فوتو: ن.بايبۋلين
وتىرىستى اشقان سەنات توراعاسى, الدىمەن, پالاتانىڭ جانە جەكە ءوز اتىنان ماڭعىستاۋ وبلىسىندا بولعان ۇشاق اپاتىنان قازا تاپقانداردىڭ وتباسىلارى مەن جاقىندارىنا كوڭىل ايتتى. ماۋلەن اشىمباەۆ توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرىلىپ, قۇتقارۋ وپەراتسياسى اياسىندا جەدەل قاجەتتى شارالار قابىلدانعانىن, سونداي-اق, زارداپ شەككەندەرگە ءتيىستى كومەك كورسەتىلىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى.
سەنات وتىرىسىندا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى قاراپ, ماقۇلدادى. تالقىلاۋ كەزىندە ايتىلعانداي, زاڭ تارتىپتىك, اكىمشىلىك جانە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك شارالارىنان تۋىندايتىن مەملەكەتتىك قىزمەتكە كىرۋدى شەكتەۋ مەرزىمدەرىن, ولاردىڭ سالدارلارىنىڭ مولشەرلەستىگىن ايقىنداۋ, سونداي-اق, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن قارۋلى كۇشتەردەگى باسشى لاۋازىمداردى ىرىكتەۋدى جەتىلدىرۋ جانە ولاردى جاساقتاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, ارناۋلى, اسكەري اتاعىن نەمەسە جوعارى باسشى قۇرام مەن باسقالارىنىڭ سىنىپتىق شەنىن تومەندەتۋ تۇرىندە تارتىپتىك جازا قولدانۋ ءتارتىبىن رەتتەۋدى جانە تاعى باسقا ەرەجەلەردى ايقىندايدى.
سونىمەن قاتار دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى ەكى وقىلىمدا قاراپ, ماقۇلدادى. زاڭ نورمالارىنا سايكەس «قوعامدىق جۇمىستار» تۇرىندەگى اكىمشىلىك جازا ەنگىزىلەدى. سونداي-اق قۇجات اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ىستەردى قاراۋعا جانە اكىمشىلىك جازا قولدانۋعا قۇقىعى بار لاۋازىمدى ادامدار شەڭبەرىن كەڭەيتۋدى كوزدەيدى. ءىس قىسقارتىلعان ءىس جۇرگىزۋ تارتىبىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن جاعدايلاردا جاڭادان اشىلعان ءمان-جايلار بويىنشا ىستەردى قايتا قاراۋ ءتارتىبى دە ايقىندالعان. جالپى, زاڭ ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە, اكىمشىلىك-دەليكتىلىك زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە جانە وڭتايلاندىرۋعا, سونداي-اق, قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسىندا انىقتالعان قۇقىقتىق ولقىلىقتار مەن قايشىلىقتاردى جويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى
سەنات توراعاسى بۇل پالاتانىڭ بيىلعى قورىتىندى وتىرىسى ەكەنىن ايتتى. ول ءوز سوزىندە 2024 جىلعى زاڭنامالىق جۇمىستىڭ ناتيجەسىنە توقتالىپ, 2025 جىلعا ارنالعان نەگىزگى مىندەتتەرگە نازار اۋداردى. بيىل پارلامەنت مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا ەلدىڭ ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ورنىقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, حالىقتىڭ وسال توپتارىن قورعاۋعا جانە باسقا دا ماڭىزدى مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋعا ارنالعان 104 زاڭ قابىلدادى.
