قولداۋى بولماسا, سۋرەت ونەرى ەشقاشان شىقپايدى - الپىسباي قازىعۇلوۆ
سۋرەتشى قىلقالامى ارقىلى ارتىندا بۇكىل تاريحتى قالدىرىپ كەتەدى دەسەك ارتىق ەمەس. سۋرەتتەگى مىڭ سان بوياۋدىڭ استارىندا تاريحتىڭ تالاي جىلدارى سويلەپ جاتادى. كەيدە سۋرەتتەرگە قاراپ تۇرساڭ, بۇرىن وكەن عاسىرعا بارىپ كەلگەندەي اسەر الاسىڭ. بۇل, ءسىرا سۋرەتشىنىڭ تالانتىنان بولسا كەرەك. ءاربىر ءسوز سەكىلدى, ءاربىر بوياۋدىڭ دا ءوز ماعىناسى, تەرەڭ فيلوسوفياسى بار. ءبىز ءبىر ويدى ءدال جەتكىزۋ ءۇشىن ءسوزدى قالاي ىزدەيتىن بولساق, بوياۋدى دا ءدال تابا الۋ - ناعىز شەبەرلىك.
ادەبيەت • 13 ماۋسىم, 2023
وقىرمان ويى: «قاسقىر ۇلىعان تۇندە»
كەيدە كىتاپ مۇلدە بولەك الەم سەكىلدى, كەيدە ءومىردىڭ ءدال كوشىرمەسى سياقتى. مىنا الەمدە كىتاپتان كوپ نارسە جوق شىعار. كىتاپتان تۇيەر وي دا كوپ. ءبىر كىتاپتى وقىپ بولعان سوڭ اۆتور مەن وقۋشىنىڭ ويىنان تاعى ءبىر جاڭا وي تۋادى. ورالحان بوكەيدىڭ «قاسقىر ۇلىعان تۇندە» تۋىندىسىن وقىعان وقىرمانداردىڭ ويىن ۇسىنامىز. وقىرماننىڭ ويى سىزگە دە وي سالار. ال ەگەر شىعارمانى وقىماعان بولساڭىز, وقۋعا ىنتاڭىزدى وياتار.
قوعام • 13 ماۋسىم, 2023
شومىلۋ ماۋسىمى: قاۋىپسىزدىكتىڭ قاراپايىم ەرەجەلەرى
كۇنى كەشە عانا ەلىمىزدە سۋعا شومىلۋ ماۋسىمى اشىلعان ەدى. جازدىڭ ىستىق ءۇش ايىندا ادامدار سالقىنداۋ, دەمالۋ ماقساتىندا كولگە, وزەنگە تاعى باسقا سۋ قويمالارىنا شومىلۋعا بارادى. الايدا قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ەلەمەگەن ازاماتتار تەك وزدەرىنىڭ عانا ەمەس, بالالارى مەن جاقىندارىنىڭ ومىرىنە قاۋىپ توندىرەدى. سوڭعى جىلدارى كىشكەنتاي بۇلدىرشىندەر مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ سۋعا كەتۋ فاكتىلەرى جيىلەگەنى بايقالادى.
سپورت • 13 ماۋسىم, 2023
بۇگىن – دەنيس تەننىڭ تۋعان كۇنى
بۇگىن − مۇز ايدىنىنىڭ مۇزبالاعى دەنيس تەننىڭ تۋعان كۇنى. كوزى ءتىرى بولعاندا ول 30 جاسقا تولار ەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ادەبيەت • 13 ماۋسىم, 2023
مايكل مورپۋرگودان بالالار جازۋشىسىنا 5 كەڭەس
بالالارعا ارنالعان ادەبي شىعارما جازۋ بارىنەن قيىن. وعان تازا, شىنايى جۇرەك كەرەك!
مادەنيەت • 13 ماۋسىم, 2023
بالۋان شولاقتىڭ عالياسىنا ارناعان ءاننىڭ شىعۋ تاريحى
ولەڭ جازۋ – بۇل دا عىلىم. عىلىمنىڭ زەرگەرلىك, سۋرەتكەرلىك ءتۇرى. ناعىز شەبەر عانا سوزدەن كوركەم سۋرەت سالادى. ونى كوز الدىڭا تۇتاستاي ەلەستەتىپ, اقىن وزىندىك وي تولعامىمەن وقىرماندارىنا ۇسىنادى. سونداي تاماشا تۋىندى, ەلەۋلى ءاننىڭ ءبىرى - «عاليا» ءانى.
ساياسات • 12 ماۋسىم, 2023
سيان ءسامميتىنىڭ ەلگە بەرەر پايداسى قانداي؟
سوڭعى ەكى اپتادا ورتالىق ازياعا قاتىستى ءۇش بىردەي ىرگەلى جيىن ءوتتى. ۇشەۋىنىڭ دە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ەلىمىزگە ماڭىزى وراسان زور, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ايماقتار • 12 ماۋسىم, 2023
سەمەيدە وسى ۋاقىتقا دەيىن ءتورت ورمان ءورتى تىركەلگەن
ءتىلسىز جاۋدىڭ ءبىرى – ءورت. ادامزات پەن قورشاعان تابيعاتقا زيانىن تيگىزەتىن اپاتتىڭ زاردابى كوپ. كوبىنەسە اپتاپ ىستىقتا تۇتاناتىن جالىن نۋ ورمان ىشىندە تەز تارالىپ, ءىرى ورتكە ۇلاسىپ جاتادى. مۇنداي اپات سەمەيدە وسىمەن ءتورتىنشى رەت تىركەلىپ وتىر.
پىكىر • 11 ماۋسىم, 2023
حاكەرلەر دجوبستى نەگە جەك كورەدى؟
«Apple» كورپوراتسياسىنىڭ نەگىزىن قالاعان ستيۆ دجوبس 10 جىل بۇرىن ومىردەن وتسە دە, ونىڭ ادامزات يگىلىگى ءۇشىن اشقان جاڭالىعى ونەرتاپقىشتىڭ ەسىمىن تاريح بەتىندە ماڭگىلىككە قالدىرعانى داۋسىز. دەسە دە ەل اۋزىندا جۇرگەن ايگىلى ادامدى ۇناتپايتىندار دا بار ەكەن. ولار كىمدەر دەيسىز بە؟ حاكەرلەر!
