اباي • 01 ءساۋىر, 2025
اباي ينستيتۋتى ەل دانالىعىن تانىتسا يگى
بيىل الاش ارداقتىسى مىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ سوزىمەن ايتساق, «قاراڭعى زاماندا شىراق جاققان شامشىراق» اتانعان حاكىم ابايدىڭ تۋعانىنا 180 جىل تولىپ وتىر.
تاريح • 21 ناۋرىز, 2025
اعىلشىن ءدىندارلارى كەزىكتىرگەن قازاقتار
اعىلشىن تىلىندە جاريالانعان دەرەكتەردى وقىرمانعا ءدال جەتكىزۋ وڭاي ەمەس. قازاق ءتىلىنىڭ باي مازمۇنىنا, ءتىلدىڭ شۇرايلىلىعى مەن تابيعي بولمىسىنا جۇگىنۋگە تۋرا كەلەدى. اقش-تا تاعىلىمدامادان وتكەن تۇستا وسىنى ايقىن بايقادىق. ارليڭتون قالاسىنداعى ءۇيىمىزدىڭ استىندا جۇمىس ىستەۋگە ارنالعان جەكە كابينەتتەر بار ەدى. سول جەردە ءار كۇنى كەشتە 3 ساعات شاماسىندا وتىرىپ, كىتاپحانادان اكەلگەن ۇلتىمىزعا قاتىستى دەرەكتەرى بار ەسكى كىتاپتاردى زەردەلەيمىن. ەسىمىن ۇمىتقان ءبىر دانىشپاننىڭ «قولىنا جاقسى كىتاپ تۇسكەن ادامنىڭ جالعىزسىراۋى مۇمكىن ەمەس» دەگەنى وسىندايدا ويعا قۋات, بويعا كۇش قوساتىنى دا راس.
ۋنيۆەرسيتەت • 20 ناۋرىز, 2025
بىلتىر ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا ورتالىق ازيانىڭ قۋاتتى سۋپەركومپيۋتەرى وسى وقۋ ورنىنا ورناتىلدى. بازارگۇل ماتكەرىمقىزى – وسى قۇرىلعىنى ەمىن-ەركىن مەڭگەرىپ, ونىڭ قىرى مەن سىرىن ستۋدەنتتەرگە ۇيرەتىپ جۇرگەن بىلىكتى وقىتۋشىنىڭ ءبىرى.
ادەبيەت • 07 ناۋرىز, 2025
ۋاقىت ىلگەرىلەپ, زامان اۋىسقان سايىن قۇدىرەتتى پوەزيانىڭ كوشى دە سان ءتۇرلى تاراۋعا ءتۇستى. ال بۇگىندە «اركىمنىڭ تالاسى بار» ولەڭ ولكەسىندە ءار اقىن وزىنشە جورتىپ كەلەدى. ءبىر توبى كەشەگى ۇلىلار ءىز قالدىرعان قازاقى قارا ولەڭنىڭ جوتاسىندا تۇر. ەندى بىرەۋلەرى – «اق ولەڭ جازامىز» دەگەن توپتىڭ وكىلى. دەمەك قازىرگى ولەڭ ولكەسىندە اق پەن قارا دا قوسا ءجۇر. بۇل – ءوز الدىنا بولەك تاقىرىپ. ال ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز, قازاق پوەزياسىنىڭ قارا ولەڭ كوشىندەگى تالانتتى اقىننىڭ ءبىرى – ەربول الشىنبايدىڭ پوەزياسى حاقىندا.
باسىلىم • 07 ناۋرىز, 2025
گونكونگ جۋرنالى ۇلىقبەك اقىن تۋرالى
كەيىنگى كەزدەرى ەلىمىزدىڭ ادەبي تىنىس-تىرشىلىگىندە ايتارلىقتاي جاڭالىقتار بار. سونىڭ ءبىرى – مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەتتىڭ ءومىربايانى مەن سۋرەتى «گونكونگ ادەبيەتى مەن ونەرى» جۋرنالىنىڭ مۇقاباسىنا باسىلىپتى. اتالعان الپاۋىت باسىلىم 2025 جىلدىڭ ءبىرىنشى سانىن ۇلىقبەك ەسداۋلەتتىڭ شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋمەن باستاعانى – ادەبيەتىمىز ءۇشىن ۇلكەن جاڭالىق.