«جىل باسىنان بەرى پارلامەنت 104 زاڭ قابىلدادى. ولار مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋعا, سونداي-اق, ەلىمىزدىڭ ساياسي جانە ورنىقتى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. مەملەكەتتىلىگىمىزدى نىعايتۋ, قوعامنىڭ وسال توپتارىن قورعاۋ, ەل ەكونوميكاسىن, ونىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن حالىقارالىق بەدەلىن ارتتىرۋ سياقتى كوپتەگەن ماڭىزدى سالالار دا قامتىلدى. ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جانە ەكونوميكانىڭ وڭدەۋشى سەكتورىن دامىتۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان پارلامەنتتىك تىڭداۋلار وتكىزىلدى. دەموگرافيالىق ءوسۋ ماسەلەسىنە قاتىستى ۇكىمەت ساعاتى جانە 150-دەن استام دوڭگەلەك ۇستەل مەن كوميتەتتەردىڭ كوشپەلى وتىرىستارى ۇيىمداستىرىلدى. ماڭىزدى ماسەلەلەر بويىنشا ۇكىمەتكە 180-گە جۋىق دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادىق», دەدى پالاتا سپيكەرى.
بۇدان باسقا, ماۋلەن اشىمباەۆ 2025 جىلعا ارنالعان مىندەتتەردى بەلگىلەپ بەردى. ولار سەناتورلاردىڭ زاڭنامالىق جۇمىسىن ودان ءارى كۇشەيتۋدى جانە وڭىرلەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى جانداندىرۋدى كوزدەيدى.
«جىل اياقتالعانىمەن, دەپۋتاتتىق قىزمەتىمىز جالعاسا بەرمەك. ەرتەڭنەن باستاپ سەناتورلاردىڭ وڭىرلەرگە ساپارلارى باستالادى. ساپار كەزىندە تۇرعىنداردى الاڭداتقان وزەكتى ماسەلەلەرگە باسا ءمان بەرۋىمىز كەرەك. حالىققا قابىلدانعان زاڭداردىڭ ماڭىزىن دا كەڭىنەن تۇسىندىرگەن ءجون. كەلەسى جىلى سەنات پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ازىرلەنگەن جاڭا بيۋدجەت, سالىق, سۋ, قۇرىلىس كودەكستەرىن قارايدى. بۇل قۇجاتتاردىڭ ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, ولاردى مۇقيات پىسىقتاۋىمىز قاجەت», دەپ, ماۋلەن اشىمباەۆ ارىپتەستەرىن مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەپ بەرگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ جولىندا بەلسەندىلىك تانىتۋعا شاقىردى.
پالاتا وتىرىسىندا سەناتورلار وزدەرىنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن دا جولدادى.
اندرەي لۋكين شەكارالىق وتكىزۋ پۋنكتتەرىندەگى ينفراقۇرىلىمدىق ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى. سەناتور وسى باعىتتا بىرقاتار شەشىم ۇسىندى. ونىڭ ىشىندە جۇك كولىگى ءۇشىن سەرۆيستىك كۇتۋ ايماقتارىن قۇرۋ, شەكارا ماڭىنداعى تەمىرجول ستانسالارىن جاڭارتۋ سياقتى شارالار بار.
عالياسقار سارىباەۆ عارىش سالاسىنىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرىنە توقتالدى. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, «بايتەرەك» جوباسىن ىسكە اسىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولگەن ءجون.
نۇريا نيازوۆا «مەدەۋ» مۇز ايدىنىنىڭ سپورتتىق داڭقىن قايتا جانداندىرۋ جونىندە باستاما كوتەردى.
جانبولات جورگەنباەۆ ۇكىمەتتى الماتى وبلىسىنداعى الاتاۋ قالاسىنىڭ قۇرىلىسىنا مەملەكەتتىك قولداۋدى ارتتىرۋعا جانە قولعا الىنعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 2025 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراجات بولۋگە شاقىردى.
بيبىگۇل جەكسەنباي ءماسليحاتتاردى تسيفرلاندىرۋ ساپاسىنا بايلانىستى ماسەلەلەردى كوتەردى. وسىعان بايلانىستى سەناتور جاعدايدى جاقسارتۋعا, قىزمەتتەردى الۋ پروتسەسىن اۆتوماتتاندىرۋ ارقىلى حالىقتىڭ قاجەتتى اقپاراتقا جەدەل قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ۇسىنىستارىن جەتكىزدى.
