اباي • 28 ءساۋىر, 2025
«اباي جولىن» العاش وقىعاندا...
بيىل حاكىم ابايدىڭ ومىرگە كەلگەنىنە 180 جىل تولدى. اقىلى مەن دانالىعى جۇرتتان اسقان اعا سۇلتاننىڭ بالاسى زامانىنان وزىپ تۋعان تۇلعا رەتىندە ۇلىقتالىپ كەلەدى. تەك قازاق جۇرتى عانا ەمەس, كۇللى الەم ادەبيەتىندە وزىندىك ورىنى بار اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ ءومىرىن سۋرەتتەگەن «اباي جولى» ەپوپەياسى كىتاپ بولىپ جارىققا شىققاننان بەرى وقىرماننىڭ قولىنان تۇسپەي, جىل سايىن بيىكتەپ كەلەدى. وتكەندە جازۋشى مۇحتار ماعاۋيننىڭ «ابايدىڭ سۋرەتى» اتتى كولەمدى ەسسەسىن وقىپ وتىرىپ, «ابايدى العاش وقىعاندا ءار ادام ءارتۇرلى كۇي كەشكەن بولار؟» دەگەن ساۋالدىڭ توڭىرەگىندە ويلاندىم. ايتپاقشى, مۇحتار ماعاۋين «اباي جولى» رومانىنىڭ ەكى تومىن نەبارى 8 جاسىندا وقىپ تاۋىسقانىن جازادى. ال وزگە قالامگەرلەر ابايدى العاش وقىعاندا, قانداي اسەردە بولدى ەكەن, سويلەتىپ كورەلىك. بۇل تۋرالى جازۋشى ءدىلدار مامىرباەۆا اڭگىمەلەستىك.
ادەبيەت • 24 ءساۋىر, 2025
الاتاۋدىڭ ەتەگىن تەڭ جايلاعان قازاق پەن قىرعىزدىڭ ءتۇپ تامىرى مەن تاريحى, مادەنيەتى دە ءبىر-بىرىنەن الىس ەمەس. ال وسى ەكى حالىقتىڭ ادەبيەتىن بيىككە كوتەرگەن تۇلعالار دا ءوزارا سىيلاسىپ, دوس-جار بولىپ, شىعارماشىلىق بايلانىستىڭ جوعارى دەڭگەيىن كورسەتتى. بۇل سوزىمىزگە مۇحتار اۋەزوۆ پەن شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ سالعان دارا جولى دالەل بولا الادى.
ۋنيۆەرسيتەت • 22 ءساۋىر, 2025
«قازاق ەتنوگرافياسى» – تۇركى رۋحىنىڭ تورىندە
ۇلت رۋحانياتىن دارىپتەۋگە باعىتتالعان رەسپۋبليكالىق ەكسپەديتسيا قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنە بارىپ, تاعىلىمدى كەزدەسۋ وتكىزدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
عىلىم • 18 ءساۋىر, 2025
جاڭاشىل عالىمداردىڭ ەڭبەكتەرى ارقىلى ءبىز الەمدى باسقاشا تانيمىز. بۇل ءۇردىس قازاق عالىمدارىنا دا ءتان. بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەتىن سونداي جاس عالىمنىڭ ءبىرى – فوتوەلەكترلىك جانە بالامالى ەنەرگەتيكا سالاسى بويىنشا PhD نۇرسۇلتان مۇساحان ۇلى.
مەرەكە • 10 ءساۋىر, 2025
ناۋرىز مەرەكەسى ۆاشينگتوندا تويلاندى
سان عاسىردان بەرى كەلە جاتقان ناۋرىز مەرەكەسى قازىرگىدەي گۇلدەنگەن زاماندا الەمدەگى الپاۋىت ەلدەردىڭ استانالارىندا دا تويلانىپ جاتقانى سۇيسىندىرەدى.
ايماقتار • 09 ءساۋىر, 2025
ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ: حالىقارالىق عىلىمي قاۋىمداستىق اتىراۋدا باس قوستى
حالەل دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن «ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ جانە قوعام: ءادىسناما, زەرتتەۋ, تاجىريبە» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا – ەلدەگى جوعارى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ جاھاندىق عىلىمي كەڭىستىكپەن ءوزارا ىقپالداستىعىن تانىتاتىن ايرىقشا وقيعا بولدى.
