وسى جاعدايدى ەسكەرگەن ەلىمىز قازىر اتالعان سالادا ۇزدىكسىز قۇلشىنىس تانىتىپ كەلەدى. وسى ويىمىزدىڭ جارقىن دالەلى رەتىندە ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن Space Days Kazakhstan – 2025 حالىقارالىق فورۋمى ءوتتى.
اتالعان فورۋمنىڭ نەگىزگى ماقساتى – عارىش سالاسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى تەرەڭدەتۋ, زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ىلگەرىلەتۋ, سونداي-اق عىلىم, ءبىلىم بەرۋ جانە ءوندىرىس سالالارىنىڭ الەۋەتىن بىرىكتىرۋ.
شاراعا 50-دەن اسا مەملەكەتتىڭ دەلەگاتسيالارى, حالىقارالىق ۇيىمدار, ۋنيۆەرسيتەتتەر, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى مەن بيزنەس وكىلدەرى, سونىمەن قاتار عارىش سالاسىنىڭ جەتەكشى ماماندارى قاتىستى.
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ باسقارما توراعاسى- رەكتور جانسەيت تۇيمەباەۆ فورۋمدى اشىپ，اتالعان ءىس-شارانىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ كورسەتتى. «سوڭعى جىلدارى ەلىمىز عارىشتىق تەحنولوگيالار مەن تسيفرلاندىرۋدى دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرۋدە. جاساندى ينتەللەكت, ۇلكەن دەرەكتەر, پلاتفورمالىق ەكونوميكا سەكىلدى باعىتتار باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ جاڭا ولشەمىنە اينالدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كەشەگى جولداۋىندا ء«بىز ءبارىمىز جاپپاي تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت داۋىرىنە قادام باستىق. بۇل ءۇردىس بۇكىل الەمدە قالىپتاسقان ءتارتىپتى جانە ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ سالتىن ءبىرجولا وزگەرتۋدە. ءبىز جاپپاي تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىن بارىنشا ەنگىزۋ ارقىلى ەكونوميكانى جاڭعىرتۋىمىز قاجەت», دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى كەشەندى اەروگەوفيزيكالىق, زەرتتەۋلەر ەسكىرگەن. سوندىقتان بۇل سالادا زاماناۋي تسيفرلىق قۇرالداردى قولدانا وتىرىپ جاڭا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋىمىز كەرەك. ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى بۇل باعىتتا اۋقىمدى جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا. وقۋ ورنىمىز زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى رەتىندە تسيفرلاندىرۋ, اەروعارىش سالالارى بويىنشا شەتەلدىك ارىپتەستەرمەن بىرلەسە جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى عارىشتىق مونيتورينگ جۇيەلەرىن دامىتۋعا جانە عارىشتىق زەرتتەۋلەردى كەڭەيتۋگە قاتىستى كەشەندى شارالاردى ىسكە اسىرىپ جاتىر»
فورۋم اياسىندا بۇۇ-نىڭ عارىش كەڭىستىگىن بەيبىت ماقساتتا پايدالانۋ كوميتەتى (كوپۋوس) باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دريسس ەل حاداني, جوبالار ديرەكتورى حارۋن نۋرۋللاح تانزي, قر تسيفرلىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى مارات ولجابەكوۆ, باحرەين عارىش اگەنتتىگىنىڭ باسقارما توراعاسى شەيح زاليد بەن الي ءال حاليفا, «Uzbekkosmos» ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى مۋحيددين يبراگيموۆ, مىسىر عارىش اگەنتتىگىنىڭ وكىلى شەريف سەدكي جانە باسقا دا بەدەلدى ساراپشىلار بايانداما جاسادى.
عارىشتى زەرتتەۋ – ادامزاتتىڭ بولاشاعىنا جول اشاتىن ۇلى مۇمكىندىكتىڭ ءبىرى. سپۋتنيكتىك تەحنولوگيالار بۇگىنگى كۇنى بايلانىس, ينتەرنەت, ناۆيگاتسيا, مەتەورولوگيا, جەردى قاشىقتان زەرتتەۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدا كەڭ قولدانىس تاۋىپ وتىر.
عارىش سالاسى اسا كۇردەلى بولعاندىقتان, ءبىر مەملەكەتتىڭ ونى تولىققاندى ەگەر دە قيىنعا سوعىپ وتىر. سوندىقتان بۇل سالادا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق پەن تاجىريبە الماسۋ ەرەكشە ماڭىزعا يە. NASA جانە سول سياقتى قىتاي مەن ءۇندىستاننىڭ عارىش اگەنتتىكتەرى ءتۇرلى باعدارلامالار ارقىلى ءبىر-بىرىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتىپ, ورتاق جوبالارعا اتسالىسىپ كەلەدى. حالىقارالىق عارىش ستانتسياسى – سونىڭ ايقىن مىسالى.
وسىنداي مۇمكىندىكتەرگە قول جەتكىزۋگە قۇلشىنىس تانىتقان ەلىمىز عارىش سالاسىندا الەمدىك تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ, ءوزىنىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق الەۋەتىن نىعايتىپ كەلەدى. بايقوڭىر عارىش ايلاعى – بۇكىل ادامزاتقا ورتاق تاريحي مۇرا. ەلىمىز قازىردە جەردى قاشىقتان زوندتاۋ, بايلانىس جانە ناۆيگاتسيالىق سپۋتنيكتەردى ۇشىرۋ ارقىلى تاجىريبەسىن ارتتىرىپ, كادرلار دايارلاۋ ىسىنە دەن قويۋدا. بۇل پروتسەستە شەتەلدىك سەرىكتەستەرمەن ىنتىماقتاسۋ, جاڭا تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋ جانە بىرلەسكەن عىلىمي جوبالار جۇرگىزۋ – باستى شارت.
اتاپ ايتقاندا，عارىشتىق زەرتتەۋلەر – جاھاندىق سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋدىڭ دە ءبىر جولى. جارتى الەمنىڭ مازاسىن الىپ تۇرعان كليماتتىڭ وزگەرۋى, تابيعي اپاتتاردىڭ الدىن الۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ سياقتى ماسەلەلەردە سپۋتنيكتىك مالىمەتتەردىڭ ماڭىزى ايتارلىقتاي بولماق. سوندىقتان دا ەلىمىزدىڭ ءوز عارىش سالاسىن دامىتۋدى جالعاستىرىپ, حالىقارالىق تاجىريبەمەن ۇدايى ورتاقتاسۋى ەل يگىلىگىنە ساياتىن سارا جول ەكەنى ايقىن.