سۇحبات • 04 ناۋرىز, 2025
جين نودا: قازاق حاندارى مەن تسين يمپەرياسىنىڭ بايلانىسى تىم تەرەڭ
وتكەن جىلى قولىما توكيو شەت تىلدەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى جين نودانىڭ «رەسەي مەن تسين يمپەريالارى اراسىنداعى قازاق حاندىقتارى: XVIII-XIX عاسىرلارداعى ورتالىق ەۋرازيا حالىقارالىق قاتىناستارى» اتتى زەرتتەۋ ەڭبەگى ءتۇستى. ءوز تاريحىمىزعا قاتىستى بولعان سوڭ, ءبىر دەممەن وقىپ شىقتىم. اتالعان كىتاپتا قازاق حانى ابىلاي مەن وزگە سۇلتانداردىڭ تسين يمپەراتورىنا جازعان حاتتارى تۋرالى باياندالادى. جاقىندا جين نودامەن حابارلاسىپ, كوكەيىمىزدە جۇرگەن سۇراقتاردى قويدىق.
تانىم • 28 اقپان, 2025
اۋستراليا گازەتتەرى قازاقتار تۋرالى نە جازدى؟
زەرتتەۋ تاقىرىبىمىزعا بايلانىستى مۇحيتتىڭ ارعى جاعىندا, اقش-تا ءتۇرلى كىتاپحانالاردى اقتارىپ, ارحيۆتەرگە بارعاندا ەلەۋسىز قالدىرا المايتىن سان ءتۇرلى قىزىقتى مالىمەت كەزدەستىردىك. سولاردىڭ ءبىرى – سوناۋ الىستاعى اۋستراليا گازەتتەرىندەگى ۇلتىمىز تۋرالى جازبالار. وسى ورايدا 1850 جىلدان 1901 جىلعا دەيىن جارىق كورگەن اۋسترالياداعى «The Northern Herald», «Tribune», «The Menzies Miner» گازەتى مەن سيدنەيدەن شىعاتىن «Mirror» گازەتىندە جاريالانعان كەيبىر دەرەكتەردى وقىرمانعا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك.
عىلىم • 27 اقپان, 2025
قىزدى وقىتساڭ, ۇلتتى تاربيەلەيسىڭ
كەيىنگى جىلدارى جاستار عىلىمعا كوپتەپ كەلە باستادى. ويتكەنى جاس عالىمدارعا مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. گرانت سانى ارتتى. ايتالىق, «جاس عالىم» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 2023–2025 جىلدارعا ارنالعان عىلىمي جانە (نەمەسە) عىلىمي-تەحنيكالىق جوبالار بويىنشا گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كونكۋرسىنا 86 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى. وسىنداي قولداۋعا يە بولعان جاس عالىمنىڭ ءبىرى – PhD, قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور رەگينا اندەكينا.
پىكىر • 21 اقپان, 2025
ءپىل سوزدىگى بار, جىلقى سوزدىگى شە؟
عىلىم كەيدە ەشتەڭەگە باعىنبايتىن ەرەجەلەردەن تۇراتىنداي ەلەستەيدى. ءبىز ءومىر ءسۇرىپ جاتقان مىنا عالامدا ءار ادام وزىنشە جاڭا تىنىس اشقىسى كەلەدى. الدەنەگە جاڭا كوزقاراسپەن قاراۋدى ۇناتادى. سول ءۇشىن دە عىلىمنىڭ ءبىر اتى – ىزدەنىس دەگەنىمىز دۇرىس بولار.
كينو • 21 اقپان, 2025
ەۋروپادا اۋەزوۆ تۋرالى فيلم ءتۇسىرىلدى
كەيىنگى كەزدەگى كەرەمەت جاڭالىقتىڭ ءبىرى – زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى سوناۋ باتىس ەلدەرىندە دەرەكتى ءفيلمنىڭ جارىق كورۋى بولماق.
