– اڭگىمەمىزدىڭ باستاماسى رەتىندە ءوزىڭىزدى تانىستىرا كەتسەڭىز.
– مەن 1990 جىلى قاراعاندى قالاسىندا تۋدىم. شەت اۋدانىنا قاراستى اقادىر كەنتىندە ناعاشىلارىمنىڭ قولىندا ءوستىم. جوعارى وقۋ ورنىن ينفورماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى ماماندىعى بويىنشا ءتامامداپ, ماماندىعىم بويىنشا جۇمىس ىستەدىم, باسقا سالالاردا دا بىرنەشە جىل قىزمەت اتقاردىم. قازىرگى تاڭدا قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمدىگىندە تەحنيك بولىپ جۇمىس ىستەپ ءجۇرمىن.
– ءوزىڭىز تۋرالى سەگىز قىرلى ازامات دەپ ەستيمىز, گيتارا اسپابىمەن ءان ايتاسىز جانە اقىندىق قابىلەتىڭىز دە بار, اتالعان ەكى ونەرمەن اينالىسۋىڭىزعا كىم تۇرتكى بولدى جانە قاشان باستالدى؟
– بىرنەشە اسپاپتاردا شەبەر وينايتىن ناعاشىلارىم سۋرەتشىلىك, اقىندىق, انشىلىك ونەرلەردى ءبىر بويلارىنا توعىستىرعان سان قىرلى ونەرپازدار, سولارعا ەلىكتەپ, ونەرگە قىزىعىپ ءوستىم. گيتارانى مەكتەپتە جۇرگەندە ۇيرەندىم. ولەڭدى ستۋدەنت كەزىمنەن باستاپ جازدىم.
– مۇشايرالارعا قاتىستىڭىز با, ولەڭدەرىڭىز باسىلىم بەتتەرىنە جاريالاندى ما, كىتاپ شىعارۋ جوسپارىڭىزدا بار ما؟
– مۇشايرالارعا قاتىسىپ كورمەپپىن. ولەندەرىم بۇرىنىراقتا ساران قالاسىنىڭ گازەتىنە شىعىپ تۇردى, باسقا ەشبىر باسىلىمداردا جاريالانعان ەمەس. كەيىنگى جىلدارى ونعا جۋىق ولەڭىمدى ستۋدەنت جاستار مانەرلى ناقىشتا وقىپ, بەينەجازبا فورماتىندا ينتەرنەت-كەڭىستىكتە ازداپ تارالدى. كىتابىمدى شىعارۋ ويىمدا بار, بىراق ناقتى ۋاقىتىن جوسپارلاماپپىن.
– سۋرەتشى بولۋعا كىم سەبەپكەر بولدى الدە بالا كەزدەن ارماندادىڭىز با؟
– بالا كەزىمنەن قىزىققان ءارتۇرلى ونەردىڭ ىشىندە تابيعاتىما, بەيىمىمە ەڭ جاقىنى - سۋرەت سالۋ ەدى. سۋرەتشى بولۋدى بالا كەزدەن ارماندادىم. بىراق سول كەزدەگى ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى سۋرەتشىلىكتىڭ ارنايى وقۋىنا تۇسۋگە قۇجات تاپسىرماعان ەدىم. بالا كەزدەن مايتالمان سۋرەتشى بولعىم كەلەتىن, ءالى دە مەندە سول ارمان.
– جانبولات, سۋرەتپەن قاي ۋاقىتتا اينالىساسىز جانە سۋرەت سالۋدىڭ قيىندىعى تۋرالى نە ايتار ەدىڭىز؟
– سۋرەت سالۋمەن كۇندە اينالىسۋعا ۋاقىتىم بولا بەرمەيدى. ءار اپتانىڭ دەمالىس كۇندەرى عانا اينالىسامىن. سۋرەت نەگىزىنەن پورترەت, پەيزاج, ناتيۋرمورت, تاعى باسقا جانرلارعا بولىنەدى, قارىنداشپەن, اكۆارەلدى بوياۋ, سۋلى بوياۋ, اكريل, گۋاش, مايلى بوياۋ, تاعى باسقالارىمەن سالىنادى. بۇلاردىڭ ارقايسىنىڭ دا تەحنيكاسىن مەڭگەرۋ وڭاي ەمەس. سۋرەت سالۋدىڭ وزىندىك قيىندىعى تۋرالى توقتالسام, وعان وتە سابىرلىلىق كەرەك, شىدامدىلىق قاجەت, سەبەبى سۋرەت تەز جاسالاتىن دۇنيە ەمەس. بىراق سۋرەت سالۋعا عاشىق ادامعا قيىندىققا سوقپايدى دەپ ويلايمىن, تەك قانا شىدامدىلىق پەن سۋرەتشىنىڭ ءوز-وزىنە سەنىمدىلىگى قاجەت.