الەم • 09 ءساۋىر, 2025
شەتەلدە جۇرگەن ءار قازاق تۋعان حالقىنىڭ ەلشىسى بولۋى كەرەك. ولار كۇندەلىكتى ءىس-ارەكەتىندە, ءسوز-سويلەمىندە, وتباسى سالتىندا قازاقتىڭ مادەنيەتىن, ءداستۇرىن باسقالارعا تانىستىرا الاتىن بولسا قۇبا-قۇپ. وسى تۇستا ويىما جاپوندار قالاي ءوز مادەنيەتىن وزگەلەرگە تانىتا الدى دەگەن زاڭدى ساۋال كەلدى. ءوز ويىمدى بىلاي تارقاتتىم. جاپوندار مادەنيەتىن الەمگە تانىتۋدا بىرنەشە نەگىزگى فاكتورعا سۇيەندى. ولار ءداستۇر مەن زاماناۋي تەحنولوگيانى ۇيلەستىرە وتىرىپ, ۇلتتىق ەرەكشەلىگىن جاھاندىق دەڭگەيدە ناسيحاتتادى.
سۇحبات • 08 ءساۋىر, 2025
سەرىك مەيىرمانوۆ: جاپون جۇرتىنان ۇيرەنەرىمىز كوپ
قاداۋ-قاداۋ عاسىرلاردان بەرگى بابالاردىڭ ءۇمىتىن جالعاعان كوشەلى ۇرپاقتىڭ جاڭا زاماندا عىلىم مەن بىلىمگە ىنتىزار بولۋى دا زاڭدىلىق. تاعىلىمدى جۇرتپەن تەرەزەمىز تەڭەسۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن بىزگە كەرەگى عىلىم. سول ءۇشىن دە ۇلى اباي «عىلىم تاپپاي ماقتانبا» دەسە, ونىڭ ءتول شاكىرتى شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى «عىلىمسىز ادام – حايۋان» دەپ اشىق ايتتى. ال وسىدان كەيىن عىلىم جولىن قۋماۋعا قازاق بالاسىنىڭ قانداي قاقىسى بار؟ جاقىندا جاپونيادا جيىرما جىلدان بەرى تۇرىپ جاتقان سەرىك مەيىرمانوۆ سول ەلدەگى ريتسۋمەيكان ازيا-تىنىق مۇحيتى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (APU) ۆيتسە-پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا تاعايىندالعانىن ەستىدىك. مۇندايدا بابالارىمىز «بوركىمىزدى اسپانعا اتىپ قۋاندىق» دەيدى ەمەس پە. شىنى كەرەك, ءبىز دە سويتتىك. سويتتىك تە, كۇنشىعىس ەلىندەگى عالىمعا كۇن قۇرعاتپاي قۇتتى بولسىن ايتىپ, كوكەيىمىزدە جۇرگەن ساۋالدارعا جاۋاپ الدىق.
سۇحبات • 03 ءساۋىر, 2025
اقتاۋ شاھارىنىڭ مارتەبەسى بيىكتەيدى
قارت كاسپيدىڭ جاعاسىنداعى مەرۋەرت قالا اقتاۋ ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتىنىڭ مادەني استاناسى اتىنا يە بولعالى بەرى اتالعان ءوڭىر تۋرالى كوپ جازىلدى. ەندى, مىنە, ساناۋلى كۇندەردەن كەيىن اقتاۋدا توي باستالادى. تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى سالتاناتتى تۇردە اشىلادى. وسىعان وراي كاسپي تەڭىزىنىڭ جاعالاۋىنداعى ىنجۋدەي قالاعا حالىقارالىق تۇركسوي ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى سۇلتان راەۆ كەلەتىنىن ەستىپ, حابارلاسىپ, از-كەم اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
جانساراي • 02 ءساۋىر, 2025
تامىرى تەرەڭ تاريحىمىزدىڭ ارعى-بەرگىسىنە كوز جۇگىرتسەك, ءبىزدىڭ رۋحىمىزدى مىزعىتپاي ۇستاپ تۇرعان قۇدىرەتتى ءسوز ەكەن. وسى ءۇش ارىپكە تۇتاس عالامنىڭ سيقىرى, جەتى قات كوك پەن جۇمىر جەردىڭ قۇبىلىستارى, ۇشقان قۇس پەن جۇگىرگەن اڭنىڭ تابيعاتى سىيىپ-اق تۇر. سىيماي قايتسىن, كۇللى جاراتىلىستىڭ شۋاعىن ءيىرىپ اكەپ الدىڭا جايىپ سالاتىن دا وسى حيكمەت بولسا شە؟