– تاپسىرىستارمەن جۇمىس ىستەيسىز بە؟ جالپى, سۋرەتشىلىكپەن جان باعۋعا بولا ما؟
– تاپسىرىستاردى سيرەك قابىلدايمىن. ويتكەنى ءوزىمدى كاسىبي سۋرەتشىمىن دەپ ويلامايمىن. بىراق, جورا-جولداستارىمنىڭ تاپسىرىستارىن جاساپ تۇرامىن. ءوز باسىما سۋرەتشىلىكپەن جان باعۋ قيىن, سوندىقتان باسقا سالادا جۇمىس ىستەپ ءجۇرمىن. سۋرەتشىلىكپەن جان باعۋ, بالكىم, ادامنىڭ باعى مەن جولىنا بايلانىستى بولار.
– كورمە وتكىزۋ جوسپارىڭىزدا بار ما؟
– قازىرگى تاڭدا كورمەگە جۇمىس ىستەپ جاتىرمىن. 2024 جىلى قاراعاندى قالاسىندا كوكتەمدە نەمەسە جازدا العاشقى كورمەمدى وتكىزۋ جوسپارىمدا بار.
– سۋرەتشىلىككە قاتىستى كەلەشەكتە قانداي ارماندارىڭىز بار؟
– جالپى, وسى سۋرەت ونەرىندە ءىز قالدىرعىم كەلەدى. ماعان ىڭعايلى جانر - پورترەت, ياعني, ادامداردى سالۋ. اتالعان جانردا مەن وزىندىك ءبىر بيىگىمدە قالسام دەپ ارماندايمىن. الداعى ۋاقىتتا سۋرەت سالۋىمدى نەعۇرلىم دامىتسام دەيمىن.
– ماشىقتانعانىڭىز پورترەت جانرى ەكەن, بەلگىلى ادامدارداردان كىمدەردى بەينەلەدىڭىز؟
– كوپ ادامداردى سالدىم. تانىمال جۇلدىزداردان ۆيكتور تسوي, سەرگەي بودروۆ, بريۋس لي, ۆلاديمير ۆىسوتسكي, ال پاچينو, دجەكي چان, ءوزىمىزدىڭ اقىنداردان جادىرا بايبۇلانوۆا, ميراس اسان, ەلميرا سايلاۋقىزى, ت.ب. پورترەتتەرىن سالدىم.
– سۋرەت ونەرى قوعامدا باعالانا ما؟
– بىزدە ءابىلحان قاستەەەۆ سياقتى اتاقتى سۋرەتشىلەر بولدى, بىراق سولاي بولا تۇرا بىزدە بۇل كەنجەلەپ قالعان ونەر. قازاق كوشپەندى حالىق بولعاندىقتان - ايتىسكەر-اقىن حالىق, ال سۋرەت باسقا ەلدەردەن كەلگەن دۇنيە بولعاندىقتان بىزگە كىشكەنە جات ونەر بولىپ تۇر. بىزدە سۋرەتتى قاتتى تۇسىنەدى دەي المايمىن, بۇل دەگەنىمىز, ارينە, سۋرەتشىلەرگە قيىنداۋ دەگەن ءسوز. مەنىڭ ءوز كوزقاراسىم, ءبىزدىڭ قوعامنىڭ سۋرەت ونەرىن باعالاۋى 100 پايىز دەگەن ولشەم تۇرعىسىنىڭ 30 پايىز مولشەرىندە عانا. سۋرەتتى ەكىنىڭ ءبىرى تۇسىنە بەرمەيدى.
– قازىرگى جاستار تۋرالى نە ايتاسىز؟
– ويىمشا, جاستاردىڭ كوزقاراسى, تالعامى, ويلارى زاماناۋي بولعاندىقتان مۇلدە بولەك دەۋگە بولادى, ماعان ولاردىڭ ارمان-ماقساتتارى, تالپىنىستارى ۇنايدى. مەنىڭ بايقاعانىم, بىزدە ونەرلى جاستار كوپ, ءانشىسى, اقىنى بولسىن ءوسىپ كەلە جاتىر. وكشەمىزدى باسىپ كەلە جاتقان جاستاردىڭ جولدارى بولسا ەكەن دەيمىن. قازىرگى جاستار بىزگە قاراعاندا باتىل, شيراق, ءوز ويلارىن ەركىن ايتا الادى. جاستار جالپى جامان ەمەس, مەن ولارعا ساتتىلىك تىلەيمىن.
